REKLAMA

Ból jajnika i jajników, co oznacza przed okresem i po okresie? Przyczyny, objawy – kiedy do lekarza?

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

18 grudnia 2024

Publikacja:

26 października 2020

Czas czytania:

5 min

Ból podbrzusza o charakterze kłującym po stronie lewej lub prawej może mieć swoje źródło w jajnikach. Bóle jajników mogą być objawem naturalnych procesów zachodzących w ciele kobiety w cyklu miesięcznym, ale też efektem niepokojących zmian, szczególnie gdy towarzyszą im dodatkowe dolegliwości.

Ból jajnika lub jajników po miesiączce – jakie przyczyny?

Ból jajnika może być wynikiem owulacji, czyli jajeczkowania. Pomiędzy 10. a 16. dniem cyklu miesięcznego u kobiet pęka pęcherzyk Graafa, z którego uwalnia się gotowa do zapłodnienia komórka jajowa. U wielu kobiet skutkiem zachodzącego procesu może być kłujący, promieniujący ból w podbrzuszu. Ból nazywany jest owulacyjnym, może mu towarzyszyć również:

  • brunatna wydzielina z krwią,
  • nudności.

Jeśli ból jest lekki i nie towarzyszą mu inne objawy, zazwyczaj nie ma powodów do niepokoju.

Ból lewego jajnika, ból prawego jajnika – co oznacza ból dwóch jajników?

Jajeczkowanie u kobiet najczęściej występuje w naprzemiennych cyklach, więc w jednym miesiącu może doskwierać ból lewego jajnika, a w kolejnym ból prawego jajnika, choć i to nie jest regułą. Bywa i tak, że w jednym cyklu komórki jajowe mogą uwalniać się z obu jajników – wtedy ból pojawia się po obu stronach.

Ból jajnika lub jajników przed okresem – co oznacza?

Ból jajnika (lub jajników) poprzedzający miesiączkę występuje najczęściej mniej więcej tydzień przed okresem i może mieć związek z zespołem napięcia przedmiesiączkowego (w skrócie PMS).

Ból w podbrzuszu, o ile nie wiąże się z innymi dolegliwościami, wcale nie musi oznaczać choroby. Może być wynikiem wrażliwości na zmieniający się w cyklu poziom hormonów: estrogenu i progesteronu. Ból jajników lub jajnika to tylko jeden z wielu symptomów PMS, którego objawy można podzielić na somatyczne i psychiczne.

Somatyczne objawy PMS to:

  • wzdęcia,
  • bóle ciała,
  • tkliwość piersi,
  • skurcze, bóle brzucha,
  • bóle głowy,
  • zmęczenie,
  • nudności.

Do psychicznych objawów PMS zalicza się:

  • obniżenie i wahania nastroju, w tym drażliwość, gniew, lęk,
  • wahania libido,
  • trudności z koncentracją,
  • poczucie braku kontroli,
  • wahania nastroju.

Choć żadne z badań nie potwierdzają wpływu aktywności fizycznej czy ograniczenia cukru, soli i kofeiny w diecie na objawy PMS, to wielu lekarzy wydaje takie zalecenia pacjentkom. W badaniach potwierdzono za to łagodząca rolę wapnia i witaminy D. Duże dobowe spożycie wapnia obniżało wystąpienie PMS aż o 30 procent.

Ból jajników – kiedy do lekarza?

Gdy ból jajników w podbrzuszu jest silny i towarzyszą mu inne niepokojące dolegliwości, konieczna jest konsultacja lekarska. Istnieje całe spektrum objawów, które mogą pojawić się wraz z bolącym jajnikiem, w tym np.:

  • trudności z zajściem w ciążę,
  • ból w podbrzuszu po aktywności seksualnej,
  • zaburzenia miesiączkowania.

Ból jajnika po stosunku

Jednym z objawów endometriozy jest ból jajnika po aktywności seksualnej – ból bywa dotkliwy, skurczowy i trwa nawet do kilkunastu godzin po współżyciu. Endometrioza to schorzenie polegające na występowaniu tkanki endometrium poza jamą macicy, np. w jajnikach, na pęcherzu moczowym, na ścianach miednicy.

Do innych symptomów tej choroby zalicza się:

  • obfite miesiączki,
  • ból podbrzusza promieniujący do miednicy,
  • trudności z zajściem w ciążę.

Tego typu przypadki zawsze wymagają konsultacji z lekarzem specjalistą i zastosowania leczenia.

Gdy boli jajnik – jakie choroby?

Ból jajnika może też wynikać z takich dolegliwości i chorób, jak:

  • Torbiele jajników – mogą być przejawem endometriozy, wypełnia je wtedy brunatna, gęsta wydzielina, stąd nazwa „czekoladowa torbiel”. Objawy to: silny ból jajnika podczas miesiączki, bolesne i obfite miesiączki, czasem krwiomocz. 
  • Zapalenie jajników i jajowodów, które dopada najczęściej kobiety młode i aktywne seksualnie (30- i 40-letnie) – jest to zapalenie bakteryjne objawiające się nagłym bólem w podbrzuszu, promieniującym do pachwin i ud, a także gorączką, nudnościami, biegunką, wymiotami. Z tego powodu zapalenie jajników bywa mylone z zatruciem pokarmowym.
  • Zespół policystycznych jajników – związany z zaburzeniem wydzielania hormonów, w efekcie którego powiększają się jajniki, uciskają na inne tkanki, powodując ból w podbrzuszu.
  • Skręt jajnika – ból jest ostry, narastający, promieniuje do pleców, towarzyszą mu symptomy zatrucia pokarmowego – nudności i wymioty. W przypadku skrętu jajnika konieczna jest interwencja chirurgiczna.
  • Rak jajników – w pierwszej fazie rozwoju nie daje żadnych objawów, w kolejnych powoduje utrzymujące się bóle brzucha, wzdęcia, biegunki, powiększenie się obwodu brzucha. Jest to jeden z najgroźniejszych kobiecych nowotworów.

Ból jajnika – leczenie?

Leczenie bolącego jajnika związane jest z przyczyną dolegliwości. Jeśli ból wynika z naturalnych procesów zachodzących w cyklu miesięcznym, można go złagodzić na przykład:

  • ciepłymi kąpielami, okładami na brzuch,
  • środkami przeciwbólowymi oraz rozkurczowymi.

Bardzo silny ból, występujący nagle i nieustępujący, zawsze wymaga konsultacji z lekarzem specjalistą.

Sprawdź i zarezerwuj e-wizytę: