MCV – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

MCV – co to za badanie?

MCV jest ważnym wskaźnikiem, który pozwala ocenić rozmiar czerwonych krwinek (erytrocytów) w próbce krwi. To jedna z wartości liczbowych oznaczanych podczas rutynowego badania morfologii krwi (pełnej morfologii krwi).

Wartość MCV odzwierciedla objętość czerwonych krwinek we krwi. Jeśli MCV jest niskie, to oznacza to, że erytrocyty są mniejsze niż normalne, co może sugerować mikrocytozę. Z kolei wysoka wartość MCV wskazuje na większe krwinki czerwone, co z kolei może być związane z makrocytozą. Obie te sytuacje mogą być objawami różnych problemów zdrowotnych, takich jak choćby niedokrwistość czy choroby układu krwiotwórczego.

MCV jest przydatnym narzędziem diagnostycznym, które pomaga lekarzom diagnozować potencjalne problemy związane z rozmiarem krwinek czerwonych. W połączeniu z innymi parametrami krwi, np. MCH i MCHC, MCV może dostarczyć ważnych informacji o zdrowiu pacjenta i pomóc w postawieniu prawidłowej diagnozy.

MCV – normy oraz interpretacja wyniku badania

W prawidłowych warunkach MCV powinno mieścić się w zakresie 82–92 fl. Zakres referencyjny może nieco różnić się w zależności od laboratorium, dlatego wynik zawsze należy porównać z podaną obok na kartce normą. Gdy wyniki badań MCV okażą się nieprawidłowe, wskazane jest odbycie konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Poziom MCV może być zarówno zbyt niski, jak i zbyt wysoki. Poniżej przedstawiono możliwe przyczyny odchyleń od wartości prawidłowych.

Zmniejszone MCV – przyczyny

Najczęstszą przyczyną spadku MCV względem wartości referencyjnych jest niedokrwistość spowodowana niedoborem żelaza. Wynik badania może wynieść wtedy 60–70 fl.

Do pozostałych potencjalnych przyczyn zmniejszonego MCV należą:

• odwodnienie hipertoniczne – jest to zaburzenie gospodarki wodnej organizmu, którego przyczyną może być spożywanie niedostatecznej ilości płynów, znacznie zwiększone stężenie glukozy czy moczówka prosta;
• przewodnienie hipertoniczne – spowodować to zaburzenie gospodarki wodnej może niewydolność nerek lub picie słonej wody;
• talasemia (niedokrwistość tarczowatokrwinkowa);
• niedokrwistość w przebiegu chorób przewlekłych.

Zwiększone MCV – przyczyny

Główną przyczyną wzrostu MCV i przekroczenia normy jest niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 i kwasu foliowego – to tzw. niedokrwistość megaloblastyczna, inaczej niedokrwistość makrocytarna. W takim przypadku MCV może sięgać nawet 150 fl. Do jej rozwoju doprowadzić może niedobór witaminy B12 i kwasu foliowego w diecie, choroby żołądka (np. nowotwory, zapalenie) albo choroby jelita cienkiego (np. nowotwory, choroba Leśniowskiego i Crohna).

Wśród innych możliwych przyczyn zwiększonego MCV są:

• niedoczynność tarczycy;
• odwodnienie hipotoniczne – przyjmowanie jedynie płynów bezelektrolitowych (np. herbaty);
• przewodnienie hipotoniczne – wywoływane zwykle nadmierną podażą płynów bezelektrolitowych chorym z upośledzoną czynnością nerek;
• zespoły mielodysplastyczne.

Czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania MCV

Na wynik MCV wpływ mogą mieć też różne czynniki, zwłaszcza:

• przyjmowanie niektórych leków (np. leków chemioterapeutycznych i immunosupresantów);
• nadmierne spożywanie alkoholu.

Nieprawidłowy wynik MCV można też często zaobserwować u kobiet w ciąży, jak również u noworodków, jednak zazwyczaj nie świadczy to o istnieniu choroby.

MCV – wskazania do wykonania badania

Badanie MCV jest często wykonywane profilaktycznie, w ramach rutynowych badań krwi w celu oceny ogólnego stanu zdrowia pacjenta, ale istnieją także konkretne wskazania do jego przeprowadzenia. Oto kilka sytuacji, kiedy lekarz może skierować pacjenta na oznaczenie MCV:

• diagnoza niedokrwistości – wartość MCV może wskazywać na rodzaj niedokrwistości;
• monitorowanie chorób układu krwiotwórczego – np. anemii sierpowatej, talasemii czy białaczki;
• diagnoza i monitorowanie niedoborów witamin lub składników odżywczych – zwłaszcza niedoboruwitaminy B12 i kwasu foliowego;
• monitorowanie leczenia – dotyczy zwłaszcza osób leczonych na niedokrwistość, choroby układu krwiotwórczego lub niedobory składników odżywczych.

Badanie MCV jest często wykonywane w połączeniu z innymi parametrami morfologii krwi, aby umożliwić kompleksową ocenę stanu krwinek czerwonych i organizmu jako całości. Wartości MCV poza zakresem referencyjnym mogą sugerować konieczność wykonania innych badań w celu ustalenia przyczyny odchylenia od normy. O dalszym postępowaniu jednak zdecyduje lekarz po analizie otrzymanych wyników MCV.

MCV – przeciwwskazania

Badanie MCV jest tak naprawdę standardowym badaniem krwi, które najczęściej wykonywane jest z oznaczeniem także innych parametrów. Nie ma więc żadnych przeciwwskazań do jego przeprowadzenia.

MCV – przygotowanie do badania

Na badanie krwi należy zgłosić się w godzinach porannych na czczo. Ostatni posiłek powinno się zjeść co najmniej 8-12 godzin przed badaniem. Na dwa lub trzy dni przed planowanym badaniem MCV nie powinno się uprawiać aktywności fizycznej, należy też powstrzymać się od picia alkoholu.

MCV – przebieg badania

Próbka krwi do badania MCV najczęściej pobierana jest z przedramienia, z żyły w okolicy łokcia. Diagnosta laboratoryjny zakłada na rękę pacjenta opaskę uciskową celem zwiększenia przepływu krwi oraz dezynfekuje miejsce wkłucia, aby do minimum ograniczyć ryzyko infekcji. Za pomocą igły i strzykawki pobiera określoną próbkę krwi do badań. Krew jest zbierana do specjalnej probówki lub fiolki, która zostaje właściwie oznakowana i wysłana do laboratorium. Po badaniu pacjent instruowany jest, by uciskać miejsce wkłucia celem zatamowania krwawienia i uniknięcia powstania siniaka.

MCV – skutki uboczne i powikłania

Badanie MCV nie niesie za sobą żadnych poważnych powikłań. Jedyne skutki uboczne, jakie mogą wystąpić przy pobraniu krwi, to dyskomfort i lekki ból. W okolicy miejsca wkłucia może pojawić się krwiak lub siniak, jednak objawy te ustępują samoistnie w ciągu kilku dni.

Bibliografia:

1. Herman P., Morfologia krwi – przygotowanie, wyniki, wskazania, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2014 (witryna internetowa:https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99884,morfologia-krwi).
2. Solnica B., Średnia objętość erytrocytu, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2021 (witryna internetowa:https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.V.27.1.114).
3. Hus I., Mastalerz-Migas A., Algorytm różnicowania przyczyn niedokrwistości, Lekarz POZ 1/2022.

„