Parathormon (PTH) – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Parathormon (PTH) – na czym polega badanie?

Badanie z oznaczeniem stężenia parathormonu (PTH) w surowicy krwi polega na pobraniu próbki krwi do analizy laboratoryjnej.

Celem diagnostyki jest oznaczenie stężenia tego hormonu w surowicy krwi i ocena, czy ilość ta mieści się w tzw. normach, czy znacząco od nich odbiega. W sytuacji, gdy poziom parathormonu (PTH) jest za niski lub zbyt wysoki, konieczne są dalsze badania.

Warto zaznaczyć, że parathormon (PTH) nie należy do wskaźników oznaczanych podczas rutynowej morfologii. W związku tym, jeśli pojawia się zalecenie oznaczenia tej substancji, to oznacza, że lekarz ma ku temu wyraźne wskazania medyczne.

Parathormon (PTH) – normy, interpretacja wyników

Wartości referencyjne dla parathormonu (PTH) w surowicy krwi mieszczą się w granicach 10-60 pg/ml. Przy czym zawsze należy pamiętać o tym, że wartości te mogą się nieco różnić w zależności od danej placówki i przyjętych przez nią standardów badawczych. Dlatego jedynym sposobem na rzetelną interpretację wyników badań jest konsultacja medyczna.

Oprócz tego same wyniki nie mogą być jednoznacznym narzędziem diagnostycznym. Na pełne rozpoznanie składają się inne badania zalecone przez lekarza oraz wywiad. W zawiązku z tym otrzymane wyniki badań są jedną z części składowych i tak należy je postrzegać.

Możliwe przyczyny odchyleń od normy

Parathormon (PTH) jest w pewnym stopniu stale produkowany w organizmie. Jednak jego zwiększoną aktywność obserwuje się w sytuacji, gdy w surowicy krwi zaczyna brakować odpowiedniej ilości wapnia. Wówczas hormon ten bierze udział w procesach uwalniających ten związek mineralny.

Zwiększona aktywność wiąże się ze wzrostem parathoromonu w surowicy krwi. Jeśli takie zjawisko zostało zaobserwowane w trakcie analizy wyników badań, to sygnalizuje ono problemy z równowagą gospodarki wapniowo-fosforanowej.

Co istotne, w niektórych sytuacjach (wtórna niedoczynność przytarczyc) stężenie parathormonu (PTH) może wzrastać przy zjawisku hiperkalcemii, czyli nagromadzenia się zbyt dużej ilości wapnia w organizmie.

• Zaburzenia związane z odchyleniem stężenia parathormonu od przyjętych norm często obserwuje się w przebiegu pierwotnej nadczynności przytarczyc i związanej z nią hipokalcemii.
• Na poziom tego hormonu wpływa również kondycja nerek. Ich niewydolność lub inne schorzenia mogą generować zaburzenia w równowadze gospodarki wapniowo-fosforanowej i sprzyjać wzrostowi parathormonu (PTH) w surowicy krwi.

Inne sytuacje, w których można zaobserwować wzrost stężenia parathormonu (PTH), to m.in. niedobór witaminy D. Ocenę stężenia parathormonu (PTH) zawsze ocenia się w powiązaniu z analizą stężenia wapnia i fosforanów we krwi.

Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania

Nie wyróżnia się specyficznych czynników, które mogą wpływać na ostateczny wynik badania. Warto pamiętać o tym, aby poinformować lekarza o przyjmowanych lekach i suplementach, gdyż mogą one wpływać na ostateczną interpretację wyniku. Oprócz tego warto zrezygnować z alkoholu i papierosów na 2 dni przed badaniem.

Parathormon (PTH) – wskazania do wykonania badania

Badanie z oznaczeniem stężenia parathormonu (PTH) zaleca się przede wszystkim jako element tzw. diagnostyki pogłębionej.

Oznacza to, że lekarz kieruje na to badanie dopiero wówczas, gdy podczas rutynowych badań wskaźniki, takie jak wapń i/lub fosforany, będą niepokojące. W związku z tym głównym zaleceniem jest podejrzenie zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, a także stanu hipokalcemii lub hiperkalcemii.

Oznaczenie stężenia parathormonu (PTH) we krwi jest wskazane m.in. przy podejrzeniu:

• niedoczynności lub nadczynności przytarczyc (PTH jest wydzielany właśnie przez te struktury),
• nadmiernego spożycia witaminy D,
• chorób nerek,
• osteoporozy.

Badanie to wykonuje się również wtedy, gdy u pacjenta występują objawy sugerujące hiperkalcemię, m.in.: nudności, wymioty, zaburzenia rytmu serca, wahania nastroju, problemy z koncentracją czy poczucie ogólnego rozbicia i osłabienia.

Parathormon (PTH) – przeciwwskazania

Badanie z oznaczeniem stężenia parathormonu (PTH) we krwi polega na pobraniu próbki krwi do analizy laboratoryjnej. Badanie jest w pełni bezpieczne, dlatego nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania.

Parathormon (PTH) – przygotowanie do badania

Czy do badania z oznaczeniem stężenia parathormonu (PTH) we krwi trzeba się wcześniej przygotować? Otóż warto pamiętać o typowych zasadach obowiązujących przy większości badań laboratoryjnych, jednak oznaczenie tego wskaźnika nie wymaga specjalnych przygotowań.

• Należy zadbać przede wszystkim o to, aby na badaniu stawić się na czczo, dlatego najlepiej udać się na nie w godzinach porannych. Zwróć również uwagę na to, aby ostatni posiłek spożyć ok. 8-10 godzin przed planowanym badaniem.
• Na 2 dni przed badaniem unikaj intensywnej aktywności fizycznej oraz zrezygnuj z wszelkich używek, m.in. alkoholu i papierosów. Przed badaniem możesz pić wodę, jednak aby zachować pewność, dopytaj o to wcześniej lekarza.

Parathormon (PTH) – przebieg badania

Oznaczenie stężenia parathormonu (PTH) we krwi to jedno z klasycznych badań laboratoryjnych polegających na pobraniu próbki krwi do dalszej analizy. Cała procedura rozpoczyna się od znalezienia miejsca wkłucia, a następnie dezynfekcji.

W dalszej kolejności diagnosta delikatnie nakłuwa żyłę i pobiera odpowiednią ilość płynu do analizy. Po zakończonym badaniu diagnosta poprosi Cię o uciskanie miejsca nakłucia jeszcze przez kilka minut. Warto to zrobić, gdyż dzięki temu ograniczysz ryzyko wystąpienia siniaka.

Parathormon (PTH) – skutki uboczne i powikłania

Badanie z oznaczeniem stężenia parathormonu (PTH) jest w pełni bezpieczne i nie wiąże się z wystąpieniem skutków ubocznych czy powikłań – z wyjątkiem ryzyka wystąpienia siniaka w miejscu nakłucia. Badanie to można wykonyważ zarówno u kobiet w ciąży, jak i u dzieci,