RTG klatki piersiowej – co to za badanie?
RTG klatki piersiowej to procedura obrazowania medycznego, która polega na wykorzystaniu promieni rentgenowskich (promieni X) do uzyskania obrazów struktur wewnątrz klatki piersiowej. Na ogół stanowi pierwszy etap diagnostyki płuc, serca oraz śródpiersia, a robi się je zaraz po zebraniu wywiadu i zbadaniu pacjenta przez lekarza. Badanie to jest stosowane w celu oceny stanu zdrowia pacjenta, diagnozowania różnych schorzeń oraz monitorowania postępu leczenia.
Podczas robienia zdjęcia rentgenowskiego klatki piersiowej pacjent jest narażany na niskie dawki promieniowania rentgenowskiego, które przechodzą przez ciało i tworzą obrazy na specjalnym materiale detekcyjnym. Obrazy te pozwalają lekarzowi ocenić struktury wewnętrzne i zidentyfikować ewentualne nieprawidłowości.
RTG klatki piersiowej jest stosunkowo szybką i rutynową procedurą, ale może być stosowane również w pilnych sytuacjach, aby ocenić stan pacjenta, na przykład w przypadku urazu klatki piersiowej. Jest to niezwykle cenne narzędzie diagnostyczne, które wspomaga lekarzy w postawieniu diagnozy oraz planowaniu odpowiedniego leczenia.
RTG klatki piersiowej – interpretacja wyniku badania
Właściwa interpretacja zdjęcia RTG klatki piersiowej wymaga wiedzy i doświadczenia, dlatego przeprowadzana jest przez lekarza radiologa. Wynik badania powinien zostać omówiony na konsultacji z lekarzem zlecającym lub innym specjalistą po otrzymaniu do niego skierowania.
Co pokazuje obraz RTG klatki piersiowej?
Badanie RTG klatki piersiowej jest często używane jako narzędzie wstępnej diagnostyki oraz monitorowania postępu choroby. Pozwala wykryć takie problemy jak:
- choroby płuc (np. zapalenie płuc, włóknienie płuc, nowotwory),
- choroby oskrzeli (np. przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)),
- choroby serca (np. niewydolność serca, choroby zastawkowe serca, zapalenie osierdzia),
- choroby układu kostnego (np. złamania żeber, zwyrodnienie kręgosłupa, zapalenie stawów),
- choroby naczyń krwionośnych (np. zakrzepica płucna, tętniaki aorty),
- choroby układu pokarmowego (np. przepuklina przepony),
- choroby układu krwiotwórczego (np. chłoniak Hodgkina),
- nowotwory (np. mięsaki, chłoniaki lub przerzuty nowotworowe z innych miejsc w ciele).
W celu dokładnej diagnozy i oceny stanu zdrowia często wymagane jest uzupełniające badanie, takie jak tomografia komputerowa (TK), rezonans magnetyczny (MRI) lub inne badania laboratoryjne.
Czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania RTG klatki piersiowej
Wpływ na wynik badania prześwietlenia rentgenowskiego klatki piersiowej mogą mieć różne czynniki, które należy uwzględnić, w tym m.in.:
- niewłaściwa pozycja ciała,
- nieprawidłowe oddychanie w trakcie badania,
- obecność ciał obcych w ciele,
- grubość tkanki mięśniowej, tłuszczowej i innych tkanek,
- obecność płynów lub powietrza w jamie opłucnej lub w płucach,
- niekontrolowany ruch pacjenta podczas badania.
RTG klatki piersiowej – wskazania do wykonania badania
RTG klatki piersiowej wykonywane jest na zlecenie lekarza, na podstawie otrzymanego od specjalisty skierowania. Wśród najważniejszych wskazań do zrobienia takiego badania wymienia się:
- ocena serca, aorty piersiowej, piersiowego odcinka przełyku i wydolności krążenia płucnego,
- podejrzenie choroby infekcyjnej płuc (zapalenie płuc, gruźlica),
- podejrzenie odmy, niedodmy lub płynu w jamach opłucnej,
- podejrzenie chorób nowotworowych (guzów pierwotnych i przerzutowych),
- podejrzenie wola zamostkowego i innych guzów śródpiersia,
- stan po urazach klatki piersiowej (np. podejrzenie złamania żeber),
- ocena położenia ciała obcego, elektrod stymulatora serca oraz rurki intubacyjnej,
- kontrola po założeniu wkłucia centralnego.
