Co to są meningokoki?
Meningokoki to groźne drobnoustroje wywołujące inwazyjną chorobę meningokokową (w skrócie IChM), która najczęściej przebiega pod postacią:
- sepsy z zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych
- samej sepsy
- zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych
Znanych jest 12 typów meningokoków (nazywanych przez specjalistów „serogrupami”). W Polsce najwięcej przypadków choroby wywołują meningokoki typu B.
Jak dochodzi do zakażenia?
Meningokoki osiedlają się w błonie śluzowej gardła i nosa ludzi, dlatego można się nimi zakazić wyłącznie od drugiego człowieka – zarówno od osoby chorej, jak i bezobjawowego nosiciela.
Meningokokami można się zakazić drogą kropelkową i przez kontakt bezpośredni np. poprzez:
- kichanie lub kaszel
- picie z jednej butelki
- używanie wspólnych sztućców
- oblizywanie smoczka
- głęboki pocałunek
Dla kogo szczepienie przeciwko meningokokom?
Szczepionka może być podawana niemowlętom po ukończeniu 2 miesiąca życia oraz dzieciom starszym i młodzieży, a także osobom dorosłym. Inwazyjna choroba meningokokowa może dotknąć każdego, bez względu na wiek, jednak najczęściej chorują dzieci do 5. roku życia, przy czym szczyt zachorowań przypada w 1. roku życia.
Ryzyko choroby u najmłodszych dzieci wynika z niedojrzałości ich układu odpornościowego. Z tego samego powodu przechorowanie IChM przez małe dzieci nie daje odporności, czyli nie chroni przed kolejnym zachorowaniem.
Inne czynniki sprzyjające zachorowaniu (oprócz wieku), to:
– narażenie na dym tytoniowy,
– zanieczyszczenie powietrza,
– długie przebywanie w zatłoczonych pomieszczeniach i zamkniętych środowiskach (np. żłobki, przedszkola),
– infekcje wirusowe dróg oddechowych – podrażniają śluzówkę gardła i nosa, co sprzyja wnikaniu meningokoków do organizmu,
– miesiące jesienno-zimowe – częstsze w tym czasie infekcje, kaszel, kichanie i przebywanie w pomieszczeniach sprzyjają roznoszeniu meningokoków.
Schemat szczepienia przeciw meningokokom
Szczepienie przeciw meningokokom typu B wykonywane jest szczepionką BEXSERO.
Szczepionka na meningokoki u niemowląt i dzieci poniżej 2 roku życia składa się z 2 cykli – szczepienia pierwotnego i uzupełniającego. U pacjentów powyżej 2 roku życia zazwyczaj wystarcza tylko szczepionka pierwotna.
- Niemowlęta
U niemowląt od 2 do 5 miesiąca życia szczepienie pierwotne można wykonać na 2 sposoby. W pierwszym z nich dziecku podaje się 3 dawki po 0,5 ml każda z zachowaniem minimum 1 miesiąca pomiędzy nimi. W drugim niemowlę otrzymuje 2 dawki po 0,5 ml z zachowaniem co najmniej 2 miesięcy przerwy. Szczepienie uzupełniające obejmuje 1 dawkę 0,5 ml leku. Najlepiej wykonać je, gdy dziecko jest w wieku między 12 a 15 miesięcy oraz po upływie minimum 6 miesięcy po zakończeniu szczepienia pierwotnego. Jeśli wyniknęło opóźnienie, dopuszcza się podanie dawki uzupełniającej do 24 miesiąca życia.
W przypadku niemowląt od 6 do 11 miesiąca życia szczepienie pierwotne obejmuje 2 dawki po 0,5 ml preparatu, pomiędzy którymi trzeba zachować co najmniej 2 miesiące przerwy. Na szczepienie uzupełniające składa się 1 dawka 0,5 ml, należy wykonać je w 2 roku życia dziecka oraz minimum 2 miesiące po zakończeniu pierwotnego szczepienia.
- Dzieci w drugim roku życia
U maluchów między 12 a 23 miesiącem życia szczepionka pierwotna składa się z 2 dawek 0,5 ml podanych z zachowaniem co najmniej 2 miesięcy przerwy. Szczepionka uzupełniająca, czyli 1 dawka 0,5 ml powinna być podana po 12-23 miesiącach od zakończenia pierwotnego cyklu szczepienia.
- Dzieci od 2 roku życia, młodzież i osoby dorosłe
U dzieci po ukończeniu 2 lat, młodzieży i dorosłych pierwotne szczepienie obejmuje 2 dawki 0,5 ml, pomiędzy którymi należy zachować minimum 1 miesiąc odstępu. Wstrzyknięcie dawki uzupełniającej zaleca się rozważyć u tych pacjentów, którzy stale są narażeni na ekspozycję na choroby wywoływane przez meningokoki.
