Aclasta (5 mg/100 ml, but. 100 ml, roztw. do inf.)
Skład
1 butelka (100 ml) zawiera 5 mg kwasu zoledronowego (jednowodnego).
Forma leku
roztw. do inf.
Działanie
Kwas zoledronowy należy do grupy bisfosfonianów zawierających azot i działa głównie na kości. Jest inhibitorem zależnej od osteoklastów resorpcji kości. Selektywne działanie bisfosfonianów na kości polega na ich znacznym powinowactwie do zmineralizowanej kości. Głównymi cząsteczkami docelowymi dla leku w obrębie osteoklastu są cząsteczki enzymu syntazy pirofosforanu farnezylu. Długi czas działania kwasu zoledronowego przypisuje się jego znacznemu powinowactwu do wiązania z aktywną częścią syntazy pirofosforanu farnezylu (FPP) oraz jego dużemu powinowactwu do wiązania ze składnikami mineralnymi kości. Leczenie preparatem gwałtownie zmniejszało zwiększoną w okresie pomenopauzalnym szybkość obrotu kostnego. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu występuje pod koniec infuzji, a następnie obserwuje się szybkie zmniejszenie stężenia do wartości <10% wartości maksymalnych po 4 h oraz <1% po 24 h. Wydalanie przebiega trójfazowo: szybkie dwufazowe wydalanie z T0,5α– 0,24 h i T0,5β – 1,87 h, a następnie długa faza eliminacji z T0,5γ – 146 h. Stopień wiązania z białkami osocza jest niewielki, wynosi 43-55%. Lek nie podlega przemianom metabolicznym, wydalany jest przez nerki w postaci niezmienionej.
Wskazania
Leczenie osteoporozy u kobiet po menopauzie oraz u dorosłych mężczyzn, u których występuje zwiększone ryzyko złamań kości, w tym pacjentów, którzy przebyli ostatnio niskoenergetyczne złamanie szyjki kości udowej. Leczenie osteoporozy związanej z długotrwałą terapią glikokortykosteroidami stosowanymi ogólnoustrojowo u kobiet po menopauzie oraz u dorosłych mężczyzn, u których występuje zwiększone ryzyko złamań. Leczenie choroby Pageta kości u dorosłych.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną, którykolwiek z bisfosfonianów lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Hipokalcemia. Ciężkie zaburzenia czynności nerek z klirensem kreatyniny <35 ml/min. Ciąża i okres karmienia piersią.
Środki ostrożności
Czynność nerek. Stosowanie leku u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <35 ml/min) jest przeciwskazane ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia niewydolności nerek w tej populacji. Po podaniu leku obserwowano zaburzenia czynności nerek, zwłaszcza u pacjentów z wcześniej rozpoznaną dysfunkcją czynności nerek lub innymi czynnikami ryzyka, w tym zaawansowanym wiekiem, jednoczesnym podawaniem leków o działaniu nefrotoksycznym, jednoczesnym stosowaniem leków moczopędnych, lub odwodnieniem występującym po podaniu leku. Zaburzenia czynności nerek obserwowano u pacjentów po pojedynczym podaniu preparatu. Niewydolność nerek wymagająca stosowania dializy lub zakończona zgonem występowała rzadko u pacjentów z wcześniej rozpoznanymi zaburzeniami czynności nerek lub z jednym z czynników ryzyka wymienionych powyżej. W celu minimalizacji ryzyka wystąpienia działań niepożądanych dotyczących nerek należy uwzględnić zastosowanie następujących środków ostrożności: każdorazowo przed podaniem dawki leku należy obliczyć klirens kreatyniny z uwzględnieniem rzeczywistej masy ciała stosując wzór Cockcroft- Gaulta; przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi może być większe u pacjentów z wcześniej rozpoznanymi zaburzeniami czynności nerek; u pacjentów z grupy ryzyka należy rozważyć monitorowanie stężenia kreatyniny w surowicy; należy zachować ostrożność stosując preparat razem z innymi lekami, które mogą wpływać na czynność nerek; przed podaniem leku pacjenci muszą być odpowiednio nawodnieni – jest to szczególnie ważne u pacjentów w podeszłym wieku oraz pacjentów przyjmujących leki moczopędne; pojedyncza dawka leku nie powinna przekraczać 5 mg, natomiast czas trwania infuzji powinien wynosić co najmniej 15 minut. Hipokalcemia. Istniejąca wcześniej hipokalcemia musi być leczona odpowiednimi dawkami wapnia i witaminy D zanim rozpocznie się leczenie preparatem. Inne zaburzenia przemiany mineralnej również wymagają wyrównania przed rozpoczęciem leczenia (np. zmniejszona rezerwa gruczołów przytarczyc, zaburzenia wchłaniania wapnia w jelicie). Lekarze powinni rozważyć obserwację kliniczną tych pacjentów. Choroba Pageta kości charakteryzuje się zwiększoną przebudową kości. Ze względu na szybki początek działania kwasu zoledronowego na przebudowę kości może rozwinąć się przemijająca, czasami objawowa hipokalcemia, zwykle największa przez pierwszych 10 dni od infuzji leku. Podczas leczenia preparatem zaleca się przyjmowanie odpowiednich dawek wapnia i witaminy D. Ponadto, szczególnie zaleca się, by pacjenci z chorobą Pageta leczeni preparatem, przynajmniej przez pierwszych 10 dni od rozpoczęcia terapii, otrzymywali 2 razy na dobę odpowiednie preparaty uzupełniające stężenie wapnia w organizmie, zawierające co najmniej 500 mg wapnia. Należy poinformować pacjentów o objawach hipokalcemii i odpowiednio monitorować w okresie ryzyka. U pacjentów z chorobą Pageta zaleca się oznaczanie stężenia wapnia w surowicy krwi przed infuzją leku. U pacjentów przyjmujących bisfosfoniany, w tym kwas zoledronowy, rzadko zgłaszano ciężkie bóle kości, stawów i (lub) mięśni, które niekiedy uniemożliwiały pacjentom normalne poruszanie się. Martwica kości szczęki (ONJ). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano występowanie martwicy kości szczęki u pacjentów, którym podawano kwas zoledronowy w leczeniu osteoporozy. Należy opóźnić rozpoczęcie leczenia lub początek nowej terapii u pacjentów z niewygojonymi, otwartymi zmianami w obrębie tkanek miękkich jamy ustnej. U pacjentów ze współistniejącymi czynnikami ryzyka przed rozpoczęciem leczenia preparatem zaleca się przeprowadzenie badania stomatologicznego i zachowawczego leczenia stomatologicznego oraz indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dokonując oceny ryzyka wystąpienia martwicy kości szczęki u pacjenta należy uwzględnić następujące czynniki: siłę działania leku hamującego resorpcję kości (ryzyko jest większe przy silniejszych związkach), drogę podania (ryzyko jest większe po podaniu pozajelitowym) i skumulowaną dawkę leku działającego na resorpcję kości; obecność nowotworu złośliwego, choroby współistniejące (np. niedokrwistość, koagulopatia, zakażenia), palenie tytoniu; jednocześnie stosowane leki: kortykosteroidy, chemioterapia, inhibitory angiogenezy, radioterapia głowy i szyi; nieodpowiednią higienę jamy ustnej, chorobę przyzębia, niedopasowane protezy zębowe, choroby zębów w wywiadzie, inwazyjne zabiegi stomatologiczne, np. ekstrakcję zębów. Należy zachęcać wszystkich pacjentów do należytego dbania o higienę jamy ustnej, przechodzenia rutynowych kontrolnych badań stomatologicznych i natychmiastowego zgłaszania wszelkich objawów w obrębie jamy ustnej, takich jak ruchomość zębów, ból lub obrzęk, niegojące się owrzodzenia lub obecność wydzieliny podczas leczenia kwasem zoledronowym. W trakcie leczenia inwazyjne zabiegi stomatologiczne należy wykonywać z zachowaniem ostrożności i unikać ich przeprowadzania w terminie bliskim od podania leku. Plan postępowania z pacjentami, u których wystąpi martwica kości szczęki powinien zostać ustalony w ścisłej współpracy pomiędzy lekarzem prowadzącym a stomatologiem lub chirurgiem szczękowym posiadającym doświadczenie w leczeniu martwicy kości szczęki. Należy rozważyć czasowe