Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – co to jest
Aminopeptydaza leucynowa (LAP) to enzym, który znajduje się przede wszystkim w komórkach hepatocytów (wątroby), trzustce, w jelicie cienkim i kanalikach żółciowych. W znacznie mniejszych ilościach jest obecny również w białych krwinkach i trzustce. Funkcją aminopeptydazy leucynowej jest wspomagania procesów trawiennych na ich końcowym etapie.
W przypadku poważnych uszkodzeń wątroby, aminopeptydaza leucynowa zostaje uwolniona do krwi w znacznie większej ilości. Podobnie jest w przypadku innych organów, w tym np. trzustki lub jelita cienkiego. Ma to miejsce przede wszystkim podczas zastoju żółci.
Wartość referencyjna dla aminopeptydazy leucynowej może różnić się w zależności od laboratorium, w którym dokonuje się badania. Różnice polegają przede wszystkim na zastosowanej jednostce SI. Na ogół jednak zgodnie z aktualnymi wytycznymi, poziom LAP mieści się w zakresie od 20 U/I do 50 U/I.
Oznaczenie LAP jest bardzo czułym wskaźnikiem diagnostycznym i dlatego też jest często zlecane przez lekarzy w przypadku podejrzenia niewydolności dróg żółciowych.
Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – na czym polega badanie?
Oznaczenie aminopeptydazy leucynowej (LAP) standardowo wykonuje się z surowicy krwi. Samo badanie dla pacjenta jest krótkie i trwa najwyżej kilka minut. W swoim przebiegu w niczym nie różni się od rutynowej morfologii. W związku z tym zaliczane jest do badań bezbolesnych, bezinwazyjnych i bezpiecznych. Wynik na ogół jest gotowy w ciągu 1-2 dni roboczych.
Warto podkreślić, że pacjenci, u których podejrzewa się zaburzenia czynności wątroby, mogą wykazywać wydłużony czas krwawienia z żyły łokciowej. Dlatego też tuż po pobraniu krwi należy przez dłuższy czas uciskać miejsce pobrania za pomocą jałowego gazika.
Potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Otrzymaną wartość aminopeptydazy leucynowej (LAP) nie zaleca się analizować na własną rękę, a jedynie z lekarzem, który weźmie pod uwagę szereg innych czynników, w tym płeć pacjenta, a także wyniki innych badań laboratoryjnych. Jeżeli przy wyniku poziomu aminopeptydazy leucynowej (LAP) widnieje symbol L (low, czyli niski) lub ↓, oznacza to, że jego stężenie jest obniżone. Natomiast jeżeli stężenie LAP jest zbyt wysokie, tuż obok wyniku umieszczony zostanie symbol H (high, czyli wysoki) lub ↑.
Podwyższony poziom aminopeptydazy leucynowej może wskazywać na cholestazę. To cały zespół objawów chorobowych, których głównym źródłem jest zaburzenie odpływu żółci z wątroby do dwunastnicy.
Wyróżnia się dwa rodzaje cholestazy:
- zewnątrzwątrobową – jest związana z dysfunkcją dróg żółciowych położonych poza obszarem wątroby,
- wewnątrzwątrobową – jest związana z upośledzeniem funkcjonowania hepatocytów.
Oznaczenie LAP często wykonuje się u kobiet ciężarnych, zwłaszcza w III trymestrze. Jeżeli poziom tego enzymu jest podwyższony, wówczas istnieje ryzyko przedwczesnego porodu. Dla samej ciężarnej nie istnieją zagrożenia związane z występowaniem cholestazy ciążowej.
Należy jednak pamiętać, że samo oznaczenie LAP może nie być wystarczające do postawienia pewnej diagnozy cholestazy. Lekarze dodatkowo zlecają badania poziomu transaminaz, bilirubiny całkowitej i bezpośredniej, fosfatazy alkalicznej, a także gamma-glutamylotranspeptydazy.
Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do wykonania oznaczenia aminopeptydazy leucynowej (LAP) jest podejrzenie schorzeń wątroby związanych z zastojem żółci, w tym przede wszystkim cholestazy.
Objawami cholestazy są przede wszystkim:
- uogólnione swędzenie skóry, nasilające się przede wszystkim w nocy i podczas przegrzania organizmu,
- odbarwienie stolca,
- powiększenie wątroby lub śledziony,
- bóle brzucha,
- wymioty i nudności.
Przyczynami cholestazy są m.in. sepsa, infekcje o podłożu wirusowym lub bakteryjnym, a także choroba alkoholowa.
Wskazaniem do wykonania oznaczenia poziomu aminopeptydazy leucynowej (LAP) jest także podejrzenie raka trzustki, którego objawami są np. osłabienie, utrata masy ciała, żółtaczka, świąd skóry, ból brzucha, zakrzepowe zapalenie żył i odbarwienie stolca, a także moczu.
Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – przeciwwskazania
Pobranie krwi w celu oznaczenia aminopeptydazy leucynowej praktycznie nie ma żadnych przeciwwskazań, również u kobiet w ciąży. Badanie jest bardzo dobrze tolerowane przez pacjentów.
Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – przygotowanie do badania
Do badania poziomu aminopeptydazy leucynowej (LAP) należy się odpowiednio przygotować. Do punktu pobrań należy zgłosić się na czczo (minimum 8 godzin po ostatnim posiłku), najlepiej w godzinach porannych (między 7:00 a 10:00). Na dobę przed badaniami nie zaleca się spożywania bardzo tłustych i ciężkostrawnych potraw, picia napojów gazowanych i słodzonych, alkoholu, a także palenia papierosów. Niewskazane jest także uprawianie intensywnego wysiłku fizycznego.
Tuż przed badaniem zaleca się odpoczynek w pozycji siedzącej. Pomocne dla osoby pobierającej krew jest nawodnienie żył. W tym celu tego samego dnia można napić się kilka łyków zwykłej wody mineralnej.
Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – przebieg badania
Próbkę krwi pobiera się z żyły łokciowej w pozycji siedzącej. Jeżeli jednak należysz do pacjentów, którzy podczas pobierania krwi tracą przytomność lub mają tendencję do zasłabnięcia, poinformuj o tym pielęgniarkę. Wówczas wykona ona badanie w pozycji leżącej. Zwiększy to Twój komfort.
Materiał biologiczny umieszczany jest w probówce pokrytej EDTA, czyli substancją, która zapobiega krzepnięciu krwi. Następnie, odpowiednio oznaczona probówka trafia do laboratorium diagnostycznego, gdzie podlega szczegółowej analizie. Należy poinformować lekarza o wszystkim przyjmowanych lekach.
Aminopeptydaza leucynowa (LAP) – skutki uboczne i powikłania
Pobranie krwi do badania oznaczenia aminopeptydazy leucynowej (LAP) praktycznie nie wiąże się z żadnymi skutkami ubocznymi lub powikłaniami. Jedyny dyskomfort może powodować sam fakt wkłucia się igły w żyłę łokciową. W miejscu pobrania może pojawić się niewielkich rozmiarów siniak, zaczerwienienie lub tkliwość. Nie stanowi to powodu do niepokoju i na ogół ustępuje po upływie 24-48 godzin. Aby zmniejszyć ryzyko powikłań, zaleca się tuż po pobraniu ucisnąć miejsce wkłucia jałowym gazikiem.
Osoby, które wykazują skłonność do skazy krwotocznej, mogą doświadczyć wydłużonego czasu krwawienia lub pojawienia się podskórnego krwiaka.
Polecane artykuły:
