Diafer (50 mg Fe 3+/ml, 25 amp. 2 ml, roztw. do wstrz.)
Skład
1 ml roztworu zawiera 50 mg żelaza w postaci derizomaltozy żelazowej. Preparat zawiera sód.
Forma leku
roztw. do wstrz.
Działanie
Pozajelitowy preparat żelaza, koloid zawierający żelazo silnie związane w sferoidalnych cząstkach żelazo-węglowodanowych. Lek zawiera żelazo w związku kompleksowym, co umożliwia kontrolowane, powolne uwalnianie biodostępnego żelaza do białek wiążących żelazo, przy małym ryzyku powstania wolnego żelaza. Każda cząstka stanowi strukturę złożoną z atomów żelaza(III) oraz derizomaltozy o średniej masie cząsteczkowej 1000 Da oraz małym rozrzucie masy cząsteczkowej, prawie całkowicie pozbawioną mono- i disacharydów. Chelatowanie żelaza(III) węglowodanami nadaje cząstce budowę przypominającą ferrytynę, co przypuszczalnie chroni przed toksycznością niezwiązanego, nieorganicznego żelaza(III). Żelazo jest dostępne w postaci niejonowej, rozpuszczalnej w wodzie, w roztworze wodnym o pH pomiędzy 5,0 a 7,0. Oznaki odpowiedzi terapeutycznej można zaobserwować w ciągu kilku dni od podawania derizomaltozy żelazowej, jako wzrost ilości retykulocytów. Ze względu na powolne uwalnianie biodostępnego żelaza, ferrytyna w surowicy krwi osiąga wartości najwyższe w ciągu kilku dni po podaniu dożylnej dawki derizomaltozy żelazowej i powoli powraca do wartości początkowej po upływie tygodni. Lek zawiera żelazo w silnie związanym kompleksie, który umożliwia kontrolowane, powolne uwalnianie żelaza biodostępnego do białek wiążących żelazo, z niskim ryzykiem wystąpienia toksyczności wolnego żelaza. Po podaniu pojedynczej dawki derizomaltozy żelazowej wynoszącej od 100 do 1000 mg żelaza, w badaniach farmakokinetyki żelazo wstrzykiwane lub podawane w infuzji było wydalane z osocza z okresem półtrwania wynoszącym od 1 do 4 dni. Eliminacja żelaza poprzez nerki była znikoma. Po podaniu dożylnym derizomaltoza żelazowa jest bardzo szybko wychwytywana przez komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego (RES), zwłaszcza w wątrobie i śledzionie, skąd żelazo jest powoli uwalniane. Krążące żelazo jest usuwane z osocza przez komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego, które rozkładają kompleks na składniki – żelazo i derizomaltozę. Żelazo jest natychmiast wiązane z dostępnymi podjednostkami białek, tworząc hemosyderynę lub ferrytynę, fizjologiczne formy zapasów żelaza, lub w mniejszym stopniu z cząsteczką transportową – transferyną. W tej postaci żelazo podlega kontroli fizjologicznej i uzupełnia hemoglobinę i zubożone zapasy żelaza. Żelazo nie jest łatwo usuwane z organizmu, a jego akumulacja może być toksyczna. Z powodu dużych rozmiarów cząstek kompleksu derizomaltaza żelazowa nie jest wydalana przez nerki. Niewielkie ilości żelaza usuwane są z moczem i kałem. Derizomaltoza jest metabolizowana lub wydalana.
Wskazania
Lek jest wskazany do stosowania u dorosłych w celu leczenia niedoboru żelaza u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych dializie, u których doustne preparaty żelaza są nieskuteczne lub nie jest możliwe ich podanie. Diagnozę niedoboru żelaza należy oprzeć na podstawie wyników odpowiednich badań laboratoryjnych (np. ferrytyna w surowicy, żelazo w surowicy, wysycenie transferyny, niedobarwliwość erytrocytów).
