USG sutków – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

USG sutków – co to za badanie?

USG sutków jest nazwą mylącą, gdyż z medycznego punktu widzenia sutkiem jest cała pierś (zakończona brodawką sutkową). Oznacza to, że USG sutków to badanie obrazujące pierś wraz z tkankami wchodzącymi w jej skład (m.in. tłuszczową, gruczołową). Jest to metoda wykorzystywana w diagnostyce raka piersi, często stanowi uzupełnienie mammografii lub rezonansu magnetycznego. USG sutków jest szczególnie polecane dla kobiet przed 40. rokiem życia, u których piersi składają się głównie z tkanki gruczołowej (w późniejszych latach zastępuje ją tkanka tłuszczowa).

USG sutków to badanie bezpieczne, które w zależności od potrzeb możesz wielokrotnie powtarzać, nawet w niedługich odstępach czasowych. W ultrasonografii wykorzystuje się fale ultradźwiękowe (rodzaj fal akustycznych), które są niesłyszalne dla ludzkiego ucha. Są one emitowane przez głowicę ultrasonografu i bezinwazyjnie wnikają w głąb badanych części ciała. Wewnątrz napotykają na różne struktury, organy i tkanki charakteryzujące się różnorodną gęstością i twardością. Fale odbijają się od nich pod zmiennym kątem i wracają do miejsca emisji, czyli głowicy. Tam specjalne oprogramowanie ultrasonografu zamienia je na serię impulsów elektrycznych, dzięki czemu na monitorze powstaje charakterystyczny obraz składający się z szarych plam o jaśniejszym i ciemniejszym wybarwieniu.

Wszystko, co ukazuje się na ekranie monitora, jest widoczne w czasie rzeczywistym. Z każdego badanego fragmentu lekarz może wykonać zdjęcie, które zostanie załączone do Twoich wyników. Ultrasonograf daje również możliwość przybliżania i odsuwania obrazu, co pozwala dostrzec nawet niewielkie zmiany w obrębie piersi. Ułatwia również ich dokładne zmierzenie.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

USG sutków wykonuje się głównie jako element profilaktyki raka piersi, gdyż na obrazie wszelkie zmiany nowotworowe są dobrze widoczne. Wszystkie odchylenia od normy zawsze należy skonsultować z lekarzem specjalistą. Na podstawie cech takich jak:

• położenie zmian,
• struktura ich granic,
• rozległość,
• rodzaj zmiany – m.in. guzy lite, płynne, mieszane,

specjalista wyjaśni Ci, z jaką zmianą masz do czynienia. Zaleci dalsze postępowanie – skieruje na poszerzoną diagnostykę lub wskaże odpowiednią terapię. Warto wiedzieć, że twarde zmiany wykrywane na USG sutków mają z reguły charakter złośliwy, natomiast torbiele wypełnione płynem oraz włókniaki i brodawczaki to przeważnie zmiany łagodne.

Czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania

Na wynik USG sutków nie mają wpływu czynniki zewnętrzne: ani Twoja dieta, ani aktywność fizyczna, ani styl życia. Na badanie możesz się stawić o każdej porze dnia oraz każdego dnia cyklu miesiączkowego.

Wynik USG w dużej mierze zależy od jakości ultrasonografu i umiejętności lekarza. Abyś miał pewność, że otrzymany wynik jest miarodajny, udaj się do specjalisty, który ma certyfikat Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego, a sprzęt i cała pracowania dysponuje akredytacją tego towarzystwa.

USG sutków – wskazania do wykonania badania

Po 20. roku życia powinnaś systematycznie wykonywać USG piersi, niezależnie od tego, czy odczuwasz jakieś dolegliwości, czy też nie. Jest to bardzo ważne z punktu widzenia profilaktyki raka piersi (nowotwór ten często przechodzi w formę złośliwą). Badanie jest szczególnie wskazane, jeżeli spełniasz chociaż 1 z poniższych kryteriów:

• w czasie samobadania wykryłaś u siebie niepokojące zmiany (guzy, zgrubienia),
• w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowania na raka piersi,
• jesteś w ciąży,
• obserwujesz zmiany w obrębie skóry na piersi – zaczerwienienie, przebarwienie, owrzodzenie,
• odczuwasz przewlekły ból piersi,
• obserwujesz wyciek wydzieliny z brodawki sutkowej,
• przygotowujesz się do stosowania hormonalnej terapii menopauzy,
• wyczuwasz pogrubienie w węzłach chłonnych pod pachą,
• szykujesz się do operacji plastycznej piersi,
• wykryto u Ciebie mutacje genów odpowiedzialnych za zwiększone ryzyko zachorowania na raka piersi.

Wskazaniami do wykonania USG sutków u mężczyzn są zmiany wyczuwalne palcami, niepokojący wygląd brodawki sutkowej, sącząca się z niej wydzielina lub odczuwalny ból.

USG sutków – przeciwwskazania

USG sutków należy do badań bezpiecznych, które w razie konieczności może być wykonywane wielokrotnie. Fale ultradźwiękowe są obojętne dla ludzkiego zdrowia, więc mogą być na nie eksponowane osoby starsze, kobiety w ciąży, a nawet dzieci. Jedyne przeciwwskazanie do wykonania USG sutków stanowią owrzodzenia i poparzenia skóry oraz otwarte rany. Badanie wymaga przyłożenia bezpośrednio do skóry głowicy ultrasonografu, co w wymienionych sytuacjach może być niemożliwe lub bardzo bolesne dla pacjenta.

USG sutków – przygotowanie do badania

Badanie nie będzie wymagało od Ciebie specjalnych przygotowań. Wystarczy, że stawisz się na nie z aktualnym skierowaniem oraz kompletem wyników badań, które dotychczas wykonałaś (będą stanowiły materiał porównawczy). Ponieważ w trakcie USG zostaniesz poproszona o odsłonięcie badanej części ciała, najlepiej ubierz się w wygodne ciuchy, które szybko podwiniesz lub zdejmiesz.

Tłuste balsamy, oliwki do ciała czy kremy mogą utrudniać przesuwanie głowicy ultrasonografu. Z tego powodu najlepiej zrobisz, jeżeli w dniu badania zrezygnujesz z ich stosowania.

USG sutków – przebieg badania

USG sutków trwa ok. 15–20 minut. Na początku lekarz zapyta Cię o kilka ważnych kwestii takich jak data ostatniej miesiączki, występowanie nowotworów piersi w rodzinie, karmienie piersią, wykonane operacje plastyczne piersi. Następnie poprosi Cię o położenie się na leżance z odkrytymi piersiami. Na badaną okolicę nałoży żel umożliwiający przesuwanie głowicy, po czym będzie ją przykładał pod różnym kątem. Dzięki temu zobrazuje każdy fragment badanej piersi. Na koniec zostaniesz poproszona o założenie rąk za głowę, dzięki czemu można będzie zbadać Twój dół pachowy wraz z węzłami chłonnymi. Wynik USG sutków dostaniesz od ręki. Składają się na niego opis oraz cała seria zdjęć, z którymi należy udać się na konsultację do lekarza specjalisty.

USG sutków – skutki uboczne i powikłania

Fale ultradźwiękowe wykorzystywane w badaniu nie kumulują się w organizmie. Są obojętne dla zdrowia, dlatego USG może być powtarzane. Nawet systematycznie powtarzane nie wiąże się powikłaniami czy skutkami ubocznymi.