Borelioza IgG – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Borelioza IgG – co to za badanie?

Kleszcze zaliczane są do pajęczaków, które po ukąszeniu człowieka mogą przenosić chorobotwórcze bakterie z rodzaju Borrelia burgdorferi. Stawonogi te bytują przede wszystkim w wysokich trawach, ale także na drzewach. Najczęściej do ugryzienia dochodzi podczas spacerów w lesie np. zbierania grzybów lub odpoczynku na łonie natury np. na łące, w parkach, a nawet w przydomowych ogródkach.

Warto pamiętać, że samo ugryzienie kleszcza nie oznacza jeszcze rozwoju boreliozy. W ok. ¼ przypadków osób zakażonych dochodzi do pojawienia się charakterystycznego rumienia wędrującego. Tworzy się on w kilka dni od ugryzienia. Rumień wędrujący ma postać okręgu rozchodzącego się promieniście, przy czym w środku okręgu jego kolor jest najintensywniejszy, a wraz ze wzrastającą odległością od centrum, barwa ta staje się coraz jaśniejsza.

Początkowe objawy boreliozy są grypopodobne. Dopiero w drugiej fazie zakażenia, która trwa od kilku miesięcy, nawet do kilku lat, mogą pojawić się poważne powikłania neurologiczne i mięśniowo-stawowe.

Badanie, pozwalające na oznaczenie poziomu przeciwciał klasy IgG boreliozy, można wykonać bezpłatnie, w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), po uprzednim skierowaniu przez lekarza. Cena badań prywatnych uzależniona jest od placówki i stosowanej techniki – mieści się w przedziale od 40 do nawet 120 złotych.

Borelioza IgG – na czym polega badanie?

Oznaczenie poziomu przeciwciał klasy IgG w przypadku boreliozy jest podstawowym narzędziem diagnostycznym tej jednostki chorobowej. Parametr ten świadczy o w pełni rozwiniętej boreliozie (minimum 4 miesiące). Wysokie miano przeciwciał IgG może utrzymywać się w organizmie przez wiele lat.

Im wcześniej dojdzie do wykrycia przeciwciał klasy IgG boreliozy, tym większa szansa na wdrożenie efektywnej antybiotykoterapii, a tym samym zminimalizowanie powikłań choroby w przyszłości.

Materiałem biologicznym do oznaczenia miana przeciwciał IgG boreliozy jest krew żylna. Osoby, które nie miały kontaktu z bakterią Borrelia burgdorferi nie powinny wykazywać obecności przeciwciał IgG we krwi. Ich obecność świadczy jednak o aktywnej infekcji (przy jednoczesnej obecności przeciwciał klasy IgM) lub o tym, że infekcja miała miejsce w przeszłości.

Niektóre laboratoria stosują określone normy dla przeciwciał klasy IgG boreliozy i wynoszą one od 8 mg/ml do 16 mg/ml.

Oznaczenie poziomu przeciwciał IgG może wykonywać dwoma metodami: Western blot lub ELISA. Te dwie techniki immunologiczne potwierdzają diagnozę boreliozy, dlatego też warto wykonać je równolegle. W przypadku potwierdzenia obecności przeciwciał IgG w badaniach przy pomocy jednego testu, a drugiego nie, warto ponownie wykonać badania za kilka tygodni.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Fałszywie dodatni test na obecność przeciwciał klasy IgG boreliozy może pojawić się w przypadku wielu chorób o podłożu autoimmunologicznym lub zakażeniach innymi patogenami np. krętkiem kiły (Treponema pallidum), a także wirusem HIV i EBV. Fałszywie dodatni test obserwuje się również w tzw. zakażeniach krzyżowych.

Zbyt niski poziom przeciwciał klasy IgG boreliozy może wskazywać na choroby nerek.

Borelioza IgG – wskazania do wykonania badania

Wskazaniem do wykonania oznaczenia miana przeciwciał IgG boreliozy jest podejrzenie ukąszenia kleszcza. Powinny go wykonać wszystkie osoby, które zauważyły u siebie rumień wędrujący.

