Dopamina – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Dopamina – co to za badanie?

Dopamina jest bardzo ważnym neuroprzekaźnikiem wytwarzanym w układzie nerwowym. Miejscem jej produkcji jest również przewód pokarmowy, gdzie pełni funkcje neuromodulatora. Spełnia w organizmie wiele bardzo istotnych funkcji, dlatego oznaczanie jej stężenia we krwi lub dobowej zbiórce moczu ma zastosowanie w wielu problemach zdrowotnych. Dopamina:

• reguluje ciśnienia krwi,
• wpływa na napięcie mięśniowe i koordynację,
• oddziałuje na perystaltykę przewodu pokarmowego, ukrwienie śluzówki żołądka i jelit,
• wpływa na funkcje poznawcze takie jak: integracja bodźców, uczenie przestrzenne, pamięć, koncentracja i motywacja,
• jest jednym z najważniejszych elementów tzw. systemu nagrody, jej aktywność wzrasta podczas oczekiwania na przyjemne doświadczenia,
• odgrywa ważną rolę w procesie rozwoju uzależnień. Jej poziom wzrasta po spożyciu substancji psychoaktywnych, co powoduje uczucie pobudzenia i euforii. Organizm szybko wytwarza jednak tolerancję, przez co do osiągnięcia tego stanu potrzebne są co raz większe ilości tych substancji.

Poziom dopaminy w organizmie można oznaczyć za pomocą badania krwi lub oceny jej stężenia w dobowej zbiórce moczu. Badania te mają zastosowanie w diagnostyce chorób neurologicznych, neurodegeneracyjnych, psychicznych, genetycznych, a także nowotworowych. Nie są jednak swoiste, co oznacza, że sam wynik badania dopaminy nie jest wystarczający do postawienia konkretnej diagnozy. Wyniki należy zestawić z wynikami innych badań, prezentowanymi objawami i całą historią medyczną.

Dopamina – normy, interpretacja wyniku

Optymalne stężenie witaminy D we krwi powinno wynosić <888 pmol/l. Wynik zawsze należy skonsultować z lekarzem, ponieważ zalecane wartości mogą się różnić u poszczególnych osób i być zależne chociażby od przyjmowanych leków.

Dopamina – potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Obniżone stężenie dopaminy można zaobserwować w następujących sytuacjach:

• uszkodzenia i urazy mózgu lub innych struktur układu nerwowego,
• zespół nadpobudliwości psychowo-ruchowej (ADHD),
• choroba Parkinsona zwłaszcza w zaawansowanym stadium,
• zatrucie lekami,
• silne zaburzenia snu,
• depresja,
• zaburzenia lękowe.

Natomiast wysokie stężenie dopaminy we krwi może występować w przebiegu chorób nowotworowych, zwłaszcza guza chromochłonnego lub nowotworów endokrynnych, a także nadciśnienia tętniczego.

Dopamina – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania

Istnieje bardzo wiele czynników, które mają wpływ na poziom dopaminy i wynik badania. Aktywność fizyczna, silne emocje, stres mogą powodować chwilowy wzrost stężenia dopaminy. Co ciekawe, wzrasta ona również w stanie silnego zauroczenia czy zakochania. Również przyjmowanie leków może wpływać na jej poziom. W szczególności dotyczy to leków stosowanych u osób z chorobami neurodegeneracyjnycmi, schizofrenią, depresją, takich jak:

• Risperidon,
• L-Dopa,
• Fenelzyna.

Co ważne, nie tylko leki wpływają na poziom dopaminy, ale również suplementy. Preparaty zawierające niektóre szczepy probiotyków, witaminy z grupy B, żelazo, kwas foliowy, miłorząb japoński czy kurkuminę mogą zawyżać stężenie dopaminy.

Dopamina – wskazania do wykonania badania

Kiedy wykonuje się badanie dopaminy? Wskazania obejmują:

• diagnostykę chorób nowotworowych zwłaszcza guzów chromochłonnych, neuroblastomy, ganglioneuroma,
• powtarzające się zaburzenia lękowe i ataki paniki,
• utrzymujący się spadek motywacji, apatia, ciągłe zmęczenie,
• diagnostyka i monitorowanie leczenia choroby Parkinsona,
• diagnostyka i leczenie depresji,
• diagnostyka i leczenie schizofrenii,
• zaburzenia koordynacji ruchowej, sztywność mięśni, znaczne osłabienie mięśniowe.

W zależności od indywidualnego przypadku, lekarz kieruje na badanie dopaminy z krwi lub moczu. Oznaczenie dopaminy w dobowej zbiórce moczu jest dokładniejsze i pozwala postawić trafniejszą diagnozę, ponieważ odzwierciedla dynamikę dopaminy w ciągu całego dnia.

Dopamina – przeciwwskazania

Badanie poziomu dopaminy jest bezpieczne i nie ma przeciwwskazań do jego wykonania. Najważniejsze jest, aby poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, chorobach współistniejących i objawach. Dzięki temu przygotowanie do badania, jego przebieg oraz interpretacja wyników będą właściwe i umożliwią wiarygodną interpretację wyników oraz zaplanowanie dalszych działań.

Dopamina – przygotowanie do badania

Do oznaczenia stężenia dopaminy we krwi nie musisz specjalnie się przygotowywać. Powinieneś przyjść na badanie na czczo, po dobrze przespanej nocy oraz unikać wysiłku fizycznego bezpośrednio przed pobraniem krwi. Poinformuj też lekarza o wszystkich lekach i suplementach, które przyjmujesz. Dzięki temu wyniki będą miarodajne, a ich analiza jak najbardziej rzetelna.

Jeśli dostałeś skierowanie na badanie stężenia dopaminy w dobowej zbiórce moczu, przed badaniem powinieneś zgłosić się do punktu diagnostycznego, aby odebrać jałowe pojemniki na mocz i specjalny stabilizator. W dni badania należy zrezygnować z aktywności fizycznej oraz stresujących sytuacji.

Dopamina – przebieg badania

Badanie dopaminy we krwi niczym się różni się od standardowego pobrania krwi do innych celów. Polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej do specjalnej probówki, która jest następnie przekazywana do laboratorium. Po badaniu możesz wrócić do swoich codziennych aktywności.

Jeśli dostałeś skierowanie na oznaczenie stężenia dopaminy w dobowej zbiórce moczu, Twój lekarz przekaże Ci szczegółowe informacje na temat tego, jak badanie powinno przebiegać. Najczęściej polega ono na zebraniu próbki moczu z każdej mikcji w ciągu dnia do specjalnego pojemnika i dodaniu do niej stabilizatora. Próbki należy następnie dostarczyć laboratorium.

Dopamina – skutki uboczne i powikłania

Oznaczenie stężenia dopaminy zarówno we krwi, jak i dobowej zbiórce moczu jest badaniem bezpiecznym, nie stwarzającym ryzyka powikłań ani skutków obocznych. W przypadku badania krwi mogą pojawić się niewielkie dolegliwości w postaci krwiaków lub siniaków, jednak nie są one niczym niebezpiecznym i ustępują w ciągu kilku dni. Badanie dopaminy z dobowej zbiórki moczu nie powoduje skutków ubocznych.