FT3 – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

FT3 – co to za badanie?

Badanie FT3 w praktyce jest badaniem laboratoryjnym służącym do pomiaru ilości wolnej trijodotyroniny w organizmie. Poziom FT3 jest istotny, ponieważ wpływa na wiele funkcji organizmu, a co za tym idzie na ogólne zdrowie i samopoczucie.

Oznaczenie poziomu FT3 we krwi może pomóc w diagnozowaniu chorób tarczycy, takich jak nadczynność (nadmierna produkcja hormonów tarczycy) i niedoczynność tarczycy (niedostateczna produkcja hormonów tarczycy). Może być również stosowane do monitorowania leczenia chorób tarczycy oraz oceny przyczyn objawów związanych z tarczycą, głównie takich jak zmęczenie, utrata lub przyrost masy ciała, zaburzenia rytmu serca i inne.

Wynik badania FT3 powinien zostać zinterpretowany przez lekarza w kontekście innych badań tarczycy i objawów klinicznych pacjenta.

FT3 – normy oraz interpretacja wyniku badania

Wartości referencyjne dla FT3 to 2,25–6 pmol/l (1,5–4 ng/l), w zależności od metody. Pamiętaj, że każde laboratorium może mień inne normy, dlatego zawsze należy sugerować się wskazaniami, jakie są podane na kartce z badaniami.

Nie powinno się ponadto samodzielnie interpretować wyników badań FT3. Ze względu na złożoność problemu i konieczność włączenia odpowiedniego leczenia w razie choroby w przypadku wyniku odbiegającego od normy konieczna jest konsultacja z lekarzem.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Wynik badania trójjodotyroniny może odbiegać od normy w każdą ze stron. Jeśli stężenie FT3 jest zbyt niskie, wtedy mamy do czynienia z niedoczynnością tarczycy, z kolei za wysoki poziom FT3 wskazuje na nadczynność tarczycy u pacjenta. Poniżej znajdziesz potencjalne przyczyny, które mogą odpowiadać za niedobór lub nadmiar FT3 we krwi.

Przyczyny niedoboru hormonów tarczycy (niedoczynności tarczycy)

Za powstanie niedoczynności tarczycy odpowiadać może przede wszystkim zapalenie tarczycy typu Hashimoto. Choroba Hashimoto jest najczęstszą przyczyną niedoczynności, występuje aż u 2% populacji, z czego 95% to kobiety.

Do pozostałych przyczyn niskiego poziomu FT3 we krwi i niedoczynności tarczycy należą:

• całkowite lub prawie całkowite wycięcie tarczycy (jeśli po zabiegu rozwinęła się reakcja autoimmunologiczna i doszło do uszkodzenia pozostałego miąższu tarczycy),
• leczenie jodem 131I,
• napromienianie okolicy szyi,
• niedoczynność przysadki mózgowej.

Przyczyny nadmiaru hormonów tarczycy (nadczynności tarczycy)

Główną przyczynę zbyt wysokiego poziomu FT3 we krwi oraz nadczynności tarczycy u większości osób stanowi choroba Gravesa i Basedowa.

Oprócz tego do rozwoju tej przypadłości prowadzić mogą takie problemy, jak:

• wole guzkowe toksyczne,
• gruczolak przysadki mózgowej wydzielający TSH (uszkodzenie tarczycy i uwolnienie nagromadzonych zapasów hormonów tarczycy, przedawkowanie L-tyroksyny stosowanej w leczeniu niedoczynności tarczycy).

Czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania FT3

Na wynik badania stężenia FT3 we krwi wpływ mogą mieć różne czynniki, w tym m.in.:

• przyjmowane leki (np. heparyna),
• choroby ogólnoustrojowe,
• ciąża,
• stres,
• poziom jodu w diecie.

W związku z tym, że poziom FT3 w organizmie może zależeć od różnych czynników, które mogą go zafałszować, interpretacji wyniku powinien dokonać lekarz.

