Chlor we krwi – co to za badanie?
Badanie stężenia chloru, a właściwie jonów chlorkowych we krwi, jest wykonywane u pacjentów, u których istnieje podejrzenie występowania zaburzeń wodno-elektrolitowych lub kwasowo-zasadowych. Problemy te mogą być konsekwencją m.in. zwiększonej utraty płynów (w przebiegu wymiotów i biegunek) lub ich nadmiernego gromadzenia w organizmie np. u pacjentów z obrzękami. Badanie chloru we krwi najczęściej jest wykonywane jako element jonogramu, czyli badania oceniającego stężenie również innych elektrolitów we krwi – sodu, potasu i jonów wodorowęglanowych. Oznaczenie wszystkich jonów zwiększa szansę na prawidłowe rozpoznanie problemu i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Prawidłowy poziom elektrolitów, w tym chlorków, jest niezwykle istotny dla funkcjonowania całego organizmu. Odpowiadają one za utrzymanie równowagi wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej organizmu. Wpływają też pracę układu mięśniowo-szkieletowego, nerwowego i sercowo-naczyniowego, biorą udział w transporcie składników odżywczych i usuwaniu zbędnych produktów przemiany materii. Równowaga pomiędzy wszystkimi elektrolitami umożliwia utrzymanie pH krwi na prawidłowym poziomie, co jest niezbędne do utrzymania funkcji życiowych. Dlatego badanie chloru we krwi jest bardzo ważne w przypadku podejrzenia zaburzeń elektrolitowych. Jeśli dostaniesz skierowanie na to badanie, nie zwlekaj z jego wykonaniem.
Chlor we krwi – normy, interpretacja wyniku
Prawidłowy poziom chlorków we krwi wynosi od 95 do 105 mmol/l. Warto jednak zwracać uwagę na normy obowiązujące w danym laboratorium, ponieważ zdarza się, że różnią się one nieco miedzy sobą w zależności od metody analizy próbki krwi. Stężenie chlorków poniżej 70 mmol/l oraz powyżej 120 mmol/l jest uznawane za stan zagrożenia życia. Obserwuje się je jednak stosunkowo rzadko, najczęściej u pacjentów w bardzo poważnych stanach klinicznych.
Chlor we krwi – potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Niskie stężenie chloru we krwi (hipochloremia) jest najczęściej konsekwencją ich nadmiernej utraty w przebiegu biegunek, wymiotów czy intensywnego pocenia się. Do tego stanu może doprowadzić również przyjmowanie leków moczopędnych, które powodują zwiększoną ilość wydalanego moczu. Niskie stężenie chlorków obserwuje się także u pacjentów chorujących na:
- chorobę Addisona,
- zastoinową niewydolność krążenia,
- przewlekłe choroby płuc,
- zespół Schwartza-Barterra,
- zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH),
- choroby nefrologiczne,
- kwasica oddechowa,
- przewlekłe niedożywienie.
Z kolei wysokie stężenie chlorków (hiperchloremia) może pojawiać się w przebiegu:
- cukrzycy,
- zespołu Cushinga,
- moczówki prostej,
- zapalenia nerek,
- zespołu nerczycowego,
- niewydolności krążenia,
- zasadowicy oddechowej,
- kwasicy metabolicznej.
Chlor we krwi – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania
Na wynik badania oceniającego stężenie chloru we krwi ma wpływ bardzo wiele czynników. Jest to m.in. ilość soli spożywanej wraz z dietą (duże ilości soli mogą powodować wzrost stężenia chlorków), stopień nawodnienia organizmu (odwodnienie również może być związane z hiperchloremią), a także utrata płynów wraz z potem i moczem. Nie bez znaczenia jest również stosowanie różnorodnych leków. Leki zobojętniające kwas żołądkowy mogą powodować niskie stężenie chloru we krwi. Wszystkie te czynniki należy wziąć pod uwagę podczas interpretacji wyniku chloru we krwi oraz całego jonogramu.
Chlor we krwi – wskazania do wykonania badania
Wskazania do badania chloru we krwi obejmują:
- podejrzenie zaburzeń wodno-elektrolitowych i kwasowo-zasadowych,
- ocena skuteczności leczenia zaburzeń wodno-elektrolitowych i kwasowo-zasadowych,
- nieustępująca biegunka i wymioty,
- zaburzenia oddychania.
Na badanie kierowani są też pacjenci, u których przez dłuższy czas utrzymują się następujące objawy:
- podwyższone ciśnienie tętnicze,
- wzmożone uczucie pragnienia,
- wysuszenie błon śluzowych,
- osłabienie,
- nudności.
Chlor we krwi – przeciwwskazania
Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do badania chloru we krwi. Jest to badanie bezpieczne i nieinwazyjne. Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe lub rozpoznano u Ciebie skazę krwotoczną, poinformuj o tym lekarza i pielęgniarkę wykonującą badanie. Wspomniane czynniki nie dyskwalifikują z wykonania badania, jednak możliwe, że wprowadzone zostaną pewne środki ostrożności.
Chlor we krwi – przygotowanie do badania
Badanie chloru we krwi nie wymaga specjalnego przygotowania i nie różni się od standardowego pobrania krwi do innych celów. Na badanie powinieneś zgłosić się w godzinach porannych, na czczo, czyli minium 8 godzin od ostatniego posiłku. Jedną lub dwie doby przed badaniem unikaj alkoholu i intensywnych treningów. Pamiętaj, aby przed badaniem poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych przez Ciebie lekach, występujących objawach i problemach zdrowotnych, aby usprawnić diagnostykę i umożliwić prawidłową interpretację wyniku.
Chlor we krwi – przebieg badania
Jak wygląda badania chloru we krwi? Jest to pobranie krwi z żyły łokciowej. W pierwszej kolejności pielęgniarka zdezynfekuje skórę i założy opaskę uciskową. Następnie za pomocą cienkiej igły, z żyły łokciowej pobierana jest niewielka ilość krwi do specjalnej probówki. Probówka jest wysyłana do laboratorium w celu analizy. Samo pobranie krwi trwa kilka sekund, jednak na wynik zazwyczaj trzeba poczekać od 1 do 3 dni roboczych. Przez kilka minut po badaniu powinieneś uciskać miejsce wkłucia jałowym gazikiem, aby nie powstał siniak. Następnie możesz wrócić do swoich codziennych zajęć.
Chlor we krwi – skutki uboczne i powikłania
Badanie poziomu jonów chlorkowych we krwi nie stanowi żadnego ryzyka dla zdrowia ani życia, nie musisz więc się go obawiać. Ewentualne skutki uboczne występują bardzo rzadko i nie są poważne. Najczęściej obejmują możliwe problemy związane z pobraniem krwi takie jak niewielki dyskomfort, siniak czy krwiak w miejscu pobrania. Powinny one ustąpić w ciągu kilku dni po badaniu. Jednak jeśli zaobserwujesz jakiekolwiek inne dolegliwości np. silne, nieustępujące zmiany skórne, obrzęk żyły czy gorączkę, koniecznie skonsultuj się z lekarzem.
