Badania psychotechniczne – wskazania, przygotowanie, przebieg badań

Badania psychotechniczne – czym są

Udział w badaniach psychotechnicznych jest obowiązkowy w wielu zawodach. Muszą je przejść również kandydaci do uzyskania prawa jazdy. Są to badania całkowicie bezinwazyjne i polegają jedynie na wywiadzie ze specjalistą lub wykonaniu prostych testów na kartce papieru lub specjalnych maszynach sprawdzających refleks i/lub koordynację wzrokową. Celem badań psychotechnicznych jest weryfikacja przydatności kandydata do wykonywania określonego zawodu.

Procedura testów psychotechnicznych jest bardzo prosta i nie wymaga specjalnego przygotowania.

Standardowe badania psychotechniczne sprawdzają takie umiejętności jak m.in.:

• spostrzegawczość,
• czas reakcji,
• refleks,
• koordynację wzrokowo-słuchową,
• koncentrację,
• odporność na sytuacje stresowe,
• dostosowanie społeczne, w tym np. umiejętność pracy w zespole.

Typowe testy psychologiczne umożliwiają ocenę typów osobowości i charakteru. Jest to cenna informacja dla przyszłego pracodawcy i pozwala ona na weryfikację przydatności do wykonywania określonego rodzaju obowiązków.

Na badania psychotechniczne kieruje na ogół zakład pracy, lekarz medycyny pracy, a w niektórych sytuacjach nawet policja. Tego rodzaju badania trwają na ogół około godziny lub dłużej, dlatego warto zarezerwować sobie czas.

W zależności od wykonywanego zawodu, badania psychotechniczne powinno wykonywać się regularnie, na ogół co kilka lat. Pozwala to na weryfikację przydatności do obsługi maszyn i pracy w konkretnym zawodzie.

Przyjęło się, że badania psychotechniczne wykonuje się na ogół:

• co 5 lat – dla pracowników do 60. roku życia,
• co 30 m-cy – dla pracowników powyżej 60. roku życia.

Należy jednak pamiętać o tym, że częstotliwość wykonywania badań psychotechnicznych w dużej mierze uzależniona jest od lekarza medycyny pracy, a przede wszystkim indywidualnych wskazań, zwłaszcza gdy pracownik uległ wypadkowi mogącym wpłynąć na funkcje poznawcze i niektóre procesy kognitywne. Wiele zależy również od ogólnego zdrowia psychicznego i fizycznego pracownika.

Badania psychotechniczne – na czym polegają badania?

Przebieg badań jest uzależniony od specyfiki danego zawodu. Jest on bardzo prosty i na ogół składa się z dwóch części. W pierwszej psycholog przeprowadza szereg testów, które pozwalają na ocenę niektórych parametrów psychicznych, głównie odporność na stres, czy też rodzaj osobowości. Druga część badań jest nieco bardziej specjalistyczna i obejmuje pracę na urządzeniach. Ma ona na celu sprawdzenie refleksu, reagowania na określone bodźce i zweryfikowanie koordynacji wzrokowo-słuchowej. Badania psychotechniczne nie sprawdzają wiedzy merytorycznej.

Tego rodzaju badania przeprowadzane są na ogół w gabinecie psychologa lub w ośrodkach, które uzyskały odpowiednie zezwolenia.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Uzyskanie negatywnego orzeczenia od psychologa wiąże się z określonymi konsekwencjami, w tym niemożności wykonania danego zawodu lub obsługi maszyn.

Możliwe jest wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, co pozwoli na ponowne przeprowadzenia badań. Czas na wniesienie odwołania uzależnione jest od wykonywanego zawodu i na ogół wynosi od 7 do 14 dni.

Badania psychotechniczne – wskazania do wykonania badań

Badania psychotechniczne przeznaczone są dla:

• kandydatów na kierowców, egzaminatorów i instruktorów prawa jazdy,
• zawodowych kierowców np. tramwajów, autobusów, ciężarówek itd.,
• osób, które z różnych powodów straciły prawo jazdy,
• górników,
• operatorów maszyn,
• kierowców, którzy przekroczyli limit 24 punktów karnych,
• osób, które wykonują prace na wysokościach,
• osób, które były świadkiem wypadków śmiertelnych.

Badania psychotechniczne – przeciwwskazania

Badania psychotechniczne są całkowicie bezinwazyjne i całkowicie bezpieczne, dlatego też nie istnieją żadne przeciwwskazania do ich przeprowadzenia.

Badania psychotechniczne – przygotowanie do badania

Badania psychotechniczne nie wymagają specjalnego przygotowania. Ważne jest jednak, aby w dniu badań stawić się miejscu wypoczętym i wyspanym. Niewskazane jest spożywanie alkoholu lub środków psychoaktywnych na dobę przed planowanymi badaniami.

Na badania należy wziąć ze sobą:

• dowód osobisty lub paszport,
• okulary lub soczewki kontaktowe,
• prawo jazdy (jeżeli jesteś kierowcą),
• skierowanie (od lekarza medycyny pracy, pracodawcy, Urzędu Miasta, Starostwa Powiatowego). 

Badania psychotechniczne – przebieg badań

Zakres i przebieg badań uzależniony jest od indywidualnych wskazań. W większości przypadków składa się on z dwóch części. Całość trwa od godziny nawet do trzech. Psycholog posługuje się określonymi narzędziami diagnostycznymi, aby móc ocenić sprawność psychomotoryczną, dojrzałość społeczną, procesy poznawcze i umiejętność radzenia sobie w trudnych, stresujących sytuacjach.

Pierwsza część polega na przejściu przez szereg testów pisemnych, natomiast druga na testach aparaturowych. Ich rodzaj dobrany jest indywidualnie do osoby testowanej.

Badania psychotechniczne – skutki uboczne i powikłania

Badania psychotechniczne nie powodują żadnych skutków ubocznych i powikłań.