EKG (elektrokardiogram) – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

EKG (elektrokardiogram) – co to za badanie?

EKG, czyli elektrokardiogram, to badanie diagnostyczne w kierunku zaburzeń pracy serca. Polega na umieszczeniu elektrod na klatce piersiowej oraz kończynach, które zbierają informacje o „elektrycznej” pracy serca. Podczas badania specjalny sprzęt do EKG rejestruje elektryczną czynność mięśnia sercowego w postaci różnicy potencjałów pomiędzy dwiema elektrodami. Wynik EKG ma formę graficzną zapisu elektrokardiograficznego, z którego można odczytać informacje na temat funkcjonowania serca. Odzwierciedla kolejne, pełne cykle serca, czyli jego pracę od momentu napłynięcia krwi do przedsionków, poprzez skurcz przedsionków i komór, aż do końcowego etapu, czyli wypompowania krwi z serca. Interpretacja wyników powinna być przeprowadzona przez doświadczonego kardiologa.

Co ważne, elektrokardiogram, mimo że jest bardzo ważnym i przydatnym badaniem, nie jest niezawodny. Zdarza się, że wynik EKG jest prawidłowy mimo schorzeń kardiologicznych lub przedstawia nieprawidłowy zapis, mimo dobrego stanu klinicznego pacjenta. Wynik badania elektokardiograficzneog jest bardzo trudny do samodzielnej interpretacji, dlatego nie rób tego na własną rękę. Oceny zapisu EKG powinien dokonać doświadczony kardiolog, biorąc pod uwagę również wyniki innych badań, prezentowane objawy, przyjmowane leki i całą historię medyczną.

EKG (elektrokardiogram) – wskazania do wykonania badania

Badanie EKG wykonywane jest głównie w celu diagnostyki i monitorowania leczenia chorób kardiologicznych, zwłaszcza tych przebiegających z zaburzeniami rytmu mięśnia sercowego. Wskazania do badania EKG obejmują m.in.:

• wcześniej rozpoznaną chorobę układu krążenia np. miażdżycę, wrodzone wady serca, zapalenie mięśnia sercowego lub osierdzia, chorobę niedokrwienną, zaburzenia rytmu serca i przewodzenia impulsów,
• diagnostykę chorób układu krążenia np. zawał serca,
• obciążenie rodzinne chorobami układu krążenia,
• duszności, silny lęk, nadmierna potliwość, czyli objawy mogące sygnalizować zawał serca,
• przyjmowanie leków, które mogą wpływać na pracę serca i układ krążenia,
• przygotowanie do prób wysiłkowych,
• intensywny wysiłek fizyczny (badanie jest często wykonywane u zawodowych sportowców).

EKG zalecane jest również jako rutynowe badanie profilaktyczne u osób po 40. roku życia.

Badanie EKG w poważniejszych przypadkach zalecane jest również w formie holter-EKG. W przeciwieństwie do pojedynczego badania EKG, badanie holterem dokonuje wielu zapisów w ciągu dnia podczas różnych aktywności – spoczynku, snu, spacerów. Dzięki temu jest źródłem większej ilości informacji o pracy mięśnia sercowego i umożliwia lepsze postawienie diagnozy i zaplanowanie leczenia.

EKG (elektrokardiogram) – wyniki

Wynik badania elektrokardiograficznego jest źródłem informacji o aktywności serca. Z krzywej EKG można odczytać m.in.:

• częstość akcji serca i ocenić ryzyko tachykardii (przyśpieszenie bicia serca) lub bradykardii (zwolnienie bicia serca),
• miarowość akcji serca. Odstępy pomiędzy poszczególnymi pobudzeniami serca powinny być równe, w przeciwnym przypadku możliwe jest występowanie m.in. migotania przedsionków,
• źródło powstawania impulsów – powinny one powstawać w tzw. węźle zatokowym,
• ewentualne zaburzenia rytmu serca takie jak migotanie lub trzepotanie przedsionków,
• ewentualne zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w mięśniu sercowym,
• niedokrwienie w przebiegu zawału mięśnia sercowego,
• przerost mięśnia sercowego (komór i przedsionków serca).

Nieprawidłowości w EKG mogą występować również w przebiegu zaburzeń elektrolitowych, zapalenia osierdzia lub rozedmy płuc. Aby prawidłowo zinterpretować wyniki EKG, konieczna jest konsultacja z lekarzem. W przypadku wykrycia nieprawidłowości, w zależności od ich rodzaju, lekarz może zalecić dalsze badania diagnostyczne lub podjąć decyzję o wdrożeniu leczenia.

EKG (elektrokardiogram) – przeciwwskazania

Badanie EKG jest bezpieczną i nieinwazyjną metodą, dlatego nie ma przeciwwskazań do jego wykonania. Elektrokardiogram można przeprowadzić nawet u pacjentów z wszczepionym rozrusznikiem serca, kobiet w ciąży, dzieci, niemowląt i noworodków.

EKG (elektrokardiogram) – przygotowanie do badania

Badanie EKG nie wymaga specjalnego przygotowania. Dzień przed badaniem najlepiej zrezygnować z intensywnego wysiłku fizycznego i spożywania alkoholu. W dni badania nie nakładaj na skórę klatki piersiowej, dłoni i stóp żadnych kremów, balsamów ani olejków, ponieważ mogą utrudniać przyleganie elektrod. W sytuacjach nagłych np. przy podejrzeniu zawału serca badanie wykonuje się natychmiast bez względu na porę dnia.

EKG (elektrokardiogram) – przebieg badania

Na początku osoba przeprowadzająca badanie poprosi Cię o rozebranie się od pasa w górę, odsłonięcie kostek i nadgarstków oraz zdjęcie wszystkich metalowych dodatków takich jak okulary, biżuteria, zegarek. Następnie położysz się na leżance na plecach z rękami wzdłuż ciała. Pielęgniarka przyklei 6 elektrod na klatce piersiowej oraz 4 elektrody na nadgarstkach i kostkach. Po takim przygotowaniu przeprowadzane jest badanie przy pomocy aparatu EKG. W trakcie badania nie powinieneś się ruszać, ani mówić. EKG jest całkowicie bezbolesne i całość, łącznie z przygotowaniem i naklejeniem elektrod, trwa około 5 minut.

Wynik badania elektrokardiograficznego przekazywany jest następnie do lekarza, który dokonuje interpretacji i podejmuje decyzje o dalszej ścieżce diagnostycznej lub wdrożeniu leczenia. Interpretacja wyniku EKG jest trudna, dlatego nie rób tego samodzielnie, aby nie wysunąć nieprawidłowych wniosków.

Bezpośrednio po badaniu możesz wrócić do swoich codziennych aktywności. Badanie EKG nie wymaga pozostawania w placówce medycznej pod okiem personelu medycznego ani żadnego specjalnego postępowania po jego zakończeniu.

EKG (elektrokardiogram) – skutki uboczne i powikłania

Badanie EKG nie powoduje skutków ubocznych ani powikłań. W miejscu przyklejenia elektrod może pojawić się niewielkie zaczerwienienie lub pieczenie, które najczęściej ustępuje w ciągu doby.