Wczesnymi objawami towarzyszącymi boreliozie są również:

• bóle mięśni i stawów,
• uczucie „rozbicia”,
• powiększenie węzłów chłonnych,
• gorączka,
• obecność chłoniaka limfocytowego – pojedynczy sinoczerwony guzek.

Późnymi objawami boreliozy, świadczącymi o zaawansowaniu choroby, są poważne stany zapalne:

• stawów,
• mięśnia sercowego,
• nerwów obwodowych i czaszkowych.

Ponadto, późne zakażenie może powodować:

• chroniczne zmęczenie,
• nudności i wymioty,
• obniżenie nastroju, w tym epizody depresyjne,
• zaburzenie pamięci,
• sztywność karku,
• problemy ze swobodnym poruszaniem się,
• bóle głowy.

Im wcześniejsze wykrycie przeciwciał klasy IgG, tym większe prawdopodobieństwo wdrożenia właściwego postępowania farmakologicznego. W przypadku boreliozy lekarze standardowo stosują antybiotyki (często w postaci dożylnej), leki o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, a także przeciwobrzękowym. Pozwala to nie tylko na złagodzenie dokuczliwych objawów, ale także zmniejszenie ryzyka rozwoju powikłań neurologicznych i stawowych.

Niestety, skutki zakażenia w zaawansowanej fazie choroby często są nieodwracalne.

Borelioza IgG – przeciwwskazania

Nie ma przeciwwskazań do wykonania oznaczenia poziomu przeciwciał klasy IgG boreliozy. Określenie miana przeciwciał standardowo wykonuje się u kobiet w ciąży i dzieci.

Borelioza IgG – przygotowanie do badania

Rekomenduje się, aby oznaczenie każdego parametru z krwi żylnej było wykonane na czczo – co oznacza przerwę 8-12 godzin od ostatniego posiłku. Na dobę przed pobraniem materiału biologicznego należy zrezygnować ze spożywania alkoholu, tłustych potraw, a także intensywnej aktywności fizycznej. Warto jednak zaznaczyć, że w przypadku oznaczenia przeciwciał, nie musisz być na czczo.

W dniu badania warto wypić szklankę wody, ponieważ ułatwia to nawodnienie organizmu, uelastycznia żyły i sprawia, że pobranie krwi jest znacznie łatwiejsze. W większości przypadków na badania należy zgłosić się do laboratorium w godzinach 7:00-10:00. Przed samym pobraniem zaleca się ok. 15 minutowy odpoczynek w pozycji siedzącej.

Borelioza IgG – przebieg badania

Krew żylna pobierana jest z żyły łokciowej najczęściej w pozycji siedzącej. Jeśli masz tendencję do omdleń, należy poinformować o tym pielęgniarkę. Wówczas materiał biologiczny zostanie pobrany w pozycji leżącej. Badanie trwa kilka sekund, a jednym nieprzyjemnym uczuciem jest fakt wkłucia cienkiej igły do żyły łokciowej.

Materiał biologiczny umieszczony jest w probówce EDTA. Czynnik ten zapobiega krzepliwości krwi i ułatwia analizę. Oznaczenie poziomu przeciwciał IgG boreliozy wykonuje się dwiema metodami: ELISA lub Western Blot. Należy pamiętać, że ta druga technika jest pomocna nie tylko w diagnostyce, ale również w monitorowaniu postępów leczenia farmakologicznego.

Na wynik badania oczekuje się ok. 3-4 dni roboczych.

Borelioza IgG – skutki uboczne i powikłania

Sam fakt pobrania krwi żylnej nie wiąże się z ryzykiem pojawienia się poważnych powikłań. Jedyny skutek uboczny może wynikać z faktu samego wkłucia się w żyłę łokciową np. zaczerwienienia, lekkiej tkliwości lub pojawienia się siniaka.