REKLAMA

Krioglobuliny – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Aktualizacja:

01 października 2024

Publikacja:

05 maja 2024

Czas czytania:

5 min

Autor:

Redakcja

Krioglobuliny to przeciwciała, które u zdrowej osoby nie są wykrywane we krwi. Wzrost ich stężenia jest niebezpieczny, gdyż krioglobuliny po wytrąceniu się w postaci osadu we krwi odkładają się na ścianach naczyń krwionośnych, powodując wiele negatywnych skutków, m.in. stany zapalne. Kiedy lekarz zleca badanie z oznaczeniem krioglobuliny? Jak interpretować wyniki? W jaki sposób przygotować się do badania?

Krioglobuliny

Krioglobuliny – na czym polega badanie?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi do próbki ogrzanej do 37 stopni Celsjusza. Następnie surowicę z tej krwi umieszcza się w 2 różnych probówkach – jednej o temperaturze 4 stopni Celsjusza (temperatura, w której wytrąca się osad z krioglobulin), a drugiej o temperaturze 37 stopni Celsjusza. To właśnie probówka o temperaturze 4 stopni pozwala ocenić stężenie krioglobulin we krwi.

Ocena stężenia krioglobuliny we krwi jest istotna, gdyż ich nadmiar sprzyja stanom zapalnym naczyń krwionośnych, a także może zwiększać przepuszczalność krwinek czerwonych lub wręcz przeciwnie – tworzyć zakrzepy, utrudniające swobodny przepływ krwi.

Krioglobuliny – normy, interpretacja wyników

U zdrowego człowieka krioglobuliny nie są wykrywane we krwi. W związku z tym, jeśli analiza surowicy wykaże obecność krioglobulin, czyli otrzymany wynik będzie dodatni, wówczas stanowi to podstawę do dalszej diagnostyki.

Dodatni wynik w tym badaniu może sugerować m.in. stany zapalne naczyń krwionośnych, wirusowe zapalenie wątroby czy reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Kolejnym etapem diagnostycznym zazwyczaj są badania pozwalające ocenić rodzaj tych przeciwciał.

Możliwe przyczyny odchyleń od normy

Wykrycie krioglobuliny we krwi uznawane jest za odchylenie od normy.

Przyczyną tego stanu może być:

  • zapalenie naczyń krwionośnych,
  • toczeń rumieniowaty układowy,
  • zakażenie wirusem HIV,
  • wirusowe zapalenie wątroby typu B i C,
  • białaczka limfatyczna,
  • toczeń rumieniowaty,
  • obecność chłoniaka,
  • marskość wątroby.

Występowanie krioglobuliny we krwi określa się jako krioglobulinemię, której charakterystyczne objawy to m.in. bóle kości, występowanie skaz krwotocznych oraz osłabienie. Może pojawić się również uczucie drętwienia. Jedną z konsekwencji krioglobulinemii mogą być uszkodzenia pracy nerek, układu pokarmowego, krwotoki, a w skrajnych sytuacjach niewydolność oddechowa.

Krioglobulinemię dzieli się na 3 rodzaje:

  • typ I, czyli krioglobulinemia monoklonalna – najczęściej występuje w przypadku autoimmunologicznego zespołu limfoproliferacyjnego (ALPS), choroby dziedzicznej związanej z niedoborami odporności;
  • typ II – krioglobulinemia monoklonalno-poliklonalna, występują u ok. 25% chorych, a najczęściej obserwuje się je przy wirusowym zapaleniu wątroby typu C;
  • typ III – poliklonalna, to najczęstszy rodzaj krioglobulinemii, rozpoznawany w ok. 50% przypadków; towarzyszą chorobom limfoproliferacyjnym, rozpoznaje się je również w kłębuszkowym zapaleniu nerek.

W przypadku krioglobulinemii koniecznym jest zastosowanie leczenia farmakologicznego oraz objawowego, dlatego kluczowa jest dalsza diagnostyka, która pozwoli dopasować odpowiednie leki.

Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania

Na ostateczny wynik badania wpływ mogą mieć takie czynniki, jak aktywność fizyczna, picie alkoholu oraz palenie papierosów.

Krioglobuliny – wskazania do wykonania badania

Badanie to najczęściej lekarz zaleca w sytuacji, gdy u pacjenta obserwuje objawy typowe dla krioglobulinemii.

Może również wskazać to badanie w diagnostyce pod kątem:

  • chorób autoimmunologicznych,
  • kłębuszkowego zapalenia nerek,
  • wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C,
  • stanów zapalnych naczyń krwionośnych,
  • chorób zakaźnych,
  • marskości wątroby,
  • bakteryjnym zapaleniu wsierdzia,
  • nowotworów układu limfatycznego, np. chłoniaka.

Krioglobuliny – przeciwwskazania

Badanie z oznaczeniem stężenia krioglobuliny jest w pełni bezpieczne i nieinwazyjne, w dodatku przebiega tak samo, jak klasyczna morfologia. W związku z tym nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania tego badania.

Krioglobuliny – przygotowanie do badania

Do badania należy przygotować się tak, jak do klasycznej diagnostyki morfologicznej.

Przede wszystkim ok. 2 dni przed badaniem zrezygnuj z alkoholu i palenia papierosów. Pamiętaj również o tym, aby ograniczyć aktywność fizyczną – szczególnie unikaj intensywnego wysiłku na dzień przed badaniem.

Na badanie najlepiej udaj się z samego rana, będąc na czczo. Pamiętaj, aby ostatni posiłek zjeść ok. 8-10 godzin przed badaniem. Postaw na lekkie posiłki.

Krioglobuliny – przebieg badania

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej do analizy laboratoryjnej. Następnie pobrany materiał podgrzewa się do 37 stopni Celsjusza, poddając procesom odwirowania.

  • W dalszej kolejności diagnosta samą surowicę krwi przekłada do dwóch różnych probówek – w jednej temperatura znajduje się na poziomie 4 stopni Celsjusza, a w drugiej sięga 37 stopni (temperatura zbliżona do ludzkiego ciała).
  • Następnie po upływie odpowiedniego czasu (trzeba poczekać na wytrącenie się osadu w probówce z temperaturą 4 stopi) diagnosta analizuje obie próbki, porównując stężenie krioglobulin.

Jeśli zaobserwuje krioglobuliny w probówce z temperaturą 4 stopni Celsjusza, to oznacza, że przeciwciał jest na tyle dużo, że są widoczne w stężeniu krwi. A to z kolei stanowi podstawę do dalszej diagnostyki, którą najczęściej jest elektroforeza i immunoblotting, pozwalające dokładnie rozpoznać poszczególne rodzaje przeciwciał.

Krioglobuliny – skutki uboczne i powikłania

Badanie z oznaczeniem stężenia krioglobuliny w surowicy krwi nie powoduje żadnych skutków ubocznych i powikłań. Ze względu jednak na konieczność niewielkiego nakłucia skóry w miejscu wbicia igły może pojawić się niewielki siniak. Zwykle znika w ciągu 24-48 godzin.

Warto pamiętać, że ryzyko wystąpienia siniaka można ograniczyć, uciskając delikatnie miejsce po nakłuciu. Badanie jest w pełni bezpieczne, wykonuje się zarówno u osób chorych przewlekle (jeśli są takie wskazania), kobiet w ciąży, jak i dzieci.