Świerzb – objawy
- świąd skóry
- przeczosy skórne
- nory świerzbowcowe (nory w warstwie rogowej)
- wysypka
- grudki
- pęcherzyki
- zaczerwieniona skóra
- rogowacenie naskórka
Świerzb – przyczyny. Jak można się zarazić?
Objawy świerzbu nie pojawiają się w momencie zarażenia, okres wylęgania to ok. 2–3 tygodnie. Najintensywniejsze i najbardziej dokuczliwe objawy świerzbu pojawiają się po ok. 3 tygodniach (do nawet 1,5 miesiąca od momentu zakażenia). Poza organizmem żywiciela świerzbowiec ludzki ginie – roztocze rozmnaża się w ludzkiej skórze, a do zakażenia może dojść na skutek bezpośredniego kontaktu z osobą chorą (np. spania w jednym łóżku, stosunku seksualnego, przebywania w skupisku osób zarażonych) lub korzystania z tych samych przedmiotów (pościeli, ubrań). Czynnikami, które sprzyjają tej chorobie pasożytniczej, są: osłabienie odporności, zmęczenie i wyniszczenie fizyczne.
Jak rozpoznać świerzb?
Rozpoznanie choroby jest dosyć proste – występuje charakterystyczna lokalizacja zmian chorobowych, świąd nasilający się szczególnie w nocy i nory świerzbowcowe na skórze. W wywiadzie lekarskim zwraca się uwagę na występowanie podobnych objawów w bliskim otoczeniu.
Badanie na świerzb
W diagnostyce świerzbu wykonuje się proste badanie, które polega na delikatnym zeskrobaniu naskórka w miejscu zmiany skórnej i poddaniu pobranej próbki badaniu mikroskopowemu w celu wykrycia świerzbowca ludzkiego, jego jaj lub larw świerzbowca. W niektórych przypadkach świerzbu do diagnozy wystarczy badanie dermatoskopowe.
Gdzie najczęściej występuje świerzb?
Brzuch, okolice pępka, pośladki, okolice sutków i narządów płciowych, nadgarstki, przestrzenie międzypalcowe rąk i stóp, u małych dzieci stopy – to najczęstsze miejsca, które atakuje świerzbowiec ludzki.
Świerzb u dzieci
U dzieci świerzb może roznosić się w grupach przedszkolnych – czynnikiem ryzyka jest używanie tych samych przedmiotów (pościeli, zabawek, ręczników). U noworodków świerzb może atakować dodatkowo skórę głowy – pierwsze symptomy świerzbu u dziecka mogą być mylone z objawami alergii lub łojotokowego zapalenia skóry.
Świerzb – leczenie. Jak leczyć świerzb?
– Leczenie świerzbu jest dość łatwe. Przez trzy dni stosujemy leki działające powierzchniowo, które zabijają pasożyta. Ważne jest zachowanie reżimu sanitarnego, czyli pierzemy pościel, ręczniki. I prasujemy – wysoka temperatura zabija jaja pasożyta – mówi lekarz internista Rafał Szembowski.
W leczeniu świerzbu stosuje się zarówno preparaty miejscowe (kremy i maści na świerzb), jak i preparaty przeciwhistaminowe, które zmniejszają objawy świądu. Skuteczność leczenia w dużej mierze zależy od rozległości zmian skórnych i szybkości diagnozy – świerzb późno wykryty może skutkować nadkażeniami bakteryjnymi i powikłaniami.
Świerzb leczony jest podobnie jak wszawica – leczeniu powinni poddać się wszyscy domownicy, w innym wypadku terapia może być nieskuteczna.
Leki na świerzb
W leczeniu miejscowym świerzbu stosuje się permetrynę w 5-procentowym kremie. Zaletami tego preparatu są: krótki czas leczenia (1 dzień) i możliwość stosowania u dzieci powyżej 2. miesiąca życia.
Równie skuteczne są:
- preparaty z benzoesanem benzylu,
- maści siarkowe w stężeniu 5–15%.
Leki przeciwhistaminowe pomagają złagodzić dokuczliwe swędzenie, zaś antybiotyki wdrażane są tylko w przypadku zakażenia bakteryjnego, do którego może dojść w przebiegu choroby. W leczeniu zalecane jest również pozbycie się wszelkich możliwych ognisk świerzbowca (wypranie pościeli, koców, pluszaków, ręczników w temp. powyżej 60 stopni, pranie i prasowanie ubrań, leczenie pozostałych członków rodziny).
Powikłania po świerzbie
Powikłaniem choroby wywoływanej przez świerzbowce może być tzw. wtórna alergizacja, czyli zespół poświerzbowcowy. Nawet po skutecznym leczeniu u osób z wrażliwą skórą lub alergią skórną może dojść do nasilonej reakcji alergicznej na roztocza. Przez jakiś czas może utrzymywać się nadwrażliwość skóry i objawy choroby – w postaci zmian skórnych, grudek i zaczerwienień.
Autor: Jacek Krajl
