Glukoza w moczu – na czym polega badanie?
Badanie obecności glukozy w moczu odbywa się poprzez analizę dobowej próbki moczu. W związku z tym do badań należy oddać porcję moczu zebraną podczas porannej mikcji. Oznaczenie glukozy w moczu sugeruje, że doszło do zakłóceń w procesie tzw. resorpcji, czyli wchłaniania.
Za proces ten odpowiedzialne są nerki, dlatego obecność glukozy w moczu może oznaczać pewne dysfunkcje związane z tym narządem lub np. kłębuszkiem nerkowym, a także może sugerować zaburzenia w gospodarce cukrowej, wynikające np. z cukrzycy.
Glukoza w moczu – normy, interpretacja wyników
W zdrowym organizmie glukoza w moczu występuje w tak małej ilości, że nie jest wykrywana podczas badań. Wyjątek stanowi ciąża, gdy gospodarka hormonalna ulega różnorodnym zmianom i występowanie cukru w moczu w optymalnej ilości nie budzi niepokoju.
Jednak w pozostałych przypadkach obecność glukozy w moczu to sygnał do wykonania diagnostyki pogłębiającej. Dlatego też w tym przypadku nie mówimy o normach, gdyż sama obecność cukru już wskazuje zaburzenie.
Za fizjologiczną normę można uznać ok. 1 mg/dl, jednak taka ilość nie jest wykrywalna w badaniu. Maksymalna wartość to 180 mg/dl. Gdy poziom glukozy przekroczy tę wartość, czyli przejdzie przez tzw. próg nerkowy, wówczas glukoza będzie widoczna w ogólnym badaniu moczu.
Możliwe przyczyny występowania glukozy w moczu
Jeśli w moczu występuje glukoza, wówczas to może wskazywać na 2 kierunki diagnostyczne: zaburzoną pracę nerek lub cukrzycę.
- Jeśli za obecność glukozy odpowiadają zaburzenia wchłaniania ze strony nerek, to wówczas zjawisko to nosi nazwę tzw. glukozurii nerkowej. Może to wynikać z łagodnych i wrodzonych zaburzeń, które nie stanowią wskazania do leczenia.
Jednak trzeba pamiętać o tym, że takie parametry mogą również sugerować obecność stanów chorobowych w obrębie nerek, np. ich niewydolności.
- Z drugiej strony obecność glukozy w moczu może wskazywać na zaburzenia ze strony gospodarki hormonalnej. Pierwszym krokiem pogłębiającym zwykle będzie diagnostyka w kierunku cukrzycy.
Choć jest to jedna z najczęstszych przyczyn, to obecność glukozy w moczu może wiązać się z innymi schorzeniami, np. chorobą Cushinga czy galaktozemią (wrodzone zaburzenie metaboliczne). Nadmiar cukrów w diecie również może prowadzić do wykrywalnej ilości glukozy, ze względu na jej nagromadzenie w organizmie i fakt, że nerki nie nadążają ze sprawnym filtrowaniem.
Inne czynniki, które mogą wpłynąć na przejściowy “problem” z obecnością glukozy w moczu, to również niektóre leki, np. estrogeny.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Aby sprawdzić obecność glukozy w moczu, należy zastosować kilka zasad przed badaniem. Jedna z najważniejszych dotyczy spożywania posiłków. Czynniki, które mogą wpłynąć na zafałszowany wynik, to m.in. zjedzenie posiłku na kilka godzin (lub tuż przed) oddaniem próbki moczu.
Organizm musi strawić pokarm, a więc metabolizm i gospodarka cukrowa postawione są w stan wyższej aktywności, co może sprawić, że podczas badania odczytane zostaną błędne parametry, gdyż gospodarka hormonalna nie jest w swoim naturalnym stanie.
Glukoza w moczu a ciąża
Obecność niewielkiej ilości glukozy w moczu podczas ciąży jest stanem zupełnie naturalnym i nie stanowi podstawy do leczenia. Jednak wysoki poziom może sugerować zaburzenia pracy nerek czy obecność tzw. cukrzycy ciążowej (w tej sytuacji zaleca się również wykonanie testu obciążenia glukozą, czyli tzw. krzywej cukrowej).
Z tego też powodu badanie moczu wchodzi w skład badań profilaktycznych w trakcie ciąży, które wykonuje się co kilka miesięcy. Pozwala to wnioskować o prawidłowej lub zaburzonej pracy nerek, gospodarki cukrowej czy wykryciu infekcji dróg moczowych. W ciąży zaleca się również badanie glukozy we krwi.
Glukoza w moczu – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do wykonania badania jest diagnostyka w kierunku zaburzeń pracy nerek lub cukrzycy. Ze względu jednak na fakt, że parametr ten często wychodzi podczas ogólnego badania moczu, wskazań może być naprawdę wiele, gdyż analiza próbki moczu to jedno z podstawowych badań, które zleca się w każdej diagnostyce, a także zalicza się je do tzw. badań podstawowych, które należy wykonywać profilaktycznie, minimum 1 raz w roku. Oznaczenie glukozy w moczu profilaktycznie wykonują również osoby chorujące na cukrzycę.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Glukoza w moczu – przeciwwskazania
Badanie jest w pełni bezpiecznie i nieinwazyjne, dlatego nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania.
Glukoza w moczu – przygotowanie do badania
Badanie to nie wymaga wcześniejszego przygotowania, jednak trzeba pamiętać o kilku kwestiach, których nie należy robić przed pobraniem próbki moczu.
- Przede wszystkim najważniejsze jest to, aby próbkę moczu oddać na czczo, a ostatni posiłek najlepiej spożyć ok. godziny 18. poprzedniego dnia. Kolacja powinna być lekkostrawna, jednak nie trzeba (a nawet nie należy) unikać w niej węglowodanów.
- Próba do badania powinna pochodzić z pierwszego, porannego moczu, jednak uwaga – powinien być to tzw. środkowy strumień, czyli mocz pobrany w trakcie mikcji. Nie oddajemy do badania pierwszego strumienia, gdyż może on posiadać m.in. bakterie zgromadzone w trakcie snu. Pierwszy strumień je wydala, a więc kolejny jest “czystszy” i tym samym bardziej wiarygodny.
- Badanie możesz wykonać u siebie w domu, a mocz oddać do jednorazowego, jałowego pojemnika. Dlatego warto zakupić go dzień wcześniej w aptece.
Glukoza w moczu – przebieg badania
Badanie wykonasz samodzielnie w domu. Wystarczy, że bezpośrednio do pojemnika oddasz niewielką ilość porannego moczu. Następnie zabezpiecz pojemnik i zanieść do wybranego przez siebie laboratorium.
Glukoza w moczu – skutki uboczne i powikłania
Oznaczenie stężenia glukozy w moczu to badanie nieinwazyjne, które nie powoduje żadnych skutków ubocznych ani powikłań. Może wykonać je każdy, bez względu na swój stan zdrowia. Badanie może być przeprowadzone również u dzieci.
Polecane artykuły:
