Co to jest mięsak kości?
Mięsakiem kości nazywany jest złośliwy nowotwór tkanki kostnej i chrzęstnej. Najczęściej rozwija się w kości udowej, czasem w piszczelowej. Co prawda ma to miejsce dużo rzadziej, ale zdarza się też, że mięsak lokalizuje się w miednicy, kości ramiennej lub kręgosłupie. Rocznie w Polsce stwierdza się ok. 75 zachorowań na mięsaka kości. U dzieci i młodzieży mięsaki stanowią ok. 8% wszystkich nowotworów w tej grupie wiekowej.Mięsak kości – podział
Mięsaki kości dzieli się na wrzecionowatokomórkowe oraz drobnokomórkowe. Wśród wrzecionowatokomórkowych najczęściej występuje kostniakomięsak (w Polsce rocznie choruje od 60 do 100 osób). Drugim pod względem częstości występowania jest chrzęstniakomięsak, zdecydowanie rzadziej za to występuje np. włókniakomięsak czy niezróżnicowany mięsak pleomorficzny. Mięsaki drobnokomórkowe (np. mięsak Ewinga lub chrzęstniakomięsak mezenchymalny) zajmują trzecie miejsce pod względem częstości występowania wśród wszystkich przypadków.Przyczyny mięsaka kości
Trudno jest jednoznacznie wskazać przyczynę rozwoju mięsaka. Naukowcom udało się jedynie ustalić, że nowotwór często pojawia się w okresie dojrzewania (fazie wzrostu).Zaobserwowano pewne czynniki środowiskowe i genetyczne, które podejrzewa się o zwiększanie ryzyka zachorowania na mięsaka kości. Należą do nich:
- narażenie na promieniowanie jonizujące w przeszłości (odbyta radioterapia),
- niektóre rzadkie zespoły uwarunkowane genetycznie (np. siatkówczak w rodzinie),
- choroba Pageta (schorzenie kości),
- prageria (przedwczesne starzenie się),
- łagodne nowotwory tkanki kostnej i chrzęstnej.
Mięsak kości – objawy
Najważniejszym objawem mięsaka kości, który pojawia się jako jeden z pierwszych, jest ból kości. Najsilniejszy jest on w nocy i w dodatku z biegiem czasu stopniowo narasta. Na późniejszych etapach choroby może wytworzyć się guz, a zarys kończyny może się wyraźnie zniekształcić. W niemal połowie przypadków wszystkich zachorowań występują objawy stanu zapalnego i wysoka gorączka. Ponadto mogą wystąpić zaburzenia czynności kończyny, takie jak ograniczenie ruchomości najbliżej położonego stawu, a także utrwalone przykurcze stawowe i złamania kości.Diagnostyka mięsaka kości
Zaobserwowanie u siebie wyżej wymienionych objawów powinno skłonić do wizyty u lekarza, najpierw lekarza rodzinnego, który najprawdopodobniej skieruje do onkologa. Specjalista po zebraniu wywiadu oraz po badaniu podmiotowym i przedmiotowym zaleci wykonanie badań.Pierwszym i podstawowym badaniem jest prześwietlenie rentgenowskie (RTG) całej kości w dwóch projekcjach wraz z sąsiednim stawem. RTG pozwala potwierdzić lub wykluczyć wstępnie postawioną diagnozę.
W dalszej diagnostyce pomocne jest badanie rezonansu magnetycznego (MRI), dzięki któremu można ocenić miejscowe zaawansowanie nowotworu poprzez określenie rozległości zmian znajdujących się w tkankach miękkich oraz zajęcia warstwy zbitej i gąbczastej kości.
Dodatkowo lekarz może zlecić wykonanie scyntygrafii kości, która umożliwia wykluczenie zmian w innych częściach układu kostnego oraz pozytonowej emisyjnej tomografii (PET) łącznie z badaniem TK celem oceny zaawansowania drobnokomórkowych mięsaków. Ponadto zawsze trzeba zrobić badanie RTG/tK klatki piersiowej, by wykluczyć przerzuty.
Leczenie mięsaków kości
Nowotwór kości wymaga podjęcia natychmiastowego leczenia. W zdecydowanej większości wszystkich przypadków (ponad 70%) konieczne jest wdrożenie postępowania skojarzonego z udziałem leczenia chirurgicznego i chemioterapii. Przeprowadzana jest operacja polegająca na wycięciu zmienionych nowotworem tkanek, przy czym nie zawsze istnieje możliwość radykalnego wycięcia guza przy zastosowaniu metod oszczędzających. Wtedy konieczna staje się amputacja kończyny. W przypadku stwierdzenia ognisk odróżnicowanych o wysokim stopniu złośliwości stosowana jest chemioterapia. Niektóre typy mięsaków reagują też na radioterapię.Mięsak kości – rokowania
Rokowania w przypadku mięsaka kości nie są zbyt optymistyczne. Skojarzone leczenie pozwala uzyskać 5-letnie przeżycie u około 60–70% chorych, ponadto zwiększa odsetek chorych, u których uda się oszczędzić kończynę. W pozostałych sytuacjach, szczególnie tych, gdzie nowotworów przeszedł w zaawansowane stadium lub niepodjęte zostało leczenie, długość życia jest znacznie krótsza. Najlepsze rokowania mają pacjenci, u których od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia diagnozy minął maksymalnie miesiąc i którzy od razu podjęli leczenie.Autor: Redakcja