Lekarz może skierować ponadto pacjenta na rentgen klatki piersiowej, jeśli występują u niego takie objawy jak duszności, niepokojący lub długo utrzymujący się kaszel, ból w klatce piersiowej, krwawienie podczas kaszlu czy krwawienie z przełyku.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
RTG klatki piersiowej – przeciwwskazania
Głównym przeciwwskazaniem do zrobienia rentgenu klatki piersiowej jest ciąża. W przypadku kobiet w ciąży zawsze bowiem istnieje ryzyko narażenia płodu na promieniowanie rentgenowskie. Lekarz i pacjentka muszą więc dobrze rozważyć, czy badanie jest absolutnie konieczne i czy można zastosować inne metody diagnostyczne bez promieniowania.
RTG klatki piersiowej – przygotowanie do badania
Rentgen klatki piersiowej nie wymaga specjalnego przygotowania. Przed badaniem warto jedynie poinformować technika radiologii i lekarza, jeśli jest się w ciąży.
Przygotowanie do zdjęcia klatki piersiowej obejmuje zdjęcie ubrań i biżuterii z obszaru klatki piersiowej. Warto więc w dniu badania założyć na siebie takie elementy garderoby, które łatwo będzie zdjąć.
RTG klatki piersiowej – przebieg badania
Technik przeprowadzający badanie RTG klatki piersiowej w pierwszej kolejności prosi o przyjęcie odpowiedniej pozycji. Standardowo prześwietlenie wykonuje się w projekcji tylno-przedniej oraz bocznej. Oznacza to, że pacjent powinien przyjąć pozycję stojącą. Jeżeli pacjent nie jest w stanie stać, RTG można wykonać na łóżku w pozycji półsiedzącej lub leżącej, jednak takie zdjęcie ma mniejszą wartość diagnostyczną i trudno je wiarygodnie ocenić. Czasami na zlecenie lekarza wykonuje się także zdjęcia RTG w innych pozycjach.
W trakcie badania pacjent stoi nieruchomo wyprostowany przed kasetą zawierającą kliszę lub detektor, trzymając ręce na specjalnych uchwytach. Po przybraniu odpowiedniej pozycji wykonuje maksymalnie głęboki wdech i zatrzymuje powietrze na kilka sekund – w tym momencie wykonuje się zdjęcie RTG. Zaraz po nim robione jest zdjęcie w projekcji bocznej – badany stoi bokiem do kasety i cała procedura jest powtarzana.
RTG klatki piersiowej – skutki uboczne i powikłania
RTG klatki piersiowej jest procedurą diagnostyczną o stosunkowo niskim ryzyku wystąpienia skutków ubocznych czy powikłań. Podczas badania używa się niskich dawek promieniowania rentgenowskiego, co ogranicza ryzyko szkodliwego działania promieniowania na organizm. Jedynie wykonywanie wielu badań RTG klatki piersiowej w krótkim czasie może zwiększyć ogólne narażenie na promieniowanie i nieść za sobą potencjalne ryzyko dla zdrowia.
Bibliografia:
- Mejza F., Bulanda M., RTG klatki piersiowej – przygotowanie, przebieg i wyniki badania, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2022 (witryna internetowa:https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/54220,rtg-klatki-piersiowej)
- Mejza F., Radiogram klatki piersiowej, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2017 (witryna internetowa:https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/68554,radiogram-klatki-piersiowej)
- Pruszyński B., Diagnostyka obrazowa: podstawy teoretyczne i metodyka badań, Warszawa, 2014.
