Jonogram – kiedy wykonać badanie?
Poziom elektrolitów badamy w następujących przypadkach:
- gdy występują zawroty głowy i zaburzenia równowagi,
- gdy pacjent ma nieprawidłowe ciśnienie tętnicze, gdy występują zaburzenia rytmu serca,
- gdy pacjent jest osłabiony i pozbawiony energii, senny i zdekoncentrowany,
- aby ocenić stan wątroby i nerek,
- w przypadku wystąpienia obrzęku kończyn dolnych,
- przy nasilonym pragnieniu, któremu towarzyszy rzadsze oddawanie moczu,
- przy wymiotach, biegunce, które doprowadziły do dużej utraty płynów.
Jak przygotować się do badania elektrolitów?
Badanie jest najczęściej zlecane wraz z morfologią raz w roku. Polega na pobraniu krwi z żyły łokciowej, na czczo, najlepiej z samego rana. Ostatni posiłek pacjent powinien spożyć 12 godzin przed badaniem. Wskazane jest unikanie wysiłku fizycznego na kilkanaście godzin przed badaniem. Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, ziołach i suplementach, ponieważ mogą one zafałszować wyniki. Pacjent nie powinien przed badaniem żuć gumy ani jeść cukierków.
Jonogram – normy
| Pierwiastki | Norma |
|---|---|
| sód (Na+) | 136–145 mmol/l (lub mEq/l) |
| potas (K+) | 3,5–5,1 mmol/l (lub mEq/l) |
| chlorki (Cl-) | 95–105 mmol/l (lub mEq/l) |
| wapń (Ca2+) | 2,25–2,75 mmol/l lub 9-11 mg/dl; (zjonizowany 1–1,3 mmol/l, 4–5,2 mg/dl) |
| magnez (Mg2+) | 0,65–1,2 mmol/l |
| fosforany | u dorosłych: 0,81–1,62 mmol/l u dzieci: 1,3–2,26 mmol/l |
Jak interpretować wyniki?
Sód
Poniżej normy:
- dysfunkcje nerek
- niewydolność serca
- marskość wątroby
- oparzenia
Powyżej normy:
- zatrzymanie płynów w organizmie
- biegunka
- zaburzenia orientacji
- zła praca serca
- gorączka
- cukrzyca
Potas
Poniżej normy:
- kołatanie serca
- bóle mięśni
- biegunka, wymioty
- oparzenia
- choroby nerek
- niedoczynności kory nadnerczy
- wzrost ciśnienia tętniczego
Powyżej normy:
- niewydolność nerek
- osłabienie mięśni
- niedobór insuliny
Wapń
Poniżej normy:
- choroby kości
- choroby nerek
- zapalenie trzustki
- niedoczynność przytarczycy
Powyżej normy:
- nadczynność przytarczycy
- nowotwory (płuc, piersi, nerek)
- kamica dróg żółciowych
- nadciśnienie tętnicze
Magnez
Poniżej normy:
- zapalenie trzustki
- choroby nerek
- hiperaldosteronizm (choroba nadnerczy)
- zaburzenia rytmu serca
Powyżej normy:
- stany zapalne jelit
- choroba Addisona
- nadczynność przytarczyc
Fosforany
Poniżej normy:
- niedożywienie
- alkoholizm
- niedoczynność tarczycy
Powyżej normy:
- niewydolność nerek
- dysfunkcje wątroby
- niedoczynność przytarczyc
Chlorki
Poniżej normy:
- niewydolność krążenia
- choroba Addisona
- rozedma płuc
Powyżej normy:
- odwodnienie
- dysfunkcje nerek
Autor: Redakcja
