Brak okresu, brak miesiączki – jakie są najczęstsze przyczyny zaburzeń miesiączkowania?

Za brak okresu może odpowiadać nie tylko ciążą, ale i stany chorobowe, stres, podróże i zmiany klimatu, odstawienie pigułek antykoncepcyjnych, odchudzanie. W sytuacji, kiedy nie ma objawów chorobowych, a kobieta regularnie współżyje, należy wykluczyć ciążę domowym testem ciążowym lub testem z krwi wykonywanym w laboratorium.

Co ile powinien być okres?

Najczęściej cykl menstruacyjny trwa u kobiety 28 dni. Jednak zarówno cykl 21-, jak i 35-dniowy są uważane za normę. Czas trwania miesiączki jest inny u każdej kobiety, prawidłowo uważa się, że powinien trwać od 3 do 7 dni. Ważna jest nie tylko regularność cykli, ale i kolor krwi. Kobiety powinny zwracać uwagę na obfitość miesiączek – powinny być one obfite w ciągu pierwszych dni (1-2 dni), a następnie przeradzać się w plamienie. Zbyt obfite miesiączki, obecność skrzepów oraz inny kolor krwi – czarny, zielony, są wskazaniem do konsultacji z lekarzem.

Polecamy: Plamienie po okresie – kolor krwi ma znaczenie. Brązowa, różowa, szara i czarna krew

Objawy zbliżającego się okresu

• ból podbrzusza, 
• wzrost wagi,
• obrzęki, 
• problemy ze skórą,
• ból piersi,
• podwyższona temperatura,
• wahania nastrojów, płaczliwość,  
• ból jajników,
• ból pleców,
• zaparcia i wzdęcia, 
• biegunka.

Brak okresu a ciąża

Kiedy miesiączka nie pojawia się w terminie należy wykonać test ciążowy. Domowe testy ciążowe nie są tak czułe jak badanie hormonu HCG z krwi, dlatego najlepiej od razu wykonać test z krwi, który da jednoznaczną odpowiedź na to, czy kobieta spodziewa się dziecka. Jeśli ciąża jest potwierdzona przyszła mama powinna umówić się do wybranego ginekologa na prowadzenie ciąży i pierwsze badania.

Jeśli ciąża jest wykluczona, wizyta u lekarza także jest niezbędna, gdyż brak miesiączki może być spowodowany chorobą.

Kompendium wiedzy o ciąży

Brak okresu u kobiet po 16. roku życia

U nastolatek po 16. roku życia brak miesiączki nazywany jest pierwotnym brakiem miesiączki i jest wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Powinna się ona odbyć zwłaszcza wtedy, kiedy u dziewczynki nie ma oznak dojrzewania, jak np. brak powiększenia piersi czy owłosienia.

Wtórny brak okresu – możliwe przyczyny

Wtórny brak okresu pojawia się z kolei u kobiet, które do tej pory miesiączkowały regularnie. Do najczęstszych przyczyn zaburzeń zalicza się:

• zespół policystycznych jajników (PCOS) – podczas prawidłowego cyklu jajniki produkują co miesiąc jeden pęcherzyk, w którym dojrzewa komórka jajowa. W przebiegu PCOS proces jest zaburzony, a jajniki nie pracują prawidłowo – pęcherzyk nie dojrzewa, nie ma owulacji, zwiększa się także produkcja androgenów, czyli męskich hormonów. PCOS można zdiagnozować m. in. podczas badania USG jajników;
• cukrzyca – u kobiet chorych na cukrzycę typu II brak miesiączki lub zaburzenia miesiączkowania mają związek z hiperinsulinemią, centralną dystrybucją tkanki tłuszczowej oraz otyłością;
• niedoczynność tarczycy –  tarczyca produkuje za mało hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. Wśród objawów niedoczynności znajdują się: uczucie ciągłego zimna, nadmierna senność, depresja, wzrost masy ciała, zaburzenia pamięci, zaparcia, niskie ciśnienie, a także sucha i łuszcząca się skóra oraz przesuszone włosy. Bardzo często pojawiają się zaburzenia miesiączkowania;
• nadczynność tarczycy – tarczyca produkuje zbyt dużo hormonów w stosunku do potrzeb organizmu. Objawy są różne – najczęściej wymienia się pojawienie się woli tarczycowych, zwiększoną potliwość, duszność, niezamierzony spadek masy ciała i paradoksalny w stosunku do niego wzrost apetytu. Bardzo często pojawiają się także drżenia rąk, męczliwość, wytrzeszcz oczu, wilgotność skóry, kołatania serca, bezsenność, nerwowość oraz właśnie nieregularne miesiączki;
• endometrioza – objawów endometriozy może być dużo i będą one zróżnicowane. Najczęściej objawem endometriozy jest bolesne miesiączkowanie, krwawienia z odbytu (w trakcie miesiączki), ból brzucha, ból jajników. Czasami jednak objawem endometriozy może być właśnie brak okresu;

• torbiel, stan zapalny, nowotwór narządów rozrodczych – brak okresu połączony z silnymi bólami brzucha wymaga szybkiej diagnozy lekarskiej.

Brak okresu a menopauza

Menopauza, inaczej nazywana przekwitaniem lub klimakterium, pojawić się może u kobiet po 40. roku życia. W Polsce średni wiek menopauzy u kobiet to 51. rok życia. W trakcie menopauzy dochodzi do trwałego zaprzestania miesiączkowania.

Polecamy: Menopauza – pierwsze objawy

Co może doprowadzić do braku okresu?

Na brak okresu mogą wpływać nie tylko choroby, ale i styl życia. Najczęściej do ustania miesiączki przyczynia się nadmierne i długie odchudzanie, które doprowadza do osłabienia całego organizmu.

Inną przyczyną braku okresu jest stres – w wyniku narażenia na długotrwały stres wytwarza się w organizmie kortyzol i adrenalina, które blokują owulację. Czasami brak miesiączki jest spowodowany podróżami i przemęczeniem organizmu, także intensywnym wysiłkiem fizycznym.

Kobiety, które odstawiły antykoncepcję hormonalną mogą mieć rozregulowany cykl i miesiączka nie pojawi się w terminie.

Autor: Redakcja