przerwanie leczenia kwasem zoledronowym aż do ustąpienia tego stanu oraz zminimalizować czynniki ryzyka martwicy kości szczęki, o ile jest to możliwe. Martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego. Podczas stosowania bisfosfonianów notowano martwicę kości przewodu słuchowego zewnętrznego, głównie związaną z długotrwałym leczeniem. Możliwe czynniki ryzyka martwicy kości przewodu słuchowego zewnętrznego obejmują stosowanie steroidów i chemioterapii i (lub) czynniki ryzyka miejscowe, takie jak zakażenie lub uraz. Możliwość wystąpienia martwicy kości przewodu słuchowego zewnętrznego należy rozważyć u pacjentów przyjmujących bisfosfoniany, u których występują objawy związane z uchem, w tym przewlekłe zakażenia ucha. Nietypowe złamania kości udowej. Zgłaszano przypadki nietypowych złamań podkrętarzowych i trzonu kości udowej u osób stosujących bisfosfoniany, głównie u pacjentów długotrwale leczonych z powodu osteoporozy. Te poprzeczne lub krótkie, skośne złamania mogą pojawić się w dowolnym miejscu wzdłuż całej kości udowej – od miejsca zlokalizowanego tuż pod krętarzem mniejszym aż do okolicy nadkłykciowej. Do tego typu złamań dochodzi po minimalnym urazie lub bez urazu, a niektórzy pacjenci odczuwają ból uda lub ból w pachwinie. W badaniach obrazowych często na kilka tygodni lub miesięcy przed całkowitym złamaniem kości udowej widoczne są cechy złamań z przeciążenia. Złamania często występują obustronnie, dlatego u pacjentów leczonych bisfosfonianami, u których stwierdzono złamanie trzonu kości udowej, należy zbadać kość udową w drugiej kończynie. Zgłaszano również słabe gojenie się tych złamań. Na podstawie indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka u pacjentów, u których podejrzewa się nietypowe złamanie kości udowej, należy rozważyć odstawienie bisfosfonianów do czasu przeprowadzenia oceny. Należy zalecić pacjentom, żeby zgłaszali pojawienie się jakiegokolwiek bólu w obrębie uda, biodra lub pachwiny występującego w trakcie leczenia bisfosfonianami, a każdy pacjent zgłaszający się z takimi objawami powinien być zbadany pod względem obecności niecałkowitego złamania kości udowej. Reakcje ostrej fazy. Obserwowano reakcje ostrej fazy (APR) lub objawy, takie jak gorączka, ból mięśni, objawy grypopodobne, bóle stawów i ból głowy, z których większość występowała w ciągu 3 dni po podaniu leku. Objawy APR mogą czasami być ciężkie lub długotrwałe. Częstość występowania działań niepożądanych związanych z przyjęciem preparatu można zmniejszyć podając pacjentowi paracetamol lub ibuprofen wkrótce po podaniu leku. Zaleca się także odroczenie leczenia u pacjentów w niestabilnym stanie klinicznym z powodu ostrych schorzeń, gdy APR mogłyby stanowić problem. Informacje ogólne. U pacjentów leczonych bisfosfonianami stosowanymi we wskazaniach onkologicznych nie należy stosować preparatu. Sód. Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) w 100 ml roztworu, tzn., że zasadniczo jest „wolny od sodu”.
Ciąża i laktacja
Brak wystarczających danych dotyczących stosowania kwasu zoledronowego u kobiet w ciąży. Lek jest przeciwwskazany do stosowania w ciąży i podczas karmienia piersią. Nie zaleca się stosowania leku u kobiet w wieku rozrodczym. Potencjalny niekorzystny wpływ kwasu zoledronowego na płodność w pokoleniu rodziców i pokoleniu F1 oceniano u szczurów. Objawiał się on nadmiernym działaniem farmakologicznym, którego występowanie kojarzono z hamowaniem przez związek procesu uwalniania wapnia z kości. Skutkowało to hipokalcemią okołoporodową, efektem wspólnym dla całej grupy bisfosfonianów, trudnym porodem oraz wczesnym zakończeniem badania. Wyniki te uniemożliwiły określenie ostatecznego wpływu leku na płodność u ludzi.
