E-zwolnienie

E-zwolnienie – czym jest, jak zdobyć, e-zwolnienie online

E-zwolnienie to zwolnienie w formie elektronicznej. Od 1 grudnia 2018 r. e-zwolnienie (inaczej e-zLA) jest jedyną obowiązującą formą zwolnienia wystawianego pacjentom przez lekarzy lub asystentów medycznych.

Co to jest e-zwolnienie?

E-zwolnienie to zwolnienie elektroniczne – cyfrowy odpowiednik wystawianego dawniej papierowego zwolnienia. Możliwość wystawiania e-zwolnień pojawiła się w naszym kraju 1 stycznia 2016 r. Pod koniec 2018 r. e-zwolnienie całkowicie wyparło tradycyjne papierowe L4.

Wdrożenie e-zwolnień odbyło się z korzyścią dla wszystkich:

• pracowników, którzy nie muszą już osobiście dostarczać pracodawcy zwolnienia, na co często nie pozwalał im stan zdrowia;
• pracodawców i samozatrudnionych, którzy nie muszą odwiedzać Zakładu Usług Społecznych, ponieważ e-zwolnienie automatycznie po wystawieniu trafia do profilu Platformy Usług Elektronicznych płatnika składek oraz do systemu ZUS.

E-zwolnienie jest dokumentem niezbędnym do wypłaty zasiłku za czas, kiedy pracownik nie mógł wykonywać obowiązków służbowych.

W sytuacjach awaryjnych, takich jak brak dostępu do internetu przez lekarza, możliwe jest wystawienie zwolnienia na papierze. Wtedy pracownik ma obowiązek dostarczenia zwolnienia pracodawcy samodzielnie w ciągu 7 dni od momentu wypisania dokumentu. Podobnie jeśli pracodawca nie posiada profilu na PUE ZUS (jeżeli zatrudnia mniej niż 5 osób, nie ciąży na nim taki obowiązek). Podczas wystawiania zwolnienia lekarzowi pokazuje się wówczas odpowiedni komunikat. W takiej sytuacji musi przekazać pacjentowi wydrukowany dokument zwolnienia.

Jak działa e-zwolnienie?

E-zwolnienie jest wystawiane pracownikowi, kiedy z powodu choroby (własnej lub członka rodziny) nie może on wykonywać obowiązków służbowych. Ta czasowa niezdolność jest podstawą do otrzymania przez pracownika e-zwolnienia. Oczywiście e-zwolnienie przysługuje osobom ubezpieczonym i opłacającym składki. Jak przebiega proces wystawienia e-zwolnienia?

1. Pracownik niezdolny do pracy umawia się na wizytę lekarską.
2. Po zapoznaniu się z przypadkiem lekarz ocenia zasadność wystawienia e-zwolnienia.
3. Pracownik nie musi podawać NIP-u pracodawcy (jak to było w przypadku tradycyjnych, papierowych ZUS ZLA), wystarczy PESEL pacjenta.
4. Pracodawca natychmiast otrzymuje powiadomienie oraz dostęp do e-zwolnienia (jeżeli posiada profil na PUE ZUS). Ważne! Numer statystyczny choroby jest objęty tajemnicą lekarską, dlatego pracodawca nie ma do niego wglądu. E-zwolnienie a powiadomienie pracodawcy: pracownik powinien powiadomić pracodawcę np. telefonicznie o tym, że jest niezdolny do wykonywania czynności służbowych. Musi to zrobić najpóźniej drugiego dnia nieobecności.
5. E-zwolnienie uprawnia pracownika do otrzymania zasiłku chorobowego za okres jego absencji w pracy. Zasiłek chorobowy stanowi:
   • 100% pensji – jeśli dotyczy kobiety w ciąży, osoby po wypadku w pracy lub w drodze do niej, osoby cierpiącej na chorobę zawodową bądź jeśli pracownik musiał poddać się niezbędnym badaniom;
   • 80% podstawy wynagrodzenia – w większości przypadków;
   • 70% podstawy wymiaru zasiłku – za czas pobytu w szpitalu.
   • Ważne! Prawo do zasiłku chorobowego ma pracownik po co najmniej:
   • 30 dniach ubezpieczenia chorobowego (bez przerwy) – w przypadku osób podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu wynikającemu z formy zatrudnienia (umowa o pracę);
   • 90 nieprzerwanych dniach – dotyczy osób samodzielnie zgłaszających się do ubezpieczenia chorobowego.

Kto może wystawić e-zwolnienie?

E-zwolnienie może wystawić lekarz rodzinny lub specjalista, a także asystent medyczny upoważniony przez lekarza. Aby wystawić e-zwolnienie, lekarz musi posiadać profil na PUE ZUS lub specjalną aplikację gabinetową sprzężoną z PUE. Aby spełnić ten warunek, lekarz powinien być posiadaczem certyfikatu ZUS uprawniającego do wystawiania e-zwolnień. Ważność certyfikatu wynosi 5 lat, a jego otrzymanie jest bardzo proste i trwa zaledwie chwilę.

Kto może otrzymać e-zwolnienie?

E-zwolnienie wystawia się, gdy pracownik jest niezdolny do pracy. Przyczyną niezdolności do wykonywania obowiązków służbowych może być:

• stan zdrowia pracownika;
• konieczność sprawowania przez pracownika opieki nad chorym członkiem rodziny, np. dzieckiem.

Warunkiem otrzymania e-zwolnienia jest objęcie pracownika ubezpieczeniem oraz opłacanie przez niego składek.

