Gazometria – co to jest i kiedy warto ją wykonać?

Gazometria – co to za badanie?

Gazometria jest badaniem wykonywanym głównie w szpitalu w celu podjęcia dalszych działań wobec pacjenta. Może ono zostać zalecone także przy:

• ostrych zatruciach,
• chorobach nerek,
• podejrzeniu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

Badanie wykonuje się również u diabetyków – w sytuacji gdy podejrzewa się kwasicę.

Gazometria – na czym polega badanie i jak wygląda?

Gazometria polega na pobraniu krwi z tętnicy, najczęściej na udzie bądź nadgarstku. Może być też wykonana gazometria z palca. Jest to badanie, do którego nie trzeba się przygotowywać – może być wykonane w każdej chwili.

Przeprowadzenie badania gazometrii umożliwia uzyskanie wyników w zakresie odczynu krwi (pH), stężenia tlenu i dwutlenku węgla, zawartości wodorowęglanów (HCO3) oraz nadmiaru zasad (BE).

Gazometria płuc, po pobraniu próbki krwi, umożliwia określenie prężności gazów oddechowych, czyli skupia się przede wszystkim na stosunku tlenu do dwutlenku węgla.

Gazometria – normy. Jak odczytać wyniki?

Gazometria to badanie, które analizuje kilka parametrów. W przypadku gdy wynik odbiega od normy, konieczna jest konsultacja ze specjalistą i podjęcie odpowiednich działań.

Normy parametrów w gazometrii:

1. pH – jest to podstawowy parametr gazometrii, pozwala ocenić równowagę kwasowo-zasadową organizmu. Jeśli wynik pH plasuje się poniżej 7,35, wówczas mówimy o kwasicy. Gdy natomiast wartość ta przewyższa 7,45, w organizmie panuje tzw. zasadowica, będąca stanem zaburzenia równowagi.
2. BE – wskaźnik ten mierzy tzw. nadmiar zasad. Jego norma to -2,3 do +2,3 mEq/l. Dzięki tej wartości możliwa jest m.in. ocena niedoborów zasad lub nadmiaru kwasów, co z kolei może sugerować stan kwasicy w organizmie.
3. HCO3 – wskaźnik ten umożliwia rozpoznanie m.in. kwasicy w organizmie. Jego normy utrzymują się na poziomie od 21 do 25 mmol/l. Jeśli stężenie HCO3 spada poniżej 21 mmol/l, występuje kwasica metaboliczna.

Oprócz tego gazometria umożliwia ocenę ciśnienia parcjalnego tlenu – jego normy mieszczą się w granicach od 75 do 100 mmHg, a spadki poniżej tej wartości świadczą o niewydolności oddechowej. Ponadto bada się ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla – jego norma to wartości w przedziale od 35 do 45 mmHg.

Jeśli wyniki te są podwyższone, wskazuje to na niewydolność oddechową. Te dwa parametry są kluczowe dla oceny prężności gazów oddechowych i mają szczególnie duże znaczenie przy badaniach w kierunku POChP.

Gazometria u noworodka – kiedy się ją wykonuje?

Gazometria u noworodka jest wykonywana tuż po porodzie w celu oceny wydolności oddechowej malucha. Badanie to przeprowadza się u dzieci z podejrzeniem zaburzeń układu oddechowego. Dzięki temu lekarze już na samym początku mogą zdiagnozować ewentualne zaburzenia w procesie oddychania i wdrożyć odpowiednie działania terapeutyczne.

W przypadku noworodków do wykonania gazometrii pobiera się krew z pępowiny.

Gazometria – do którego lekarza zgłosić się z wynikami?

Z wynikami uzyskanymi podczas gazometrii najlepiej zgłosić się do lekarza kierującego, chyba że specjalista ten wcześniej wystawił skierowanie do innego lekarza, np. pulmonologa. Wyniki gazometrii można skonsultować także z lekarzem rodzinnym, który skieruje nas do odpowiedniego specjalisty.

Autor: Redakcja