Co zwiększa ryzyko pęknięcia krocza podczas porodu?
Pęknięcie krocza to rozerwanie (pęknięcie) skóry krocza, ścian pochwy i mięśni znajdujących się w okolicy krocza i miednicy. Dochodzi do niego w czasie porodu naturalnego, a ryzyko tego powikłania zwiększa:- pierwszy poród,
- późny wiek matki,
- duża masa dziecka,
- niewłaściwe ułożenie główki dziecka podczas porodu,
- poród indukowany.
Klasyfikacja pęknięć
W klasyfikacji wyróżnia się:- pęknięcie krocza I stopnia – zostaje zachowana ciągłość mięśni krocza, pęka tylko powierzchowna struktura pochwy i krocza;
- pęknięcie krocza II stopnia – pęknięcie jest nieco bardziej rozległe, dobiega do mięśnia zwieracza odbytu, jednak nie powoduje jego naruszenia;
- pęknięcie krocza III stopnia – jest to bardzo rozległe pęknięcie, obejmujące całe krocze i mięśnie zwieracza odbytu – mogą one zostać uszkodzone w całości lub tylko w pewnym procencie;
- pęknięcie krocza IV stopnia – poza pęknięciem krocza oraz mięśni zwieracza uraz obejmuje błonę śluzową odbytu.
Nacięcie krocza – kiedy jest zalecane? Czy pozwala uniknąć pęknięcia krocza?
Część lekarzy profilaktycznie nacina krocze, jednak według doniesień Światowej Organizacji Zdrowia wcześniejsze nacięcie może zadziałać wręcz przeciwnie i zwiększyć ryzyko pęknięcia krocza. Dodatkowo może wpłynąć na gorsze gojenie się ran i podatność na stany zapalne.Głównym wskazaniem do wykonania nacięcia jest zagrożenie zdrowia lub życia dziecka, kiedy konieczny jest zabieg położniczy. Inne wskazania to nieprawidłowe ułożenie główki płodu, niepodatne części miękkie, np. u sportsmenek, ostry łuk łonowy. Jeśli nacięcie jest zalecane, to najczęściej wykonuje się je metodą pośrodkowo-boczną.
Aby zmniejszyć ryzyko pęknięcia krocza, można wykonywać masaż krocza przed porodem oraz w czasie okołoporodowym, ćwiczyć mięśnie dna miednicy. Bardzo istotna jest też współpraca rodzącej z personelem medycznym podczas porodu.
Jakie mogą być powikłania pęknięcia krocza?
Pęknięcie krocza, zwłaszcza III i IV stopnia, uszkadza mięśnie zwieracza odbytu. To z kolei może spowodować trwałe problemy z trzymaniem stolca, możliwe jedynie do leczenia operacyjnego.Mogą pojawić się również kłopoty z trzymaniem moczu oraz:
- zakażenie w okolicy krocza,
- silny ból,
- krwawienie z dróg rodnych,
- endometrioza w bliźnie.
Leczenie pęknięcia krocza
Leczenie pękniętego krocza polega przede wszystkim na jego zszyciu. Zabieg przeprowadza się z wykorzystaniem znieczulenia miejscowego, a zakładane szwy zwykle są rozpuszczalne. Oznacza to, że nie ma konieczności ich późniejszego zdejmowania, co mogłoby powodować dodatkowy dyskomfort i ból. Rana w całości goi się w ciągu 1–1,5 miesiąca.Jak pielęgnować ranę?
Rana po pęknięciu krocza wymaga odpowiedniej higieny i pielęgnacji. Należy pamiętać o podmywaniu krocza za każdym razem po skorzystaniu z toalety. Powinno się to robić za pomocą własnej ręki i używać kosmetyków przeznaczonych do pielęgnacji miejsc intymnych po ciąży.Krocze należy również osuszyć ręcznikiem papierowym. Podczas podmywania należy pamiętać o prawidłowym kierunku mycia – od przodu do tyłu. W innym wypadku bakterie z odbytu mogą przenikać do dróg rodnych.
W leczeniu rany istotny jest również dostęp do powietrza. W związku z tym należy w miarę możliwości wietrzyć krocze i nosić bieliznę wykonaną z przepuszczalnych materiałów, np. z bawełny.
Pęknięcie krocza – który lekarz?
Do pęknięcia krocza dochodzi w czasie porodu, dlatego też odpowiednia pomoc oraz dalsze zalecenia są od razu przekazywane świeżo upieczonej mamie. Nad kobietą czuwa zespół ginekologów-położników, którzy zajmują się również zszyciem rany. Jeśli na etapie gojenia się rany pojawiają się niepokojące objawy, np. zaczerwienienie, należy skonsultować się z ginekologiem.Autor: Redakcja