Działania niepożądane
Bardzo często: gorączka. Często: hipokalcemia, ból i zawroty głowy, przekrwienie oka, migotanie przedsionków, nudności, wymioty, biegunka, ból mięśni, ból stawów, ból kości, ból pleców, ból kończyn, objawy grypopodobne, dreszcze, uczucie zmęczenia, osłabienie, ból, złe samopoczucie, reakcje w miejscu podania, zwiększone stężenie białka C-reaktywnego. Niezbyt często: grypa, zapalenie nosogardzieli, anemia, zmniejszony apetyt, bezsenność, letarg, parestezje, senność, drżenie, omdlenia, zaburzenia smaku, zapalenie spojówek, ból oka, zawroty głowy, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nagłe zaczerwienienie twarzy, kaszel, duszność, niestrawność, ból w okolicy wpustu żołądka, ból brzucha, refluks żołądkowo-przełykowy, zaparcie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie przełyku, ból zęba, zapalenie żołądka, wysypka, nadmierne pocenie się, świąd, rumień, ból szyi, sztywność mięśniowo-szkieletowa, obrzęk stawów, skurcze mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowy w klatce piersiowej, bóle mięśniowo-szkieletowe, sztywność stawów, zapalenie stawów, osłabienie mięśni, zwiększone stężenie kreatyniny we krwi, częstomocz, białkomocz, obrzęk obwodowy, uczucie pragnienia, reakcja fazy ostrej, pozasercowy ból w klatce piersiowej, obniżenie stężenia wapnia we krwi. Rzadko: hipofosfatemia, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nadtwardówki, zapalenie tęczówki, nietypowe złamania podkrętarzowe i trzonu kości udowej (działanie niepożądane bisfosfonianów). Bardzo rzadko: martwica kości przewodu słuchowego zewnętrznego (działanie niepożądane bisfosfonianów). Po wprowadzeniu leku do obrotu obserwowano (częstość nieznana): reakcje nadwrażliwości, w tym rzadkie przypadki zwężenia oskrzeli, pokrzywki i obrzęku naczynioruchowego, oraz bardzo rzadkie przypadki reakcji anafilaktycznej/szoku anafilaktycznego, zapalenie twardówki, stan zapalny w obrębie oczodołu, niedociśnienie tętnicze (u niektórych pacjentów rozpoznano wcześniej czynniki ryzyka), martwica kości szczęki, zaburzenia czynności nerek (przypadki niewydolności nerek wymagające zastosowania dializy lub zakończone zgonem zgłaszano rzadko u pacjentów ze zdiagnozowaną wcześniej dysfunkcją czynności nerek lub innymi czynnikami ryzyka, tj. zaawansowany wiek, jednoczesne podawanie leków o działaniu nefrotoksycznym, jednoczesne stosowanie leków moczopędnych lub odwodnienie w okresie po infuzji) oraz odwodnienie wtórne do reakcji ostrej fazy (objawów pojawiających się po podaniu leku tj. gorączka, wymioty, biegunka). Obserwowano reakcje ostrej fazy (APR) lub objawy, takie jak gorączka, ból mięśni, objawy grypopodobne, bóle stawów i ból głowy. Większość z wymienionych objawów miała nasilenie łagodne do umiarkowanego i ustąpiła w ciągu 3 dni od początku zdarzenia. Częstość występowania tych objawów zmniejszała się wraz z podawaniem kolejnych corocznych dawek leku, a odsetek pacjentów, u których wystąpiły działania niepożądane był niższy gdy zastosowano profilaktykę przeciwko działaniom niepożądanym.
Interakcje
Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji z innymi lekami. Kwas zolendronowy nie podlega przemianom układowym i nie ma wpływu in vitro na aktywność enzymów cytochromu P450 u ludzi. Kwas zoledronowy nie wiąże się w znacznym stopniu z białkami osocza (wiązanie w około 43-55%) i z tego względu występowanie interakcji wynikających z ewentualnego wyparcia z miejsca wiązania innych preparatów silnie związanych z białkami jest raczej mało prawdopodobne. Kwas zoledronowy jest wydalany przez nerki. Należy zachować ostrożność podając kwas zoledronowy w połączeniu z lekami, które mogą mieć istotny wpływ na czynność nerek (np. aminoglikozydami lub diuretykami mogącymi spowodować odwodnienie). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ekspozycja układowa na równocześnie przyjmowane leki, które wydalane są przez nerki, może się zwiększyć.