FT3 – wskazania do wykonania badania

Głównym wskazaniem do zrobienia badania FT3 jest podejrzenie niedoczynności lub nadczynności tarczycy. U osób z niedoczynnością tarczycy, podobnie zresztą, jak i u pacjentów z nadczynnością tarczycy, a co za tym idzie zbyt niskim lub zbyt wysokim stężeniem FT3 we krwi, występują różne niepożądane objawy manifestujące chorobę. Poniżej znajdziesz objawy wskazujące na niedobór i nadmiar hormonów tarczycy, które powinny Cię zaniepokoić, skłonić do konsultacji z lekarzem i wykonania badań.

Objawy niedoboru hormonów tarczycy (w tym FT3)

Niedoczynność tarczycy może się manifestować takimi objawami jak:

• przyrost masy ciała,
• osłabienie,
• przewlekłe uczucie zmęczenia,
• senność w ciągu dnia,
• szybkie męczenie się,
• zaburzenia pamięci i trudności z koncentracją,
• częste uczucie zimna i marznięcia (niezwiązane z temperaturą),
• zaburzenia miesiączkowania u kobiet,
• osłabienie libido u mężczyzn,
• spowolnienie perystaltyki jelit (niestrawność, zaparcia),
• zmniejszona potliwość,
• suche, matowe i łamliwe włosy,
• zachrypnięty głos,
• zwolniony rytm serca,
• bóle stawów.

Objawy nadmiaru hormonów tarczycy (w tym FT3)

W przebiegu nadczynności tarczycy występują takie objawy jak:

• utrata masy ciała przy zwiększonym apetycie,
• zwiększona nerwowość i drażliwość,
• niepokój i pobudzenie,
• stany lękowe o różnym nasileniu,
• drżenie rąk,
• problemy z koncentracją,
• wilgotna i ciepła skóra,
• nasilona potliwość,
• wypadanie włosów,
• przyspieszenie rytmu serca,
• uczucie kołatania serca,
• bezsenność,
• zaburzenia miesiączkowania,
• wysokie ciśnienie tętnicze krwi,
• niska tolerancja wysiłku fizycznego i gorąca,
• biegunki.

FT3 – przeciwwskazania

Do oznaczenia stężenia trijodotyroniny wolnej (FT3) we krwi wystarczy jedynie niewielka próbka krwi. W związku z tym nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania tego badania.

FT3 – przygotowanie do badania

Badania FT3 nie trzeba robić na czczo, jednak zaleca się zachować 8-12-godzinną wstrzemięźliwość w jedzeniu, szczególnie gdy razem z nim wykonywane są też inne badania. Wskazane jest, aby na badania krwi udać się w godzinach porannych.

FT3 – przebieg badania

Najczęściej próbkę krwi do badania FT3 pobiera się z żyły kończyny górnej, zazwyczaj z okolicy zgięcia łokciowego. Obszar wokół miejsca pobrania krwi jest dezynfekowany, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia.

Pracownik laboratoryjny za pomocą igły i strzykawki robi wkłucie i pobiera określoną ilość krwi do badania. Pobraną próbkę krwi oznacza etykietą z danymi pacjenta i datą pobrania, następnie wysyła do laboratorium.

Po pobraniu krwi pacjent powinien palcami uciskać miejsce, skąd pobrana została krew, aby zapobiec krwawieniu i powstaniu siniaka.

FT3 – skutki uboczne i powikłania

Badanie FT3 przebiega jak standardowe badanie krwi, zatem nie niesie za sobą żadnych poważnych powikłań. Samo wkłucie do pobrania próbki materiału do badania może być jednak dla pacjenta nieco bolesne lub niekomfortowe, ale zazwyczaj jest to krótkotrwałe. Po pobraniu krwi może pojawić się krwiak lub siniak w miejscu wkłucia igły. Objawy te samoistnie ustępują w ciągu kilku dni.