Gdzie boli wątroba? Ogólne objawy bólu wątroby
Jak zorientować się, że to, co czujemy, to rzeczywiście „ból wątroby”? Podstawowymi objawami towarzyszącymi tej dolegliwości, które świadczą o tym, że dzieje się coś niepokojącego, jest ból zlokalizowany po prawej stronie brzucha, pod żebrami, który wzmaga się pod wpływem nacisku. Objawem bólu wątroby jest kłucie i wrażenie rozpierania. Do pozostałych objawów bólu wątroby zalicza się:
- kłujący lub ewentualnie ściskający ból nadbrzusza;
- skóra tkliwa, wilgotna, chłodna;
- siniaki, uczucie swędzenia;
- plamki i przebarwienia: brązowe i żółte plamki (ciemne przy korzeniach włosów), brązowe znamiona, zaczerwienienie dłoni w obszarze kciuka i małego palca;
- ogólne żółknięcie skóry (także paznokci i opuszek palców) oraz białek oczu;
- gorączka, dreszcze;
- zgaga, wzdęcia, wymioty i biegunka;
- brak apetytu;
- ogólne osłabienie i zmęczenie;
- ciemna, bursztynowa barwa moczu i jasna barwa stolca;
- obrzęki kończyn i twarzy, powiększenie okolicy podbrzusza;
- ginekomastia (powiększenie piersi u mężczyzn);
- krwawienia.
Ból wątroby – przyczyny, choroby
Ból wątroby nie musi oznaczać choroby, zwłaszcza gdy jest krótkotrwały. Tego rodzaju dolegliwość może występować po dużych i ciężkostrawnych posiłkach bogatych w tłuszcz. Takie jedzenie obciąża wątrobę i zmusza ją do zwiększenia produkcji żółci. Bólowi wątroby mogą wtedy towarzyszyć objawy typowe dla przejedzenia: wzdęcia, czasami mdłości, problemy z wypróżnianiem lub biegunka. Podobne objawy może wywoływać również spożycie nadmiernej ilości alkoholu.
Zdecydowanie bardziej niepokojącym sygnałem są powtarzające się, nieustające bóle wątroby. Takich objawów nie wolno bagatelizować – należy niezwłocznie skontaktować się lekarzem (np. umawiając się na teleporadę). Konsultacja z internistą pomoże wskazać przyczyny bólu wątroby, umożliwi podjęcie leczenia i pozwoli uniknąć poważniejszych konsekwencji zdrowotnych.
Jakim chorobom towarzyszy ból wątroby?
Marskość wątroby
Stopniowy proces zwłóknienia i zmian jej budowy, polegający na zastępowaniu zdrowych hepatocytów – komórek wątrobowych – przez guzki regeneracyjne obudowane włóknami tkanki łącznej. Prowadzi to do powolnego procesu obumierania hepatocytów, a w rezultacie do zaburzeń funkcjonowania wątroby polegających na problemach w odpływie żółci, przepływie krwi przez wątrobę oraz występowaniu nadciśnienia wrotnego.
Marskość wątroby występuje często. Cierpi na nią nawet 10 proc. populacji, choroba najczęściej dotyka mężczyzn. Jakie są przyczyny marskości wątroby? Główną, najczęstszą przyczyną zwłóknienia jest nadmierne spożycie alkoholu oraz przewlekłe zapalenia wątroby typu B i C, a także zapalenie autoimmunologiczne. Marskość może być także wynikiem chorób dróg żółciowych, zatruć i chorób metabolicznych, np. cukrzycy czy stłuszczeniowego zapalenia wątroby.
Wirusowe zapalenie wątroby typu C
Choroba wywoływana przez wirus HCV. W Polsce występuje jego podtyp b genotypu 1, uważany za najgroźniejszy dla zdrowia z powodu odporności na leczenie. Ból wątroby może towarzyszyć WZW typu C, jednak większość pacjentów nie odczuwa żadnych dolegliwości. Do najczęstszych występujących symptomów zalicza się ogólne osłabienie. Podobne objawy daje WZW typu B.
Bakteryjne zapalenie wątroby
Bakteryjny ropień wątroby wywoływany przez paciorkowca kałowego, gronkowca złocistego, pałeczkę okrężnicy lub bakterie jelitowe.
Alkoholowe zapalenie wątroby
Uszkodzenie wątroby wraz z żółtaczką, będące wynikiem długotrwałego spożywania nadmiernych ilości alkoholu.
Zespół Bud-chiari
Zakrzepica żył wątrobowych wynikająca z zaburzeń, a nawet całkowitej blokady przepływu krwi z żył wątrobowych do żyły głównej. Ból wątroby może wówczas występować wraz z tzw. wodobrzuszem.
Torbiele wątroby
Mogą mieć różne postaci: torbiel prosta wątroby, torbielogruczolak wątroby, gruczolakorak torbielowaty, torbiel bąblowcowa, ropień amebowy, wielotorbielowate zwyrodnienie wątroby. Przyczyny występowania: zmiany wrodzone, nowotworowe, zakażenia.
Zatrucia
Ból wątroby może wynikać z zażywania niektórych leków, zwłaszcza w dużej ilości, oraz zatruć innymi substancjami, np. chemikaliami, co prowadzi do bólu i niewydolności wątroby.
Kolka wątrobowa / żółciowa
Wynika z zaburzeń w funkcjonowaniu woreczka żółciowego i objawia się silnym bólem wątroby, sięgającym nawet do pleców, prawej łopatki.
Zapalenie dróg żółciowych
To skutek zakażenia – bakteriami jelitowymi, pełzakiem czerwonki, pałeczką zapalenia płuc lub drożdżakami – prowadzącego do zalegania żółci. Poza bólem wątroby występować może żółtaczka oraz swędzenie skóry.
Jak leczyć ból wątroby?
Leczenie bólu wątroby na własną rękę nie jest wskazane. Konieczna jest konsultacja z lekarzem. Objaw, jakim jest długotrwały ból wątroby, wskazuje na poważny problem. Domowe sposoby na ból wątroby można zastosować tylko w przypadku przejedzenia. Jeśli ból wątroby występuje po obfitym posiłku, warto:
- rozgrzewać prawy bok okładami, termoforem;
- pić ziołowe napary;
- dodawać do ciężkostrawnych, tłustych potraw naturalne przyprawy: jałowiec, oregano, kurkumę, majeranek, tymianek, miętę (najlepiej jednak ograniczać tego typu potrawy i wprowadzać w ich miejsce posiłki bogate w warzywa i owoce, nabiał, ryby).
Leki na ból wątroby to m.in.:
- ziołowe preparaty na trawienie i regenerację;
- spironolakton;
- leki z fosfolipidami;
- kwas tiazolidynokarboksylowy.
„Lekarzem od wątroby” jest hepatolog. Zajmuje się on również fizjologią pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych. W związku z tym, że w naszym kraju hepatologia nie jest osobną dyscypliną, rolę hepatologów przejmują gastroenterolodzy, a w przypadkach zakażeń wątroby – lekarze specjaliści od chorób zakaźnych.
