Eksperci przestrzegali, że w sezonie zimowym 2022/2023 czeka nas trudny okres. Mówiono wtedy o twindemii (czyli podwójnej epidemii SARS-coV-2 i wirusa grypy), a w rzeczywistości doszedł jeszcze jeden niebezpieczny wirus, mianowicie RSV. Czym różni się zakażenie poszczególnymi typami wirusów? Czy można się przed nim ustrzec? Wreszcie – jak leczyć się w trakcie choroby i kiedy występujące objawy wskazują na rozwinięcie się powikłań?
Droga zakażenia RSV, COVID-19 i grypą
Wirusy odpowiedzialne za grypę (najczęściej wirusy grypy typu A i B). COVID-19 (SARS-coV-2) oraz wirus RSV i adenowirusy lub rhinowirusy powodujące zwykłe przeziębienie przenoszą się drogą kropelkową. Oznacza to, że wystarczy kontakt z osobą zakażoną, przebywanie w tym samym pomieszczeniu lub wspólna jazda autobusem, aby się zarazić. Do zakażenia dochodzi przez bezpośredni lub pośredni kontakt z kropelkami wydzieliny z dróg oddechowych chorego, przy czym warto pamiętać, że wirusy grypy i SARS-coV-2 roznoszone są na większe odległości i dłużej utrzymują się w powietrzu, stąd ryzyko zarażenia jest tu większe.
Jak wygląda przebieg choroby
Przebieg choroby zależy od indywidualnej odporności organizmu i wygląda różnie. W praktyce pewność co do diagnozy dają jedynie testy diagnostyczne – dostępne w aptekach lub przychodniach.
Grypa
Grypę można rozpoznać po bólu mięśni i stawów, wysokiej gorączce (sięgającej nawet 39 stopni) oraz intensywnym bólu głowy (promieniującym do oczu). W miarę rozwoju infekcji dochodzą kaszel, ból gardła, pieczenie oczu, katar, senność oraz uczucie rozbicia.
Chorzy na grypę zarażają na dzień przed pojawieniem się objawów i do tygodnia po ich ustąpieniu. Szacuje się także, że około 30 proc. populacji przechodzi infekcję bezobjawowo, co nie znaczy, że nie roznosi wirusa dalej.
Grypa jest szczególnie niebezpieczna dla osób starszych i małych dzieci. Ryzyko powikłań jest po przechorowaniu grypy duże i obejmuje ono zapalenie płuc, mięśnia sercowego czy opon mózgowych. Nie wolno bagatelizować długo utrzymującej się duszności po chorobie czy bóli w klatce piersiowej – wymagają one diagnozy lekarza.
Więcej o grypie: Grypa typu A – objawy, leczenie, powikłania. Jak rozpoznać grypę?
RSV
Wirus RSV jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci, które nie ukończyły jeszcze 1. roku życia. Atakuje on drogi oddechowe, powodując suchy kaszel, katar oraz najczęściej gorączkę w okolicach 38 stopni. Niestety choroba może się nasilić powodując duszność u dziecka (zasinienie ust, charakterystyczne ruchy klatki piersiowej), co wymaga hospitalizacji. U dorosłych do zakażenia dochodzi najczęściej w wyniku kontaktu z dzieckiem. Objawy przypominają zwykłe przeziębienie – katar, kaszel, gorączka. Najczęstszym powikłaniem zakażenia wirusem RSV u dorosłych jest zapalenie płuc, dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na to, czy nie pojawia się duszność.
Polecamy: Wirus RSV – objawy, leczenie, dlaczego jest groźny u dziecka
COVID-19
Jak do tej pory najbardziej zaraźliwym wariantem koronawirusa jest wariant Omikron (przeczytaj, czym się różni od Delty), który powoduje przede wszystkim katar, ból głowy, zmęczenie, uciążliwe kichanie, ból gardła lub uczucie drapania w gardle. Często także pojawiają się nocne poty oraz uczucie przewlekłego zmęczenia. Eksperci zwracają także uwagę, że u chorych mogą wystąpić zaburzenia węchu i smaku, ale nie jest to kryterium diagnostyczne. Infekcja koronawirusem SARS-coV-2 może powodować także liczne powikłania: Powikłania po COVID-19 – najczęstsze powikłania po zakażeniu wirusem SARS-coV-2
Według Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób (CDC) wykryto podwariant Omikronu – XBB.1.5 (o nieformalnej nazwie Kraken), który odpowiada za 40 proc. wszystkich zakażeń odnotowanych w ostatnim tygodniu grudnia w USA. Jego objawy są podobne, a zaraźliwość duża. Jednak zakażenie COVID-19 od grypy czy przeziębienia najlepiej rozróżnią testy diagnostyczne, które dostępne są w aptekach. Duży wybór produktów dostępny jest TUTAJ >>
Podsumowując, objawy różnych wirusów mogą być podobne, dlatego najlepiej wykonać testy diagnostyczne, które jednoznacznie potwierdzą lub wykluczą zakażenie.
| Objawy | COVID-19 | Grypa | RSV |
| kaszel | występuje | występuje | zazwyczaj najpierw pojawia się kaszel suchy, który dopiero po kilku dniach zmienia się w kaszel mokry |
| trudności z oddychaniem | występują | raczej nie pojawiają się – chyba, że dochodzi do powikłań | mogą pojawić się szczególnie u niemowląt i małych dzieci, zazwyczaj w trakcie infekcji |
| gorączka | w zależności od wariantu – w przypadku zakażenia Omikronem pojawia się rzadko | występuje wysoka gorączka, powyżej 38,5 stopni | gorączka występuje najczęściej u dzieci – w okolicach 38 stopni |
| ból głowy | pojawia się | pojawia się | rzadko |
| bóle mięśni i stawów | mogą wystąpić | występują | nie występują |
| nudności i wymioty | mogą się pojawić | mogą się pojawić | nie pojawiają się |
Czytaj także: Świńska grypa – objawy, leczenie, zapobieganie. Czy warto bać się wirusa A/H1N1?
Czytaj także: Grypa bez gorączki – czym jest grypa bezobjawowa i jak ją leczyć?
Szczepienia ochronne na grypę, koronawirusa czy RSV
Najlepszą skuteczną metodą zapobiegania zakażeniu jest szczepienie ochronne. Co roku dostępne są nowe szczepionki na grypę, które odpowiadają aktualnej mutacji wirusa. Nie dla wszystkich są one refundowane, ale zdecydowanie warto się zaszczepić. W przypadku koronawirusa MZ zadbało o bezpłatny program szczepień dla chętnych. Na wirusa RSV nie ma jeszcze szczepionki, ale trwają nad nią badania – data ich zakończenia przewidziana jest na 2024 rok.
Czytaj także: Szczepienia na grypę 2025/2026 – kiedy i jak się zaszczepić? Przeciwwskazania, zalecenia, refundacja, cena
Leczenie infekcji
Grypa, COVID-19, RSV czy przeziębienie – wszystkie infekcje wirusowe leczy się objawowo. Oznacza to, że stosuje się preparaty adekwatne do występujących objawów. Ważne jest przede wszystkim odpowiednie nawadnianie organizmu, najlepiej ciepłymi płynami, wodą niegazowaną lub herbatkami ziołowymi. Do tego dochodzi zbijanie gorączki, płukanie nosa w przypadku kataru, inhalacje ułatwiające wykrztuszanie wydzieliny oraz stosowanie preparatów na ból gardła.
Infekcja wirusowa może przerodzić się w bakteryjną – np. zapalenie płuc, oskrzeli, ucha środkowego, a nawet mięśnia sercowego czy opon mózgowych. Dlatego tak ważne jest, aby odpoczywać w trakcie choroby i nie wychodzić z domu, aby nie roznosić wirusów dalej. W przypadku pojawienia się niepokojących sygnałów – zaostrzenia objawów, pojawienia się nowych problemów zdrowotnych, nieustępującej gorączki, bólu szyi lub jej sztywności, należy udać się do lekarza w trybie natychmiastowym.
Czytaj także: Jak szybko wyleczyć grypę? Fakty i mity, domowe sposoby oraz preparaty apteczne
