Magnez – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Magnez – dlaczego badanie jest ważne

Ilość magnezu w organizmie mieści się w przedziale od 25 do 35 gramów. Mimo tak niewielkiego stężenia, rola tego pierwiastka jest znacząca. Magnez tuż obok potasu, sodu, wapnia i fosforu jest odpowiedzialny za regulację wielu kluczowych procesów zachodzących na różnych poziomach organizmu.

Rolą magnezu w organizmie jest m.in.:

• modulowanie procesów energetycznych,
• przewodzenie impulsów nerwowych,
• skurcz mięśni,
• mineralizacja kości,
• regulacja ciśnienia tętniczego krwi,
• termoregulacja,
• wydzielanie insuliny,
• stabilizacja płytek krwi,
• przemiana białek i kwasów tłuszczowych.

Jak widać, zarówno niedobór, jak i nadmiar tego pierwiastka w surowicy krwi może zaburzyć wiele biochemicznych procesów i zwiększać występowanie niektórych schorzeń i chorób, w tym nawet nowotworów.

Ponad 60% magnezu znajduje się kościach, a pozostała ilość gromadzi się wewnątrz innych komórek. Najmniej tego pierwiastka znaleźć można w płynie zewnątrzkomórkowym. Oznacza to, że we krwi znajdują się śladowe ilości magnezu. W związku z tym faktem oznaczenie poziomu magnezu z krwi żylnej nie jest idealnym wyznacznikiem jego ogólnego stężenia w całym organizmie.

Normy magnezu mogą różnić się w zależności od określonego laboratorium. Najczęściej różnica polega na stosowaniu różnych jednostek. Za prawidłowe stężenie magnezu w osoczu krwi uznaje się zakres od 0,65 do 1,2 mmol/L.

Magnez – na czym polega badanie?

Materiałem biologicznym służącym do oceny poziomu magnezu we krwi jest krew żylna. Musisz zgłosić się na pobranie w godzinach porannych, będąc na czczo. Należy jednak pamiętać, że pobiera się ją z nieuciśniętego naczynia krwionośnego. Ma to duże znaczenie, ponieważ, w trakcie rozpadu erytrocytów, czyli czerwonych komórek krwi (zjawisko hemolizy) dochodzi do niekontrolowanego wyrzutu magnezu, co może wpływać na uzyskanie fałszywego wyniku.

Próbka z krwią trafia do laboratorium analitycznego, gdzie podlega odwirowaniu i szczegółowym badaniu. Wynik standardowo można otrzymać w ciągu 1 dnia roboczego.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Analizując wynik oznaczenia magnezu we krwi, należy sprawdzić, czy twój wynik mieści się w zakresie referencyjnym podanym przez dane laboratorium. Jeżeli wartość jest zbyt niska, tuż obok wyniku najczęściej znajduje się symbol ↓ lub L (low, niski). Natomiast w przypadku, gdy poziom magnezu jest podwyższony, tuż obok wyników można zauważyć symbol ↑ lub H (high, wysoki).

Zbyt duże stężenie magnezu we krwi

Nadmiar magnezu we krwi, czyli hipermagnezemia nie jest częstym zjawiskiem. O poważnym podwyższeniu tego pierwiastka świadczy wynik powyżej 2,5 mmol/l. Taki poziom wpływa bezpośrednio na zaburzenie rytmu serca, zmniejsza napięcia mięśni oddechowych, a w skrajnych przypadkach może powodować nawet porażenie mięśni oddechowych, a nawet zatrzymanie akcji serca.

Nadmiar magnezu może wskazywać na:

• niewydolność nerek,
• choroby zapalne układu pokarmowego,
• odwodnienie,
• niedoczynność tarczycy, w tym chorobę Hashimoto,
• cukrzycę,
• nadczynność przytarczyc,
• nadmierne spożywanie niektórych leków, w tym środków przeczyszczających.

Podwyższony poziom magnezu we krwi rzadko jest wskazaniem do wdrożenia odpowiedniego postępowania farmaceutycznego.

