Rezonans magnetyczny kręgosłupa – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – co to za badanie?

Rezonans magnetyczny kręgosłupa to zaawansowana technika obrazowania medycznego wykorzystywana do nieinwazyjnej oceny struktur anatomicznych i patologicznych w obrębie kręgosłupa. Podczas badania wykorzystywane są silne pole magnetyczne i fale radiowe celem uzyskania szczegółowych obrazów kręgosłupa.

Podczas badania MRI kręgosłupa pacjent zostaje umieszczony wewnątrz cylindrycznego urządzenia zwanego skanerem, które generuje silne pole magnetyczne. Na skutek tego znajdujące się w organizmie pacjenta atomy wodoru zmieniają swoje właściwości magnetyczne. Po zakończeniu działania pola magnetycznego atomy wodoru powracają do swojego naturalnego stanu, emitując energię w postaci fal radiowych. Emitowane fale radiowe są rejestrowane przez detektory i przekształcane na komputerze w obrazy anatomiczne kręgosłupa.

Badanie RM kręgosłupa umożliwia uzyskanie szczegółowych obrazów zarówno struktur kostnych, jak i tkanek miękkich, co pozwala na identyfikację zmian patologicznych, takich jak przepukliny dysków międzykręgowych, stenoza kręgosłupa, guzy, urazy oraz zmiany zwyrodnieniowe. Jest to niezwykle przydatne narzędzie w procesie diagnozowania schorzeń i urazów kręgosłupa oraz planowania odpowiedniego leczenia.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – interpretacja wyniku badania

Wynik badania rezonansem magnetycznym kręgosłupa przekazywany jest do opisu radiologowi. Na opis zwykle czeka się od kilku do kilkunastu dni. Otrzymany wynik należy skonsultować z lekarzem wystawiającym skierowanie, który po uwzględnieniu innych czynników takich jak ogólny stan zdrowia pacjenta czy wyniki pozostałych badań podejmie decyzje o dalszym postępowaniu.

Potencjalne przyczyny nieprawidłowości w obrazie rezonansu magnetycznego kręgosłupa

Wszelkie odstępstwa od normy w obrazie MRI kręgosłupa mogą sugerować problemy z nim związane. Najczęstsze schorzenia i przypadłości kręgosłupa, które można diagnozować i monitorować za pomocą badania rezonansem, to:

• przepuklina dysku międzykręgowego,
• stenoza kręgosłupa,
• zmiany zwyrodnieniowe,
• guzy i nowotwory,
• urazy kręgosłupa,
• zapalenia i infekcje,
• zmiany w obrębie tkanek miękkich,
• zapalenie stawów kręgosłupa.

Czynniki mogące mieć wpływ na wynik rezonansu magnetycznego kręgosłupa

Na wynik MRI kręgosłupa wpływ mogą mieć różne czynniki, w tym m.in.:

• niekontrolowany ruch pacjenta w trakcie badania,
• ruch osłonki głowicy,
• metalowe przedmioty znajdujące się w pobliżu obszaru badania,
• alergia na kontrast.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – wskazania do wykonania badania

Na badanie rezonansem magnetycznym kręgosłupa najczęściej kierowani są pacjenci uskarżający się na częste, nawracające i silne bóle pleców, a także niepożądane objawy jak bóle głowy, drętwienie i mrowienie kończyn czy inne problemy związane z układem ruchu.

Do pozostałych wskazań do przeprowadzenia MRI kręgosłupa należą podejrzenia takich przypadłości jak:

• dyskopatia,
• urazy kręgosłupa,
• zmiany zwyrodnieniowe,
• guzy i nowotwory,
• infekcje,
• zaburzenia neurologiczne,
• stwardnienie rozsiane,
• zmiany naczyniopochodne.

