Pantomogram – na czym polega badanie?
Pantomogram to badanie RTG, a więc zachodzi z użyciem promieni rentgenowskich. Z tego też powodu nie zaleca się go kobietom w ciąży. Badanie umożliwia uzyskanie obrazu całej szczęki, uzębienia zarówno górnego, jak i dolnego, a także żuchwy oraz stawu skroniowo-żuchwowego.
Otrzymany obraz sprawia, że stomatolog może bardzo dokładnie ocenić anatomię tych struktur, np. rozstawienie zębów, ale również jest w stanie zaobserwować zmiany próchnicowe, stopień mineralizacji zębów, a także tzw. zęby zatrzymane, np. ósemki.
W związku z tym badanie pantomograficzne ma ogromną wartość w diagnostyce stomatologicznej, gdyż pozwala rozpoznać różne schorzenia, choroby i dolegliwości w obrębie zębów i stawów zlokalizowanych w obszarze szczęki.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Badanie pantomograficzne należy do diagnostyki obrazowej i w przypadku tego badania nie wyróżnia się czynników, które mogą wpłynąć na jego finalny efekt. Warto jedynie zadbać o wyczyszczenie zębów przed badaniem, aby resztki pokarmu nie wpłynęły na błędne oznaczenia zmian widocznych na zdjęciu RTG.
Pantomogram – wskazania do wykonania badania
Badanie pantomograficzne to przede wszystkim „narzędzie” diagnostyczne stomatologów. Zdjęcie RTG szczęki, uzębienia i sąsiadujących z nim struktur ma bardzo wysoką wartość diagnostyczną w gabinecie stomatologicznym i ortodontycznym.
Przede wszystkim zaleca się, aby przed rozpoczęciem leczenia stomatologicznego wykonać pantomogram – dzięki temu lekarz jest w stanie rzetelnie i kompleksowo ocenić stan uzębienia pacjenta.
Dentysta może ocenić występowanie zmian próchnicowych i ich poziom zaawansowania, może zaobserwować nieprawidłowości w budowie uzębienia bądź stawów. Widoczne dla niego są struktury, których nie mógłby zauważyć okiem, np. zęby zatrzymane, a nie wyrzynające się.
Pantomogram jest również obowiązkowym badaniem przed podjęciem leczenia kanałowego, gdyż umożliwia obserwację wszelkich nacieków kanałowych w zębach.
Inne wskazania do wykonania badania pantomograficznego to:
- zgłaszane przez pacjenta dolegliwości bólowe zębów, bez zauważalnych przyczyn,
- planowane leczenie ortodontyczne,
- próchnica zębów,
- zabiegi stomatologiczne, np. usuwanie ósemek (wykonanie zdjęcia RTG całej szczęki i uzębienia jest konieczne przed badaniem, aby prawidłowo ocenić umieszczenie i rozstaw ósemek),
- podejrzenie schorzeń stawu skroniowo-żuchwowego.
Pantomogram ma również wysoką wartość diagnostyczną w przypadku takich dolegliwości, jak kamica ślinianek czy choroby przyzębia. Warto pamiętać, że jedną z częstszych chorób stomatologicznych jest paradontoza, która w przypadku braku leczenia prowadzi do tzw. recesji dziąseł, czyli ich cofania się.
To powoduje odsłonięcie korzeni zębowych i w dalszej konsekwencji prowadzi do ich wypadania. Dzięki badaniu pantomograficznemu możliwe jest wykrycie wczesnych zmian dotykających dziąsła i podjęcie odpowiednich działań. Badanie pantomograficzne wykonuje się również przy urazach szczęki, a także przed założeniem implantów.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Czy tylko stomatolog może zalecić badanie pantomograficzne?
Choć badanie pantomograficzne to zdecydowanie narzędzie diagnostyczne najbardziej istotne dla stomatologów, gdyż pozwala na odpowiednią diagnostykę chorób i dolegliwości w obrębie szczęki oraz uzębienia. Jednak okazuje się, że są sytuacje, w których badanie pantomograficzne zalecane jest z zupełnie innych przyczyn.
Przykładem jest m.in. operacja zaćmy – ze względu na bliskie położenie między szczęką a oczodołami zaleca się wykonanie pantomogramu przed operacją zaćmy. Powodem jest konieczność wykluczenia wszelkich ognisk zapalnych w obrębie jamy ustnej, które mogłyby stanowić powikłanie po zabiegu operacyjnym zaćmy.
Pantomogram – przeciwwskazania
Badanie pantomograficzne przebiega z użyciem promieni rentgenowskich, dlatego też przeciwwskazaniem jest ciąża. Oprócz tego nie ma innych przeciwwskazań, gdyż dawka promieni rentgenowskich stosowanych przy badaniu pantomograficznym jest taka sama jak przy każdym innym badaniu RTG, a więc jest w pełni bezpieczna.
Pantomogram – przygotowanie do badania
Do badania pantomograficznego nie trzeba się przygotowywać. Można je wykonać podczas rutynowej wizyty u stomatologa, jeśli specjalista posiada taki sprzęt.
Co istotne, przed badaniem należy ściągnąć wszelkie metalowe rzeczy z okolicy zębów i głowy, m.in.: kolczyki, łańcuszki czy ruchome protezy. Warto również przed przyjściem na badanie umyć zęby, aby zanieczyszczenia nie zaburzyły odczytu zdjęcia RTG.
Pantomogram – przebieg badania
Badanie pantomograficzne trwa bardzo krótko i tak jak w przypadku innych badań RTG i tutaj zachodzi konieczność ustawienia się przed odpowiednią aparaturą, która zostaje skierowana na twarz.
Pacjent na klatkę piersiową otrzymuje ochronną kamizelkę oraz umieszcza głowę pod aparatem i przytrzymuje zębami specjalny uchwyt. Dzięki temu są one stabilnie ułożone, co zapewnia prawidłowy przebieg badania. Całość trwa zaledwie kilka minut, a wyniki dostępne są od ręki.
Pantomogram – skutki uboczne i powikłania
Badanie pantomograficzne należy do standardowych badań w diagnostyce stomatologicznej i przebiega dokładnie tak, jak większość badań z użyciem promieni rentgenowskich.
Dawki promieni rentgenowskich stosowane w diagnostyce są bardzo niskie i dzięki temu bezpieczne dla organizmu ludzkiego, a więc badanie pantomograficzne nie powoduje żadnych skutków ubocznych ani powikłań. Warto jednak pamiętać o tym, aby zastosować się do zaleceń i ściągnąć wszelkie elementy metalowe na czas badania.
Polecane artykuły:
