Cardiopirin (100 mg, 60 szt., tabl. dojelitowe)
Skład
1 tabl. dojelitowa zawiera 75 mg lub 100 mg kwasu acetylosalicylowego.
Forma leku
tabl. dojelitowe
Działanie
Kwas acetylosalicylowy hamuje agregację płytek: blokuje cyklooksygenazę płytkową poprzez acetylację, co hamuje syntezę tromboksanu A2. Hamowanie syntezy tromboksanu A2 jest nieodwracalne. Dawki wielokrotne 20-325 mg hamują aktywność enzymatyczną od 30 do 95%. Ze względu na nieodwracalny charakter wiążący, działanie utrzymuje się przez czas życia trombocytów (7-10 dni). Działanie hamujące nie wyczerpuje się podczas długotrwałego leczenia, a aktywność enzymatyczna płytek krwi stopniowo powraca w ciągu 24-48 h po przerwaniu leczenia. Kwas acetylosalicylowy wydłuża czas krwawienia średnio o ok. 50-100%, ale obserwowano indywidualne zmiany w tym zakresie. Po podaniu doustnym kwas acetylosalicylowy jest szybko i całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, głównie w proksymalnym odcinku jelita cienkiego. Istotna część dawki jest hydrolizowana do kwasu salicylowego w ścianie jelita podczas wchłaniania. Stopień hydrolizy zależy od szybkości wchłaniania. Po przyjęciu preparatu na czczo maksymalne stężenia w osoczu kwasu acetylosalicylowego i kwasu salicylowego są osiągane po ok. odpowiednio 5 h i 6 h po. Jeśli tabletki przyjmowane są z posiłkiem, maksymalne stężenia w osoczu osiągane są ok. 3 h później. Kwas acetylosalicylowy, jak również główny metabolit, kwas salicylowy, są w dużym stopniu wiązane z białkami osocza i szybko dystrybuowane do wszystkich części ciała. Kwas salicylowy powoli przenika do płynu stawowego, przenika przez barierę łożyska i do mleka matki. Kwas acetylosalicylowy jest szybko metabolizowany do kwasu salicylowego z T0,5 15-30 min. Kwas salicylowy jest następnie przekształcany, głównie w sprzężenia z glicyną i kwasem glukuronowym, a niewielka część do kwasu gentyzynowego. Kinetyka eliminacji kwasu salicylowego jest zależna od dawki, ponieważ metabolizm jest ograniczony przez zdolność enzymów wątrobowych. T0,5 w fazie eliminacji wynosi 2-3 h po podaniu małych dawek, 12 h po zastosowaniu dawek przeciwbólowych oraz 15-30 h po podaniu dużych dawek terapeutycznych lub zatruciu. Kwas salicylowy i jego metabolity są wydalane głównie przez nerki.
Wskazania
Prewencja wtórna zawału mięśnia sercowego. Profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów ze stabilną dławicą piersiową. Niestabilna dławica piersiowa w wywiadzie, z wyjątkiem ostrej fazy. Zapobieganie niedrożności przeszczepu naczyniowego po kardiochirurgicznym zabiegu wszczepienia pomostów aortalno-wieńcowych (by-pass). Angioplastyka wieńcowa z wyjątkiem ostrej fazy. Profilaktyka wtórna u pacjentów po przebytym przejściowym niedokrwieniu mózgu (TIA) i incydentach niedokrwienia mózgowo-naczyniowego (CVA), pod warunkiem wykluczenia krwawień wewnątrzmózgowych. Lek nie jest zalecany w nagłych przypadkach. Jego zastosowanie ogranicza się do prewencji wtórnej w leczeniu przewlekłym.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Astma w wywiadzie wywołana podaniem salicylanów lub substancji o podobnym mechanizmie działania, szczególnie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Czynny lub nawracający w wywiadzie wrzód trawienny i (lub) krwawienia z przewodu pokarmowego lub innego rodzaju krwawienia, takie jak krwawienia z naczyń mózgowych. Skaza krwotoczna; choroby związane z krzepnięciem, takie jak hemofilia i lub trombocytopenia. Ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Ciężkie zaburzenia czynności nerek. Dawki >100 mg na dobę są przeciwwskazane podczas III trymestru ciąży. Jednoczesne stosowanie metotreksatu w dawkach >15 mg na tydz.
Środki ostrożności
Preparat nie jest zalecany do stosowania jako lek przeciwzapalny, przeciwbólowy, przeciwgorączkowy. Należy unikać dodatkowego regularnego, częstego przyjmowania innych salicylanów lub innych niesteroidowych leków przeciwzapalnych/przeciwreumatycznych. Zwiększone ryzyko krwawienia i owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy. Należy zachować ostrożność u pacjentów z zaburzeniami żołądka i jelit (np. zapaleniem błony śluzowej żołądka). Istnieje zwiększone ryzyko krwawienia, szczególnie podczas lub po zabiegach operacyjnych (nawet niewielkich, np. usunięcia zęba). Może być konieczne czasowe przerwanie leczenia; może wystąpić wydłużenie czasu krwawienia. Lek nie jest zalecany do stosowania podczas obfitego krwawienia miesiączkowego, gdyż może nasilać krwawienie miesiączkowe. Ostrożnie stosować u pacjentów z ciężką, niedostatecznie kontrolowaną niewydolnością serca. Preparat powinien być stosowany z ostrożnością w przypadku nadciśnienia tętniczego i u pacjentów z pozytywnym wywiadem w kierunku wrzodów żołądka lub dwunastnicy lub epizodami krwawienia albo poddawanych leczeniu lekami przeciwzakrzepowymi. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania preparatu z innymi lekami, które wpływają na hemostazę (tj. leki przeciwzakrzepowe, takie jak warfaryna, leki trombolityczne i przeciwpłytkowe, leki przeciwzapalne i selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny), chyba że jest to wyraźnie wskazane, ponieważ mogą one zwiększać ryzyko krwawienia. Jeżeli nie można uniknąć takiego połączenia, zaleca się ścisłą obserwację w kierunku objawów krwawienia. Zaleca się ostrożność u pacjentów, którzy stosują jednocześnie leki, które zwiększają ryzyko owrzodzenia, takie jak doustne kortykosteroidy, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i deferazyroks. Pacjenci powinni poinformować lekarza o jakimkolwiek nietypowym krwawieniu. Jeśli wystąpi krwawienie lub owrzodzenie przewodu pokarmowego, należy przerwać leczenie. Zaburzenia czynności nerek i wątroby. Kwas acetylosalicylowy należy podawać z ostrożnością pacjentom z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek lub wątroby (przeciwwskazany, jeśli są to ciężkie zaburzenia) lub u pacjentów odwodnionych, ponieważ stosowanie leków z grupy NLPZ może spowodować pogorszenie czynności nerek. Należy regularnie przeprowadzać badania czynności wątroby u pacjentów wykazujących niewielką lub umiarkowaną niewydolność wątroby. Reakcje nadwrażliwości. Kwas acetylosalicylowy może wywoływać skurcz oskrzeli lub napady astmy oskrzelowej lub inne reakcje nadwrażliwości. Czynniki ryzyka to: istniejąca astma oskrzelowa, katar sienny, polipy błony śluzowej nosa lub przewlekłe choroby układu oddechowego. Dotyczy to również pacjentów, którzy wykazują reakcje alergiczne na inne substancje (tj. reakcje skórne, świąd i pokrzywka). Należy przerwać stosowanie leku w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów nadwrażliwości. Należy zachować ostrożność u pacjentów z nadwrażliwością na inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Reakcje skórne. Ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona, obserwowano rzadko w związku z zastosowaniem kwasu acetylosalicylowego. Stosowanie leku należy przerwać w przypadku wystąpienia pierwszych objawów wysypki na skórze, błonach śluzowych lub innych objawów nadwrażliwości. Zgłaszano przypadki rumienia trwałego polekowego (FDE) i uogólnionej pęcherzowej utrwalonej wysypki polekowej (GBFDE) w związku z kwasem acetylosalicylowym. Nie należy ponownie rozpoczynać leczenia kwasem acetylosalicylowym u pacjentów, u których w wywiadzie występowały FDE lub GBFDE związane z kwasem acetylosalicylowym. Dzieci i młodzież. Nie zaleca się stosowania leku u młodzieży/dzieci w wieku poniżej 16 lat, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Kwas acetylosalicylowy może być jednym z czynników powodujących wystąpienie zespołu Reye`a u niektórych dzieci. Pacjenci w podeszłym wieku. Pacjenci w podeszłym wieku są szczególnie podatni na wystąpienie działań niepożądanych po zastosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), w tym kwasu acetylosalicylowego, w szczególności krwawienia z przewodu pokarmowego lub perforacji, które mogą zakończyć się zgonem. W przypadku, gdy konieczne jest długotrwałe leczenie, pacjentów należy regularnie kontrolować. Dna moczanowa. Kwas acetylosalicylowy w małych dawkach zmniejsza wydalanie kwasu moczowego – u pacjentów z tendencją do zmniejszonego wydalania kwasu moczowego mogą wystąpić napady dny moczanowej. Ryzyko hipoglikemii. Ryzyko działania hipoglikemizującego pochodnych sulfonylomocznika i insuliny może być zwiększone w przypadku przyjmowania preparatu w dawce większej niż zalecone dawkowanie. Sód. Lek zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na jedną tabl. dojelitową, to znaczy uznaje się go za „wolny od sodu”.
Ciąża i laktacja
Małe dawki (do 100 mg na dobę włącznie): badania kliniczne wskazują, że dawki do 100 mg na dobę do ograniczonego stosowania w położnictwie, które wymagają specjalistycznego monitorowania, wydają się być bezpieczne. Dawki w zakresie powyżej 100 mg na dobę i poniżej 500 mg na dobę: brak jest wystarczających danych klinicznych, dlatego też poniższe zalecenia dla dawek 500 mg na dobę i większych także odnoszą się do tego zakresu dawek. Dawki 500 mg na dobę i większe: hamowanie syntezy prostaglandyn może niekorzystnie wpływać na ciążę i (lub) rozwój zarodka lub płodu. Wyniki badań epidemiologicznych wskazują na to, że stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży zwiększa ryzyko poronienia, występowania wad wrodzonych serca i wytrzewień wrodzonych. Całkowite ryzyko wystąpienia wrodzonych wad sercowo-naczyniowych zwiększa się z mniej niż 1% do około 1,5%. Uważa się, że ryzyko zwiększa się wraz z dawką i długością okresu terapii. U zwierząt po podaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn zaobserwowano zwiększone ryzyko obumarcia zapłodnionego jaja w okresie przed i po zagnieżdżeniu się w macicy oraz zwiększone ryzyko obumarcia zarodka lub płodu. Dodatkowo, u zwierząt, po podaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn w okresie organogenezy, donoszono o zwiększonej liczbie przypadków różnych wad rozwojowych, w tym wad sercowo-naczyniowych. Stosowanie leku u kobiet od 20. tygodnia ciąży może powodować małowodzie wynikające z zaburzeń czynności nerek płodu. Może ono nastąpić wkrótce po rozpoczęciu leczenia i zwykle ustępuje po przerwaniu leczenia. Ponadto zgłaszano przypadki zwężenia przewodu tętniczego po stosowaniu leku w II trymestrze ciąży, z których większość ustępowała po przerwaniu leczenia. Z tego powodu nie należy stosować leku u kobiet w I i II trymestrze ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. W razie stosowania leku przez kobię usiłującą zajść w ciążę lub w I i II trymestrze ciąży, należy stosować jak najmniejszą dawkę leku przez jak najkrótszy czas. Należy rozważyć obserwację przedporodową pod kątem małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego po kilkudniowej ekspozycji na lek od 20. tygodnia ciąży. W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego, stosowanie preparatu należy przerwać. W III trymestrze ciąży wszystkie inhibitory syntezy prostaglandyn mogą powodować narażenie płodu na: działania toksyczne na układ krążenia i oddechowy (przedwczesne zwężenie/zamknięcie przewodu tętniczego i nadciśnienie płucnym); zaburzenia czynności nerek (patrz powyżej). W końcowym okresie ciąży wszystkie inhibitory prostaglandyn mogą spowodować narażenie matki i noworodka na: możliwość wydłużenia czasu krwawienia oraz działanie antyagregacyjne, które może ujawnić się nawet po zastosowaniu małych dawek; zahamowanie czynności skurczowej macicy prowadzącej do opóźnienia porodu lub przedłużenia akcji porodowej. W konsekwencji kwas acetylosalicylowy w dawkach powyżej 100 mg na dobę jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży. Dawki do 100 mg na dobę włącznie, mogą być stosowane wyłącznie pod ścisłym nadzorem położniczym. Kwas acetylosalicylowy i jego metabolity przenikają w niewielkich ilościach do mleka kobiet karmiących piersią. Ponieważ jak dotąd, podczas krótkotrwałego stosowania salicylanów przez matki, nie stwierdzono występowania działań niepożądanych u niemowląt karmionych piersią, przerywanie karmienia piersią nie jest konieczne. W przypadku długotrwałego stosowania i (lub) podawania większych dawek kwasu acetylosalicylowego, karmienie piersią powinno być przerwane. Brak badań dotyczących potencjalnego wpływu kwasu acetylosalicylowego na płodność.
