REKLAMA

Kwasica metaboliczna – rodzaje, objawy, zapobieganie. Jaka dieta przy kwasicy metabolicznej?

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

20 grudnia 2024

Publikacja:

06 kwietnia 2021

Czas czytania:

3 min

Autor:

Anna Rokita

Kwasica metaboliczna występuje wtedy, gdy zachwiana zostaje równowaga kwasowo-zasadowa we krwi, w związku z czym organizm nie może prawidłowo funkcjonować. Za taki stan może odpowiadać szereg chorób lub zła dieta. Jak zapobiegać kwasicy metabolicznej i jak przebiega jej leczenie?

Kwasica metaboliczna – objawy

O wystąpieniu kwasicy metabolicznej może świadczyć szereg objawów, przede wszystkim:

  • przyspieszony, głęboki oddech (tzw. oddech Kussmaula),
  • ból i zawroty głowy,
  • zmęczenie i złe samopoczucie,
  • zaburzenia pracy serca (w następstwie zaburzeń elektrolitowych, przede wszystkim wzrostu stężenia potasu we krwi),
  • zdezorientowanie,
  • słabszy apetyt,
  • mdłości i wymioty,
  • zaburzenia równowagi i świadomości,
  • częste oddawanie moczu i zapach acetonu z ust (objaw występujący u cukrzyków).

Niektóre objawy są uniwersalne, inne pojawiają się tylko w niektórych typach kwasicy metabolicznej.

Rodzaje kwasicy metabolicznej

Większość objawów kwasicy jest zależna od przyczyny jej wystąpienia. Wyróżniamy kwasicę:

  • ketonową – związaną z brakiem insuliny u osób chorych na cukrzycę,
  • oddechową – w następstwie chorób płuc,
  • mleczanową – przy niedotlenieniu (np. po znacznym wysiłku fizycznym czy dużych spadkach ciśnienia),
  • cewkową nerek – przy chorobach uszkadzających nerki,
  • hiperchloremiczną – związaną z nadużywaniem środków przeczyszczających,
  • metaboliczną – jej przyczyną są zatrucia: alkoholem etylowym, metylowym, a także glikolem etylenowym i salicylanami. 

Czy masz kwasicę metaboliczną?

Kwasicę metaboliczną diagnozuje się, wykonując przede wszystkim gazometrię, czyli ocenę pH krwi i ciśnień parcjalnych tlenu i dwutlenku węgla. Jako uzupełnienie diagnostyki wykonuje się badanie ogólne moczu oraz badanie poziomu cukru we krwi.

Jak leczyć kwasicę metaboliczną?

Dla określenia sposobu leczenia kwasicy metabolicznej konieczne jest poznanie przyczyny jej wystąpienia. Przykładowo: w leczeniu kwasicy u cukrzyków stosuje się insulinę, w przypadku zatruć – dializy, czyli wdraża się leczenie przyczynowe po określeniu czynnika sprawczego. Ostrą kwasicę metaboliczną leczy się w warunkach szpitalnych. W przypadku zagrożenia życia pacjenta podaje mu się dożylnie HCO3-.

Jak zapobiegać kwasicy metabolicznej?

Przede wszystkim stosując zbilansowaną dietę, gdyż do zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej może się przyczynić jadanie zbyt dużych ilości produktów i potraw zakwaszających organizm. Należą do nich m.in.:

  • alkohol,
  • słodycze,
  • kawa,
  • jaja,
  • masło,
  • sery żółte,
  • mięso,
  • słodkie napoje,
  • słone przekąski.

W diecie powinno znaleźć się więcej produktów alkalizujących organizm, takich jak owoce i warzywa, mleko czy biały ser. Oprócz diety zasadowej wskazane jest picie dużych ilości wody, rzucenie palenia i unikanie stresu. Nie należy także zapominać o przestrzeganiu zaleceń lekarza, czyli np. zażywaniu leków przepisanych na choroby podstawowe.

ikona doktor

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

mgr inż. Agnieszka Szuwała

mgr inż. Agnieszka Szuwała

dietetyk | doradca diabetologiczny

Zobacz stronę specjalisty
REKLAMA

Telekonsultacje w Świecie Zdrowia już od 89 zł

Mamy dla Ciebie:

  • konsultacje z internistą i pediatrą
  • ponad 10 dostępnych specjalizacji
  • szybki dostęp do pomocy lekarskiej