Dawkowanie
Dożylnie. Przed podaniem leku pacjenci muszą być odpowiednio nawodnieni. Jest to szczególnie ważne u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat) oraz u pacjentów przyjmujących leki moczopędne. Podczas leczenia preparatem zaleca się przyjmowanie odpowiednich dawek wapnia i witaminy D. Osteoporoza. W leczeniu osteoporozy u kobiet po menopauzie, osteoporozy u mężczyzn oraz w leczeniu osteoporozy związanej z długotrwałą terapią glikokortykosteroidami stosowanymi ogólnoustrojowo, zalecana dawka leku to podawana raz na rok, pojedyncza infuzja dożylna 5 mg. Nie ustalono optymalnego czasu trwania leczenia bisfosfonianami. Należy okresowo oceniać konieczność dalszego leczenia u każdego pacjenta indywidualnie w oparciu o korzyści i potencjalne ryzyko związane ze stosowaniem preparatu, zwłaszcza po upływie co najmniej 5 lat terapii. U pacjentów z ostatnio przebytym niskoenergetycznym złamaniem szyjki kości udowej zaleca się podanie infuzji preparatu po co najmniej 2 tyg. od wygojenia złamania szyjki kości udowej. U pacjentów z ostatnio przebytym niskoenergetycznym złamaniem szyjki kości udowej zaleca się podanie doustnie lub domięśniowo nasycającej dawki witaminy D wynoszącej od 50 000 do 125 000 j.m. przed pierwszą infuzją preparatu. Choroba Pageta. Lek powinien być przepisywany jedynie przez lekarzy, którzy posiadają doświadczenie w leczeniu choroby Pageta kości. Zalecana dawka to pojedyncza infuzja dożylna 5 mg. Szczególnie zaleca się, by pacjenci z chorobą Pageta przynajmniej przez pierwszych 10 dni po podaniu preparatu otrzymywali 2 razy na dobę odpowiednie preparaty uzupełniające stężenie wapnia w organizmie, zawierające co najmniej 500 mg wapnia. Ponowne leczenie choroby Pageta: po początkowym zastosowaniu preparatu w chorobie Pageta obserwowano wydłużony okres remisji u pacjentów, u których wystąpiła reakcja na leczenie. Ponowne leczenie obejmuje dodatkową infuzję dożylną w dawce 5 mg po upływie 1 roku lub dłużej od początkowego leczenia u pacjentów, u których wystąpił nawrót choroby. Istnieje ograniczona ilość danych dotyczących ponownego leczenia choroby Pageta. Szczególne grupy pacjentów. Stosowanie leku jest przeciwwskazane u pacjentów z klirensem kreatyniny <35 ml/min. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z klirensem kreatyniny ≥35 ml/min. Nie ma konieczności modyfikacji dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby oraz u pacjentów w podeszłym wieku (≥65 lat). Leku nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. Brak dostępnych danych dotyczących dzieci w wieku poniżej 5 lat. Sposób podawania. Lek jest podawany dożylnie przez wentylowany zestaw do powolnej infuzji ze stałą szybkością. Czas infuzji nie powinien być krótszy niż 15 min. Pacjenci, którym podano lek powinni otrzymać ulotkę dla pacjenta oraz kartę przypominającą dla pacjenta.
Uwagi
Każdorazowo przed podaniem preparatu należy oznaczyć stężenie kreatyniny w surowicy pacjentów, a u pacjentów z grupy ryzyka działań niepożądanych dotyczących nerek należy monitorować stężenie kreatyniny. Przed podaniem leku należy odpowiednio nawodnić pacjentów, szczególnie pacjentów w podeszłym wieku oraz przyjmujących leki moczopędne. U pacjentów z chorobą Pageta zaleca się oznaczanie stężenia wapnia w surowicy krwi przed infuzją preparatu. Zawroty głowy mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu.
Dane o lekach i suplementach diety dostarcza
