Decapeptyl Depot (3,75 mg, amp.-strzyk. proszku + amp.-strzyk. rozp., proszek i rozp. do sporz. zaw. do wstrz.)
Skład
1 amp.-strzyk. zawiera 0,1 mg octanu tryptoreliny.
Forma leku
proszek i rozp. do sporz. zaw. do wstrz.
Działanie
Syntetyczny dekapeptyd, analog gonadoreliny (gonadoliberyny – GnRH). Cząsteczka tryptoreliny różni się od cząsteczki gonadoreliny aminokwasem w pozycji 6. naturalnego łańcucha peptydowego. L-glicynę zastąpiono D-tryptofanem, uzyskując tryptorelinę, która ma silniejsze działanie agonistyczne i dłuższy okres półtrwania.
Podanie preparatu w pierwszej fazie stymuluje przysadkowe wydzielanie hormonów LH i FSH, a następnie zwiększa próg wrażliwości przysadki i zmniejsza wydzielanie gonadotropin. W rezultacie następuje zmniejszenie stężeń hormonów płciowych w surowicy krwi do wartości występujących po okresie wygaśnięcia aktywności gonad. Efekty te są przemijające. Badania Barrona wykazały, że klirens metaboliczny tryptoreliny, wynoszący 503,4 +/- 196,4 ml/min, jest znacząco mniejszy od klirensu metabolicznego gonadoreliny, wynoszącego 1766 +/- 404 ml/min. Lek jest więc eliminowany z osocza ok. 3 razy wolniej niż gonadorelina. W celu oceny eliminacji tryptoreliny przez nerki pobierano próbki moczu na końcu każdego testu. W badanych próbkach stwierdzano od 3 do 14 % podanej we wlewie tryptoreliny. Po dokonaniu pomiarów standaryzowanych wartości AUC u pacjentów płci męskiej po podaniu dożylnym lub podskórnym leku Decapeptyl 0,1 mg w dawce 0,25 mg, stwierdzono, że wartość matematyczna biodostępności wynosi 1, co oznacza, że podany lek nie pozostaje w miejscu wstrzyknięcia.
Wskazania
Mężczyźni: leczenie hormonozależnego raka gruczołu krokowego miejscowo zaawansowanego lub z przerzutami. Kobiety: leczenie potwierdzonej badaniem laparoskopowym endometriozy, w przypadku gdy nie ma wskazań do leczenia chirurgicznego.
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na tryptorelinę, hormon uwalniający gonadotropiny (GnRH) lub jakikolwiek inny analog GnRH, lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Ciąża. Okres karmienia piersią.
Środki ostrożności
Stosowanie agonistów GnRH może powodować zmniejszenie gęstości mineralnej kości. U ludzi, wstępne dane wskazują, że stosowanie bisfosfonianów w połączeniu z agonistami GnRH może zmniejszać demineralizację kości. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka wystąpienia osteoporozy, takimi jak przewlekłe nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, długotrwałe leczenie lekami zmniejszającymi gęstość mineralną kości (np. leki przeciwpadaczkowe lub kortykoidy), występowanie osteoporozy w rodzinie, niedożywienie. Rzadko, leczenie agonistami może ujawnić obecność nieczynnego klinicznie gruczolaka przysadki typu gonadotropinoma. U pacjentów tych może dojść do udaru przysadki objawiającego się nagłym bólem głowy, wymiotami, zaburzeniem widzenia i porażeniem mięśni oka. Istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia epizodu depresyjnego (z możliwymi przypadkami ciężkiej depresji) u pacjentów będących w trakcie leczenia agonistami hormonu uwalniającego gonadotropinę, takimi jak tryptorelina. Pacjentów należy odpowiednio poinformować i leczyć w zależności od występujących objawów. Mężczyźni. Podobnie jak inni agoniści GnRH, tryptorelina powoduje na początku przejściowe zwiększenie stężenia testosteronu w surowicy krwi. W konsekwencji, w pierwszych tygodniach leczenia mogą wystąpić pojedyncze przypadki przejściowego zaostrzenia objawów raka gruczołu krokowego. W początkowej fazie leczenia należy rozważyć zastosowanie dodatkowo odpowiedniego przeciwandrogenu, aby przeciwdziałać początkowemu zwiększeniu stężenia testosteronu w surowicy krwi i zaostrzeniu objawów klinicznych. U małej liczby pacjentów może wystąpić okresowe zaostrzenie objawów raka gruczołu krokowego (tumour flare) i przejściowe nasilenie bólu w miejscu przerzutów, który może wymagać leczenia objawowego. Obserwowano pojedyncze przypadki ucisku na rdzeń kręgowy i niedrożności cewki moczowej. W przypadku wystąpienia ucisku na rdzeń kręgowy lub niewydolności nerek należy wdrożyć standardowe leczenie tych powikłań, a w skrajnych przypadkach należy rozważyć natychmiastowe usunięcie jąder (kastracja chirurgiczna). W pierwszych tygodniach leczenia wskazane jest ścisłe monitorowanie, zwłaszcza u pacjentów z przerzutami do kręgosłupa i zagrożonych uciskiem na rdzeń kręgowy oraz u pacjentów z niedrożnością dróg moczowych. Po kastracji chirurgicznej tryptorelina nie powoduje dalszego zmniejszenia stężenia testosteronu w surowicy krwi. Długotrwała blokada androgenowa w następstwie obustronnego usunięcia jąder albo podawania analogów GnRH wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zmniejszenia gęstości kości i może prowadzić do osteoporozy i zwiększać ryzyko złamania kości. Blokada androgenowa może powodować wydłużenie odstępu QT. U pacjentów, u których stwierdzono w wywiadzie lub występujące aktualnie czynniki ryzyka dotyczące wydłużenia odstępu QT, oraz u pacjentów otrzymujących równocześnie leki, które mogą wydłużać odstęp QT, konieczne jest oszacowanie stosunku korzyści do ryzyka, w tym możliwości wystąpienia częstoskurczu typu torsade de pointes przed rozpoczęciem leczenia preparatem. Podczas stosowania blokady androgenowej u pacjentów może dochodzić do zmian metabolicznych (np. nietolerancja glukozy, stłuszczenie wątroby) lub zwiększonego ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Dane z badań prospektywnych nie potwierdziły powiązania pomiędzy leczeniem analogami GnRH i zwiększeniem śmiertelności z przyczyn sercowo-naczyniowych. Pacjenci obarczeni dużym ryzykiem chorób metabolicznych lub sercowo-naczyniowych powinni być uważnie oceniani przed rozpoczęciem leczenia i odpowiednio kontrolowani w czasie stosowania blokady androgenowej. Podawanie tryptoreliny w dawkach leczniczych powoduje blokadę osi przysadka-gonady. Normalna czynność powraca zwykle po przerwaniu leczenia. Testy diagnozujące czynność osi przysadka-gonady przeprowadzane w trakcie leczenia i po przerwaniu leczenia analogami GnRH mogą dawać mylące wyniki. Kobiety. Przed rozpoczęciem leczenia należy uzyskać potwierdzenie, że pacjentka nie jest w ciąży. W pierwszym miesiącu leczenia należy stosować niehormonalną metodę antykoncepcji, ponieważ początkowe uwolnienie gonadotropin może wywołać owulację. Powinno się ją także stosować od 4. tyg. po ostatnim wstrzyknięciu do czasu ponownego pojawienia się krwawień miesiączkowych lub do czasu zastosowania innej metody antykoncepcji. W czasie leczenia nie występują krwawienia miesiączkowe. Krwawienie z macicy występujące w czasie leczenia jest nieprawidłowe (z wyjątkiem pierwszego miesiąca) i wymaga sprawdzenia stężenia estrogenu w osoczu. Jeśli stężenie wynosi <50 pg/ml, należy poszukiwać możliwych towarzyszących zmian organicznych. Po przerwaniu leczenia jajniki wznawiają czynność, np. krwawienia miesiączkowe powracają po 7 do 12 tyg. od ostatniego wstrzyknięcia. Ponieważ w czasie leczenia preparatem powinny ustać krwawienia miesiączkowe, pacjentkę należy poinstruować, aby poinformowała lekarza, jeśli utrzymują się regularne miesiączki. Stosowanie agonistów GnRH prawdopodobnie powoduje zmniejszenie gęstości mineralnej kości przeciętnie o 1% miesięcznie w czasie 6-miesięcznego okresu leczenia. Każde 10% zmniejszenia gęstości mineralnej kości wiąże się ze zwiększeniem ryzyka złamania o ok. 2 do 3 razy. Z tego powodu czas leczenia bez zastosowania terapii addycyjnej nie powinien przekraczać 6 mies. Aktualnie dostępne dane wskazują, że u większości kobiet masa kostna ulega odbudowaniu w ciągu 6 do 9 mies. po zaprzestaniu leczenia. Brak dokładnych danych dotyczących pacjentek z czynną osteoporozą lub czynnikami ryzyka osteoporozy, takimi jak przewlekłe nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, długotrwałe leczenie lekami zmniejszającymi gęstość mineralną kości (np. leki przeciwpadaczkowe lub kortykoidy), rodzinne występowanie osteoporozy, niedożywienie (np. jadłowstręt psychiczny). Ponieważ zmniejszenie gęstości mineralnej kości może być bardziej szkodliwe w tej grupie pacjentek, leczenie tryptoreliną należy rozpatrywać indywidualnie i rozpoczynać tylko wtedy, gdy bardzo staranna ocena wskazuje, że korzyści z leczenia są większe niż ryzyko. W celu przeciwdziałania zmniejszeniu gęstości mineralnej kości należy rozważyć zastosowania dodatkowych środków kontrolnych.
Ciąża i laktacja
Tryptoreliny nie należy stosować w czasie ciąży, ponieważ stosowanie w tym czasie agonistów GnRH wiąże się z teoretycznym ryzykiem wystąpienia poronienia lub nieprawidłowości u płodu. Kobiety w wieku rozrodczym powinny być przed rozpoczęciem leczenia dokładnie zbadane w celu wykluczenia ciąży. Podczas leczenia należy stosować niehormonalne metody antykoncepcji, aż do czasu powrotu krwawień miesiączkowych. Bardzo ograniczone dane dotyczące stosowania tryptoreliny w czasie ciąży nie wskazują na zwiększone ryzyko wrodzonych wad rozwojowych. Jednak, długoterminowe badania kontrolne dotyczące rozwoju są zbyt ograniczone. Badania na zwierzętach nie wskazują na bezpośredni ani pośredni szkodliwy wpływ na ciążę i rozwój pourodzeniowy, ale istnieją dane wskazujące na toksyczne działanie na zarodki i płody oraz opóźnienie porodu. Uwzględniając działanie farmakologiczne tryptoreliny, nie można wykluczyć niekorzystnego wpływu na przebieg ciąży i potomstwo, i w związku z tym leku nie należy stosować w ciąży. Nie wiadomo, czy tryptorelina przenika do mleka kobiecego. Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych u karmionych dzieci, należy zaprzestać karmienia piersią przed podaniem leku i przez cały czas jego podawania nie należy karmić piersią.
Działania niepożądane
Mężczyźni. Większość działań niepożądanych jest związana z biochemiczną lub chirurgiczną kastracją. Bardzo często: utrata popędu płciowego, uderzenia gorąca, nadmierna potliwość, zaburzenia wzwodu. Często: zawroty głowy, nadciśnienie, ból kości, uczucie zmęczenia, ból w miejscu wstrzyknięcia. Niezbyt często: zmniejszenie apetytu, bezsenność, parestezje, nudności, zaparcie, suchość w ustach, łysienie, ból pleców, ginekomastia. Częstość nieznana: zapalenie nosogardzieli, reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, zwiększenie apetytu, dna, cukrzyca, depresja, zmiany nastroju, splątanie, zmniejszona aktywność, euforyczny nastrój, niepokój, apatia, ból głowy, zaburzenia pamięci, zaburzenia smaku, senność, trudność stania, nieprawidłowe czucie w oku, zaburzenia widzenia, niewyraźne widzenie, szum w uszach, zaburzenia równowagi, niedociśnienie, duszność, duszność nasilającą się w pozycji leżącej, krwawienie z nosa, ból brzucha, biegunka, wymioty, rozdęcie brzucha, wzdęcie, trądzik, świąd skóry, wysypka, pęcherzyki skórne, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, plamica, ból mięśniowo-szkieletowy, ból kończyn, ból stawów, skurcze mięśni, osłabienie mięśniowe, ból mięśni, sztywność stawów, obrzęk stawów, sztywność mięśniowo-szkieletowa, zapalenie kości i stawów, ból piersi, zanik jąder, ból jąder, brak wytrysku nasienia, osłabienie, rumień w miejscu wstrzyknięcia, zapalenie w miejscu wstrzyknięcia, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, obrzęk, ból, dreszcze, ból w klatce piersiowej, objawy grypopodobne, gorączka, złe samopoczucie, drażliwość, zwiększenie aktywność AlAT, AspAT, zwiększenie stężenia we krwi kreatyniny, mocznika, fosfatazy alkalicznej, zwiększenie ciśnienia krwi, zwiększenie temperatury ciała, wydłużenie odstępu QT, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie masy ciała. Stosowaniu agonistów GnRH do leczenia raka gruczołu krokowego może towarzyszyć zwiększona utrata masy kostnej, co może prowadzić do osteoporozy oraz zwiększać ryzyko złamania kości; może dochodzić do niewielkiej utraty masy istoty gąbczastej; jest to zazwyczaj odwracalne w ciągu 6-9 mies. po zaprzestaniu leczenia. Może wystąpić okresowe zaostrzenie objawów raka gruczołu krokowego manifestujące się zwykle nasileniem objawów ze strony układu moczowego i bólu w miejscu przerzutów, które można leczyć objawowo; objawy te są przemijające i zwykle ustępują w ciągu 1-2 tyg. Stwierdzano