Warto podkreślić, że decyzja o zleceniu badania rezonansu magnetycznego kręgosłupa zależy od indywidualnych objawów pacjenta i podejrzeń lekarza dotyczących stanu zdrowia kręgosłupa.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – przeciwwskazania

Badanie kręgosłupa rezonansem magnetycznym jest stosunkowo bezpieczne, ale istnieją pewne przeciwwskazania, które mogą wykluczyć pacjenta z możliwości jego przeprowadzenia. Do głównych przeciwwskazań należą:

• obecność metalowych przedmiotów w ciele (np. śruby, klamry, stenty, szwy, rozruszniki serca, kardiodefibrylatory serca, zaciski naczyniowe, zastawki serca, implanty ślimakowe, pompy insulinowe etc.),
• metalowe odłamki w ciele z powodu urazu,
• aparat ortodontyczny lub implanty stomatologiczne,
• wkładka domaciczna.

O obecności wszystkich wymienionych wyżej przedmiotów w ciele zawsze należy poinformować lekarza oraz technika przed badaniem.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – przygotowanie do badania

Nie ma potrzeby specjalnego przygotowywania się do badania MRI kręgosłupa ze strony pacjenta. Zalecenie dotyczące pozostania na czczo przez ok. 6-8 godzin dotyczy wyłącznie osób, u których będzie robione badanie z kontrastem. Ponadto powinno się zrezygnować ze stosowania jakichkolwiek kosmetyków w obrębie kręgosłupa i klatki piersiowej.

Na badanie kręgosłupa rezonansem magnetycznym warto przyjść trochę wcześniej. Koniecznie bowiem będzie wypełnienie ankiety, w której trzeba będzie odpowiedzieć na pytania dotyczące stanu zdrowia czy posiadania metalowych elementów w ciele.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – przebieg badania

Badanie rezonansem magnetycznym (RM) kręgosłupa przebiega w kilku krokach:

1. Jeśli lekarz zleci badanie z kontrastem, pielęgniarka lub technik zakłada pacjentowi wenflon.
2. Pacjent zostaje poproszony o zdjęcie wszelkich metalowych przedmiotów i biżuterii, które mogą zakłócać działanie pola magnetycznego.
3. Pacjent zostaje poproszony o położenie się na stole urządzenia, który to jest wsuwany do wnętrza skanera. W razie nadwrażliwości na dźwięki może założyć stopery do uszu. Od tego momentu badany pozostaje nieruchomo, powinien mieć zamknięte oczy.
4. Gdy wykonywane jest badanie MRI z kontrastem, po pierwszej fazie badania technik podchodzi do pacjenta i wstrzykuje dożylnie kontrast. Wtedy rozpoczyna się część pokontrastowa.
5. Po zakończeniu badania stół wysuwa się z wnętrza skanera, a pacjent jest wolny i może wrócić do domu.

Procedura RM kręgosłupa jest nieinwazyjna, bezbolesna i trwa zazwyczaj od 30 minut do 1 godziny, w zależności od ilości uzyskiwanych obrazów.

Rezonans magnetyczny kręgosłupa – skutki uboczne i powikłania

Samo badanie rezonansem magnetycznym jest uważane za bezpieczne dla zdrowia, ponieważ nie prowadzi do powikłań i nie wywołuje żadnych skutków ubocznych. Pewne działania niepożądane mogą pojawić się natomiast po podaniu kontrastu. Dotyczy to jednak jedynie ograniczonej grupy ludzi, zwłaszcza osób uczulonych na znajdujące się w nim substancje. Do niepożądanych objawów należą wtedy wymioty, nudności, rumień, pokrzywka czy obrzęki.

Bibliografia:

1. Grzanka P., Obrazowanie metodą rezonansu magnetycznego, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2017 (witryna internetowa:https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/174817,obrazowanie-metoda-rezonansu-magnetycznego)
2. Pruszyński B. i in., Radiologia: diagnostyka obrazowa, RTG, TK, USG i MR, Warszawa 2014.
3. Sąsiadek M. i in., Diagnostyka obrazowa kręgosłupa z uwzględnieniem nowych technik obrazowania, Polski Przegląd Neurologiczny, 6 (1) 2010.