Działania niepożądane
Często: zwiększona skłonność do krwawień, niestrawność. Niezbyt często: nieżyt nosa, duszność, pokrzywka. Rzadko: trombocytopenia, granulocytoza, anemia aplastyczna, reakcje nadwrażliwości (w tym reakcje skórne), obrzęk naczynioruchowy, obrzęk alergiczny, reakcje anafilaktyczne (włączając wstrząs), krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwotoczne zapalenie naczyń, skurcz oskrzeli, napady astmy oskrzelowej, ciężkie krwawienie z przewodu pokarmowego, nudności, wymioty, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella, plamica, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, obfite krwawienie miesiączkowe. Częstość nieznana: hiperurykemia, ból i zawroty głowy, szumy uszne, owrzodzenie żołądka lub dwunastnicy i perforacja, niewydolność wątroby, wysypka, świąd, rumień trwały polekowy, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, przypadki krwawień z wydłużonym czasem krwawienia, takie jak krwawienie z nosa i z dziąseł. Objawy mogą utrzymywać się przez 4 – 8 dni po odstawieniu kwasu acetylosalicylowego. W rezultacie wzrasta ryzyko krwawień podczas zabiegów chirurgicznych. Istniejące krwawienie (krwawe wymioty, smoliste stolce) lub utajone krwawienie z przewodu pokarmowego, które może prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza (częstsze po dużych dawkach).
Interakcje
Jednoczesne stosowanie metotreksatu (w dawkach >15 mg na tydz.) z preparatem jest przeciwwskazane (nasilenie toksyczności hematologicznej). Nie zaleca się jednoczesnego stosowania z lekami zwiększającymi wydalanie kwasu moczowego (urikozurycznymi), np. probenecydem, sulfinpyranzonem – salicylany odwracają działanie probenecydu i sulfinpyrazonu; należy unikać takiego połączenia. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych, (np. kumaryna, heparyna, warfaryna), ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia, uszkodzenie błony śluzowej dwunastnicy i wypieranie leków przeciwzakrzepowych z ich połączeń z białkami osocza; czas krwawienia należy monitorować. Przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwpłytkowych (tj. klopidogrel i dipirydamol) lub selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (np.: sertralina lub paroksetyna) istnieje zwiększone ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego. Salicylany mogą zwiększać działanie hipoglikemiczne sulfonomocznika. Kwas acetylosalicylowy utrudnia wydalanie digoksyny i litu przez nerki, co prowadzi do zwiększenia stężeń w osoczu. Monitorowanie stężenia digoksyny i litu w osoczu zaleca się w przypadku rozpoczynania i kończenia leczenia kwasem acetylosalicylowym. Może być konieczne dostosowanie dawkowania. NLPZ mogą zmniejszać działanie przeciwnadciśnieniowe leków moczopędnych i innych leków przeciwnadciśnieniowych; jednoczesne stosowanie z inhibitorami ACE zwiększa ryzyko ostrej niewydolności nerek. Przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych istnieje ryzyko wystąpienia ostrej niewydolności nerek – zalecane jest nawodnienie pacjenta i monitorowanie czynności nerek na początku leczenia. Jednocześnie stosowane inhibitory anhydrazy węglanowej (acetazolamid) mogą powodować ciężką kwasicę i zwiększone toksyczne działanie na obwodowy układ nerwowy. Ryzyko wystąpienia owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego może się zwiększyć podczas jednoczesnego stosowania kwasu acetylosalicylowego i kortykosteroidów. Metotreksat (stosowany w dawkach <15 mg na tydzień) – w ciągu pierwszych tygodni stosowania leczenia skojarzonego należy cotygodniowo kontrolować morfologię krwi; dokładne monitorowanie należy prowadzić w przypadku nawet łagodnych zaburzeń czynności nerek, jak również w przypadku pacjentów w podeszłym wieku. Przy jednoczesnym stosowaniu innych NLPZ istnieje zwiększone ryzyko owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego z powodu działania synergicznego. Dane doświadczalne wskazują na możliwość hamowania przez ibuprofen wpływu małych dawek kwasu acetylosalicylowego na agregację płytek krwi w przypadku jednoczesnego podawania obu leków. Z uwagi jednak na ograniczenia wspomnianych danych oraz wątpliwości związane z ekstrapolacją danych uzyskanych ex vivo do warunków klinicznych, sformułowanie jednoznacznych wniosków dotyczących regularnego stosowania ibuprofenu nie jest możliwe, a kliniczne następstwa interakcji w przypadku doraźnego podawania ibuprofenu są mało prawdopodobne. Jednoczesne stosowanie NLPZ z cyklosporyną lub takrolimusem może zwiększać ryzyko nefrotoksyczności cyklosporyny i takrolimusu – czynność nerek należy monitorować w przypadku jednoczesnego stosowania tych leków z kwasem acetylosalicylowym. Kwas acetylosalicylowy zmniejsza wiązanie walproinianu z białkami osocza, zwiększając tym samym stężenia wolnej frakcji walproinianu w osoczu w stanie stacjonarnym. Salicylany zmniejszają wiązanie fenytoiny z białkami osocza – może to prowadzić do zmniejszonego całkowitego stężenia fenytoiny w osoczu ale zwiększenia wolnej frakcji fenytoiny. Stężenie frakcji niezwiązanej, a tym samym działanie terapeutyczne, nie wydaje się być znacząco zmienione. Metamizol stosowany jednocześnie z kwasem acetylosalicylowym może zmniejszać wpływ kwasu acetylosalicylowego na agregację płytek krwi. Dlatego należy zachować ostrożność podczas stosowania metamizolu u pacjentów otrzymujących małe dawki kwasu acetylosalicylowego w celu ochrony mięśnia sercowego. Jednoczesne spożywanie alkoholu i przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego zwiększa ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego.
Dawkowanie
Doustnie. Dorośli. Profilaktyka wtórna zawału mięśnia sercowego: zalecana dawka to 75-150 mg raz na dobę. Zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym u pacjentów ze stabilną dławicą piersiową: zalecana dawka to 75-150 mg raz na dobę. Niestabilna dławica piersiowa w wywiadzie, z wyjątkiem ostrej fazy: zalecana dawka to 75-150 mg raz na dobę. Zapobieganie niedrożności przeszczepu naczyniowego po kardiochirurgicznym zabiegu wszczepienia pomostów aortalno-wieńcowych (CABG): zalecana dawka to 75-150 mg raz na dobę. Angioplastyka wieńcowa z wyjątkiem ostrej fazy: zalecana dawka to 75-150 mg raz na dobę. Profilaktyka wtórna u pacjentów po przebytym przejściowym niedokrwieniu mózgu (TIA) i incydentach niedokrwienia mózgowo-naczyniowego (CVA), pod warunkiem wykluczenia krwawień wewnątrzmózgowych: zalecana dawka to 75-300 mg raz na dobę. Szczególne grupy pacjentów. Należy zachować ostrożność stosując kwas acetylosalicylowy u pacjentów w podeszłym wieku, ponieważ są oni bardziej podatni na działania niepożądane. Przy braku ciężkiego zaburzenia czynności nerek lub wątroby stosuje się dawkę zalecaną u osób dorosłych. Leczenie powinno być regularnie kontrolowane. Leku nie należy podawać dzieciom i młodzieży w wieku poniżej 16 lat, z wyjątkiem sytuacji, gdy korzyści z leczenia przeważają nad ryzykiem związanym ze stosowaniem leku. Sposób podania. Tabl. należy połykać w całości, popijając wystarczającą ilością płynu (1/2 szklanki wody). Otoczka tabletki nie rozpada się w żołądku, dlatego tabletek nie należy kruszyć, łamać lub żuć (otoczka zapobiega podrażnieniom błony śluzowej żołądka). Lek można przyjmować z posiłkiem lub bez niego.
Uwagi
Brak danych dotyczących wpływu preparatu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. W oparciu o właściwości farmakodynamiczne i działania niepożądane, oczekuje się, że kwas acetylosalicylowy nie wpływa na reakcje i zdolność do prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.
Dane o lekach i suplementach diety dostarcza