Na ile dni może być wystawione e-zwolnienie? Okres niezdolności do pracy wyznacza lekarz na podstawie indywidulanej oceny stanu zdrowia pacjenta. Zazwyczaj jest to kilka, kilkanaście dni. W Polsce e-zwolnienie może być wystawione maksymalnie na okres:

• 182 dni – tyle dni może trwać nieobecność pracownika w sposób ciągły;
• 270 dni – jeśli dotyczy pracownicy w ciąży lub pracownika chorującego na gruźlicę.

Czy e-zwolnienie może być wystawione wstecz?

Zazwyczaj data początkowa e-zwolnienia pokrywa się z terminem wizyty lekarskiej. Czy jednak możliwe jest wystawienie e-zwolnienia wstecz? E-zwolnienie wstecz to opcja realna w wyjątkowych okolicznościach. Lekarz wystawiający e-zwolnienie musi mieć pewność, że pacjent już wcześniej był niezdolny do pracy i np. próbował leczyć się samodzielnie w domu. Należy przy tym pamiętać, że lekarz może wystawić e-zwolnienie z datą maksymalnie 3 dni wstecz od terminu odbycia wizyty lekarskiej. Specjalistą, który może wystawić e-zwolnienie na więcej dni wstecz, jest psychiatra.

Zwolnienie po pobycie w szpitalu jest wystawiane w dniu otrzymania wypisu z placówki.

Jak sprawdzić swoje e-zwolnienie?

Jak sprawdzić e-zwolnienie? Własne e-zwolnienie można sprawdzić na Internetowym Koncie Pacjenta (IKP). Pracownik, który np. nie pamięta, na jaki okres zostało wystawione jego e-zwolnienie, ma możliwość zweryfikowania wszystkich informacji po zalogowaniu się na IKP. Wystarczy, że wejdzie w zakładkę „Historia leczenia”, a następnie kliknie kafelek „Zwolnienia”.

Ważne! Pracownik musi mieć na uwadze, że jego zwolnienie na Internetowym Koncie Pacjenta może nie być widoczne od razu, ale np. po 1-2 dniach.

Jak sprawdzić elektroniczne zwolnienie lekarskie pracownika? E-zwolnienie pracownika pracodawca może sprawdzić na swoim profilu PUE ZUS.

Czy pracodawca zaakceptuje e-zwolnienie?

E-zwolnienie to elektroniczny odpowiednik tradycyjnego zwolnienia, obecnie jedyna obowiązująca forma zwolnienia w Polsce. W związku z tym pracodawca zaakceptuje e-zwolnienie.

E-zwolnienie dla studenta i dla ucznia

Student czy uczeń niepracujący nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, dlatego zamiast e-zwolnienia mogą otrzymać zaświadczenie lekarskie o niezdolności do uczestnictwa w zajęciach. Może być ono podstawą do usprawiedliwienia nieobecności. Wydawane jest w formie papierowej, musi się na nim znaleźć pieczątka lekarza. Oczywiście muszą istnieć podstawy medyczne, by lekarz mógł wypisać takie zaświadczenie.

Nieobecność niepełnoletniego dziecka w szkole usprawiedliwiają rodzice.

E-zwolnienie w ciąży i na dziecko

Ciąża jako taka nie jest wskazaniem do wystawienia e-zwolnienia. Zdarza się jednak, że przez pewne dolegliwości lub komplikacje kobieta nie jest w stanie wykonywać obowiązków służbowych. Wtedy ginekolog (jak również lekarz ogólny czy dowolny specjalista) może wystawić ciężarnej e-zwolnienie. Kobieta będąca w ciąży może przebywać na e-zwolnieniu maksymalnie 270 dni. Przysługuje jej zasiłek chorobowym w wysokości 100% wynagrodzenia (wylicza się je na podstawie średniej z ostatniego roku).

E-zwolnienie na dziecko może otrzymać rodzic sprawujący opiekę nad chorym podopiecznym, który nie może pójść do żłobka, przedszkola lub szkoły. Zasiłek chorobowy w tej sytuacji wynosi 80% pensji pracownika. E-zwolnienie na dziecko to maksymalnie 60 dni w roku. Dodatkowo rodzice dzieci poniżej 8. roku życia mogą otrzymać e-zwolnienie na dziecko w sytuacji zamknięcia placówki, do której ono uczęszcza, lub w przypadku choroby osoby, która dotychczas opiekowała się dzieckiem (np. niani).

Lekarz nie wysłał e-zwolnienia do ZUS-u – co zrobić w tej sytuacji?

Co w sytuacji, gdy lekarz nie wysłał e-zwolnienia do ZUS-u? Co zrobić, gdy lekarz zapomniał wystawić e-zwolnienie? – pytają pacjenci. Jeżeli e-zwolnienie nie dotarło do ZUS-u, lekarz powinien wystawić je ponownie. Może się tak stać np. w wyniku awarii systemu czy chwilowego braku dostępu do internetu. W takiej sytuacji lekarz powinien wypisać pacjentowi papierowe zwolnienie, a w ciągu 3 dni przekazać do ZUS-u e-zwolnienie. Obowiązek poinformowania ZUS-u spoczywa na lekarzu. Papierowe zwolnienie musi dostarczyć pracodawcy pracownik lub osoba przez niego oddelegowana do tego zadania.

Jeżeli lekarz zapomniał wystawić e-zwolnienie, należy zgłosić mu ten fakt.

E-zwolnienie to kolejny element cyfrowej rewolucji w publicznym systemie zdrowia. E-zwolnienie jest rozwiązaniem mającym wiele zalet, co doceniają zarówno pracownicy, pracodawcy, jak i lekarze.