Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) – na czym polega badanie?
Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu ( PTHrP) to – jak sama nazwa wskazuje – peptyd, który swoją budową bardzo przypomina parathormon wytwarzany przez przytarczyce.
Podobnie jak parathormon peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) odgrywa duże znaczenie przede wszystkim w regulowaniu gospodarki wapniowej. Jego rola polega na zwiększeniu uwalniania wapnia z kości i jednocześnie lepszym wchłanianiu tego składnika przez nerki.
Badanie z oznaczeniem stężenia peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu (PTHrP) polega na analizie ilości tej substancji w surowicy krwi. Jeśli jego stężenie plasuje się wysoko powyżej normy, to jest to poważne ostrzeżenie dla zdrowia i podjęcia odpowiednich działań medycznych.
Wynika to m.in. z faktu, iż wysokie stężenie PTHrP w surowicy krwi jest często równoznaczne z wysokim stężeniem wapnia, co z kolei niesie ryzyko hiperkalcemii, czyli nagromadzenia wapnia w surowicy krwi. Stan ten sprzyja rozwojowi różnych schorzeń, m.in. zaparć, kamicy układu moczowego, a nawet ostrego zapalenia trzustki.
Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) – normy, interpretacja wyników
Ogólne normy przyjęte dla stężenia peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu (PTHrP) w surowicy krwi wynoszą <1,5 pmol/l. Gdy stężenie to znajduje się powyżej przyjętej normy, konieczna jest dalsza diagnostyka.
Warto jednak zawsze pamiętać o tym, że każde laboratorium może przyjąć nieco inne wartości referencyjne, wynikające m.in. z różnych metod diagnostycznych. Dlatego wyniki zawsze powinny być interpretowane podczas konsultacji z lekarzem. Samodzielna analiza może prowadzić do błędnych lub zbyt pochopnych wniosków.
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
W przypadku peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu (PTHrP) należy pamiętać o tym, że niektóre nowotwory samodzielnie wytwarzają tę substancję. W związku z czym jej nagromadzenie może wynikać z zaburzeń w gospodarce wapniowej, ale może również świadczyć o zmianach nowotworowych, szczególnie w obrębie przewodu pokarmowego, nerek, płuc czy układu moczowego.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Na ostateczny wynik badania mogą wpływać takie czynniki, jak alkohol czy papierosy. Są to substancje zaburzające trafność diagnostyczną, dlatego zaleca się, aby zrezygnować z nich na ok. 2 dni przed badaniem.
Zasada ta dotyczy wszelkich badań polegających na analizie próbki krwi. W przypadku przyjmowania lekarstw w związku z chorobami przewlekłymi warto poinformować o tym wcześniej lekarza.
Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) – wskazania do wykonania badania
Głównym wskazaniem do wykonania badania z oznaczeniem stężenia peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu (PTHrP) jest uzyskanie wyników w podstawowej morfologii, wskazujących na zbyt wysoki poziom wapnia we krwi.
Ogólne zalecenia do badania stężenia PTHrP we krwi to:
- diagnostyka pogłębiona hiperkalcemii,
- podejrzenie zmian nowotworowych, związanych z wydzielaniem PTHrP,
- rozpoznanie osteoporozy i jej przyczyn.
Oprócz tego badanie z oznaczeniem stężenia PTHrP w surowicy krwi wykonuje się również podczas leczenia niektórych nowotworów, aby kontrolować skuteczność dobranych metod terapeutycznych.
Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) – przeciwwskazania
Badanie polega na pobraniu próbki krwi i jej dalszej analizie laboratoryjnej, w związku z czym jest w pełni bezpiecznym badaniem – wygląda dokładnie tak samo jak klasyczna morfologia. Dlatego nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania.
Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) – przygotowanie do badania
Badanie z oznaczeniem stężenia peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu (PTHrP) nie wymaga wcześniejszego przygotowania, poza zastosowaniem zasad obowiązujących przy większości badań laboratoryjnych.
- Przede wszystkim pamiętaj o tym, że w przypadku badania z oznaczeniem stężenia PTHrP zaleca się, aby oddać próbkę krwi na czczo. Dlatego na badanie najlepiej udać się z rana, przed spożyciem pierwszego posiłku. Ostatni natomiast zaleca się ok. 8-10 godzin przed badaniem.
- W przypadku badań polegających na analizie próbki krwi znaczenie ma również aktywność fizyczna, która może nieco zaburzyć prawidłowy wynik. Dlatego unikaj intensywnego wysiłku fizycznego minimum 24 godziny przed badaniem, a najlepiej zachowaj umiar na 2 dni przed planowaną diagnostyką.
Planując badanie zadbaj również o to, aby nie korzystać z używek, takich jak np. alkohol czy papierosy, minimum 2 dni przed badaniem.
Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) – przebieg badania
Badanie polegające na analizie stężenia peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu przebiega dokładnie tak samo jak klasyczna morfologia. W związku z tym badanie trwa bardzo krótko i rozpoczyna się od dezynfekcji miejsca wkłucia.
Następnie diagnosta pobiera odpowiednią ilość próbki krwi i przekazuje ją do analizy laboratoryjnej. Wyniki są dostępne zazwyczaj kolejnego dnia, jednak ostateczny czas oczekiwania zależy od konkretnej placówki.
Peptyd strukturalnie zbliżony do parathormonu (PTHrP) – skutki uboczne i powikłania
Badanie z oznaczeniem stężenia peptydu strukturalnie zbliżonego do parathormonu nie powoduje żadnych powikłań i skutków ubocznych, dlatego jeśli istnieje taka potrzeba, to wykonuje się je również u dzieci, jak i u kobiet w ciąży. Jedynym powikłaniem po badaniu może być niewielkie zasinienie w miejscu wkłucia. Aby tego uniknąć, warto po zakończonym badaniu jeszcze przez kilka minut uciskać miejsce po nakłuciu.