pojedyncze przypadki zaostrzenia objawów choroby w postaci niedrożności cewki moczowej, co może zmniejszać sprawność nerek, lub ucisku przerzutów na rdzeń kręgowy, co potencjalnie może powodować parestezje i osłabienie mięśni kończyn dolnych. Kobiety. Bardzo często: zmniejszenie popędu płciowego, zaburzenia snu, ból głowy, uderzenia gorąca, nadmierne pocenie się, krwawienie z pochwy, suchość pochwy i sromu. Często: hiperandrogenizm, zmieniony nastrój, niepokój, bezsenność, depresja, obniżony nastrój, zawroty głowy, kołatanie serca, objawy podmiotowe i przedmiotowe ze strony górnego odcinka układu oddechowego, nudności, niestrawność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, ból brzucha, łysienie, ból stawów, bolesne stosunki płciowe, zaburzenia piersi, krwawienie z odstawienia, uczucie zmęczenia, osłabienie, drażliwość, zwiększenie masy ciała, nieprawidłowa masa ciała. Niezbyt często: parestezje, zaburzenia równowagi, ból pleców, ból kości, skurcze mięśni, obrzęk, ból w miejscu wstrzyknięcia, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, zwiększenie ciśnienia krwi. Rzadko: wymioty, ból mięśni, nadmierne krwawienie menstruacyjne, ból w miednicy. Częstość nieznana: reakcje nadwrażliwości, reakcje anafilaktyczne, splątanie, niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia, duszność, dolegliwości brzuszne, biegunka, świąd skóry, wysypka, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, osłabienie mięśniowe, bolesne miesiączkowanie, ból piersi, krwawienie pomiędzy normalnymi krwawieniami menstruacyjnymi, brak miesiączki, rumień w miejscu wstrzyknięcia, zapalenie w miejscu wstrzyknięcia, gorączka, złe samopoczucie. W początkowym okresie leczenia objawy endometriozy, w tym ból w miednicy i bolesne miesiączkowanie, mogą bardzo często ulegać zaostrzeniu z powodu wstępnego, przejściowego zwiększenia stężenia estradiolu we krwi; objawy te są przemijające i zwykle ustępują w ciągu 1-2 tyg. W miesiącu następującym po pierwszym wstrzyknięciu może wystąpić krwawienie z pochwy, w tym krwawienie z odstawienia, nadmierne krwawienie menstruacyjne i krwawienie pomiędzy normalnymi krwawieniami menstruacyjnymi. Może dochodzić do niewielkiej utraty masy istoty gąbczastej; jest to zazwyczaj odwracalne w ciągu6-9 mies. po zaprzestaniu leczenia.
Interakcje
Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji. Nie można wykluczyć możliwości interakcji z powszechnie stosowanymi lekami, w tym także z lekami uwalniającymi histaminę. Jeśli tryptorelina podawana jest równocześnie z lekami mającymi wpływ na wydzielanie gonadotropin przez przysadkę mózgową, należy zachować ostrożność i zaleca się kontrolowanie stanu hormonalnego pacjentów. Ponieważ w wyniku blokady androgenowej może następować wydłużenie odstępu QT, podczas leczenia preparatem należy ostrożnie dobierać leki do jednoczesnego stosowania, np. wydłużające odstęp QT lub mogące wywoływać częstoskurcz typu torsade de pointes, takie jak leki antyarytmiczne z grupy IA (np. chinidyna, dizopiramid) lub z grupy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid), metadon, moksyfloksacyna, leki przeciwpsychotyczne itp.
Dawkowanie
Podskórnie. Dawka początkowa wynosi 0,5 mg raz na dobę przez 7 dni, a następnie dawka podtrzymująca 0,1 mg raz na dobę.
Uwagi
W trakcie leczenia i po zaprzestaniu leczenia analogami GnRH mogą występować nieprawidłowe wyniki testów diagnozujących czynność osi przysadka-gonady (normalna czynność powraca zwykle po zaprzestaniu leczenia). Nie przeprowadzono badań nad wpływem na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jednak wydaje się, że z uwagi na profil farmakologiczny tryptorelina nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Dane o lekach i suplementach diety dostarcza