Zbyt małe stężenie magnezu we krwi

Zbyt niskie stężenie magnezu jest najczęściej wynikiem niedostatecznej podaży tego pierwiastka z dietą. Bardzo często to zjawisko obserwuje się u pacjentów odżywiających się pozajelitowo lub długotrwale stosujących antybiotyki i/lub leki moczopędnych.

Niedobór magnezu może wskazywać na:

• kłębuszkowe zapalenie nerek,
• martwicę nerek,
• hiperaldosteronizmię,
• przewlekłe zapalenie trzustki,
• chorobę alkoholową,
• nadczynność tarczycy,
• doznanie intensywnego wysiłku fizycznego,
• genetyczne zaburzenie wchłaniania magnezu,
• przewlekły stres.

Niedobór magnezu często występuje u kobiet w ciąży, zwłaszcza w III trymestrze, a także podczas hemodializy.

Obniżony poziom magnezu we krwi często jest wskazaniem do wdrożenia odpowiedniego postępowania farmaceutycznego np. suplementacji i wzbogacenia diety o produkty bogate w magnez.

Magnez – wskazania do wykonania badania

Skierowanie na oznaczenie poziomu magnezu we krwi wydaje na ogół lekarz na podstawie objawów opisywanych przez pacjenta. Nadmiary magnezu we krwi zdarza się niezwykle rzadko, a większość społeczeństwa doświadcza problemów z niedoborem tego pierwiastka.

Objawami nadmiaru magnezu są:

• nietrzymanie moczu,
• kłopoty z oddychaniem,
• niewyraźna mowa,
• nudności,
• niskie ciśnienie tętnicze krwi,
• zaburzenia rytmu pracy serca.

Objawami niedoboru magnezu są:

• bóle głowy i mięśni,
• drżenie powieki i mięśni,
• osłabienie organizmu,
• zaburzenia koncentracji,
• nadciśnienie tętnicze,
• zaburzenia rytmu serca,
• problemy ze snem,
• obniżenie nastroju.

Magnez – przeciwwskazania

Nie ma praktycznie żadnych przeciwwskazań do wykonania oznaczenia poziomu magnezu we krwi. Należy jednak poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych przewlekle lekach, ponieważ niektóre substancje aktywne mogą zaburzać poziom tego pierwiastka, w tym kortykosteroidy.

Magnez – przygotowanie do badania

Do pobrania krwi w celu oznaczenia poziomu magnezu, należy się odpowiednio przygotować. Do laboratorium medycznego warto zgłosić się na w godzinach 7:00-11:00, będąc na czczo (minimum 8-10 godzin) po spożyciu ostatniego posiłku. Na dobę przed wykonaniem badania nie rekomenduje się picia alkoholu, palenia papierosów, ani spożywania produktów wysokotłuszczowych i ciężkostrawnych.

Należy zwrócić szczególną uwagę na rodzaj wypijanych płynów. Jeżeli przed badaniami napijesz się wysokozmineralizowanej wody (z dużą zawartością magnezu), może to nieznacznie zaburzyć wynik oznaczenia. Na ok. 15 minut przed pobraniem warto odpocząć w pozycji siedzącej.

Magnez – przebieg badania

Krew do badania pobierana jest w pozycji siedzącej z krwi żylnej z żyły łokciowej. Jeżeli masz tendencję do zasłabnięcia lub omdlenia, poproś pielęgniarkę o pobranie w pozycji leżącej. Materiał biologiczny umieszczany jest w specjalnej probówce powlekanej EDTA, czyli substancją zapobiegającą tworzeniu się skrzepów.

Próbka z krwią trafia do laboratorium analitycznego i podlega szczegółowym badaniom. W większości przypadków wynik jest dostępny po upływie jednego dnia roboczego.

Magnez – skutki uboczne i powikłania

Pobranie krwi jest badaniem standardowym i dobrze tolerowanym przez większość pacjentów. Jedyne możliwe skutki uboczne wynikają z samego faktu naruszenia ciągłości skóry przez wkłucie igły. W tym miejscu może pojawić się niewielki obrzęk, siniak lub zaczerwienienie. Są to jednak objawy, które ustępują samodzielnie po upływie ok. 24 godzin.