Przeciwwskazania
Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą. Niedokrwistość niezwiązana z niedoborem żelaza (np. niedokrwistość hemolityczna). Przeciążenie żelazem lub zaburzenia w wykorzystywaniu żelaza (np. hemochromatoza, hemosyderoza). Rozpoznana poważna nadwrażliwość na inne podawane pozajelitowo preparaty żelaza. Niewyrównana choroba wątroby.
Środki ostrożności
Preparaty żelaza podawane pozajelitowo mogą wywoływać reakcję nadwrażliwości, w tym ciężkie i potencjalnie prowadzące do śmierci reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne. Reakcje nadwrażliwości były także zgłaszane po pozajelitowym podaniu kompleksów zawierających żelazo w dawkach, po których wcześniej nie występowały zdarzenia niepożądane. Zgłaszano także reakcje nadwrażliwości, w wyniku których rozwinął się zespół Kounisa (skurcz tętnicy wieńcowej w wyniku ostrej reakcji alergicznej, mogący prowadzić do zawału mięśnia sercowego). Ryzyko to jest większe w przypadku pacjentów z rozpoznanymi alergiami, w tym alergiami na leki, włącznie z pacjentami, u których w wywiadzie stwierdzono występowanie ciężkiej astmy, wyprysku lub innej alergii atopowej. Istnieje również podwyższone ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości na podawane pozajelitowo kompleksy zawierające żelazo w przypadku podawania ich pacjentom z chorobami immunologicznymi lub zapalnymi (np. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów). Lek należy podawać wyłącznie pod bezpośrednim nadzorem przeszkolonego w zakresie oceny i leczenia reakcji anafilaktycznych personelu medycznego, w miejscu w pełni wyposażonym w sprzęt do resuscytacji. Pacjenta należy obserwować w celu wykrycia działań niepożądanych przez co najmniej 30 minut po każdym wstrzyknięciu preparatu. W przypadku wystąpienia reakcji nadwrażliwości lub objawów nietolerancji w trakcie podawania leku leczenie należy natychmiast przerwać. Dostępne musi być wyposażenie do resuscytacji krążeniowo-oddechowej oraz sprzęt do leczenia ostrych reakcji anafilaktycznych lub rzekomoanafilaktycznych, w tym roztwór adrenaliny do wstrzykiwań o stężeniu 1:1000. W razie potrzeby należy zastosować również dodatkowe leczenie środkami przeciwhistaminowymi i (lub) kortykosteroidami. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, żelazo można podawać pozajelitowo wyłącznie po przeprowadzeniu dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Pozajelitowego podawania żelaza należy unikać u pacjentów z zaburzeniami parametrów wątrobowych [aminotransferaza alaninowa i (lub) aminotransferaza asparaginianowa > 3 krotnie przekraczające górną granicę normy], gdzie przeciążenie żelazem jest czynnikiem wyzwalającym, w szczególności porfirię późną skórną (PCT). Aby uniknąć przeciążenia żelazem, zaleca się dokładne monitorowanie jego stężenia. Pozajelitowe podawanie żelaza należy stosować ostrożnie w przypadku ostrych lub przewlekłych infekcji. Preparat nie powinien być stosowany u pacjentów z trwającą bakteriemią. W przypadku zbyt szybkiej iniekcji dożylnej mogą wystąpić epizody obniżenia ciśnienia. Należy zachować ostrożność, aby uniknąć wypływu okołożylnego podczas podawania preparatu, co może prowadzić do podrażnienia skóry oraz potencjalnie długotrwałego brązowego zabarwienia w miejscu wstrzyknięcia. W przypadku wypływu okołożylnego należy natychmiast przerwać podawanie leku. Sód. Lek zawiera do 5,4 mg sodu w 1 ml roztworu, co odpowiada 0,27% zalecanej przez WHO maksymalnej 2 g dobowej dawki sodu u osób dorosłych.
Ciąża i laktacja
Dostępne są tylko ograniczone dane dotyczące stosowania derizomaltozy żelazowej u kobiet w okresie ciąży, pochodzące z jednego badania obejmującego 100 kobiet w okresie ciąży po ekspozycji na lek zawierający derizomaltozę żelazową. Przed zastosowaniem preparatu w okresie ciąży konieczne jest wnikliwe rozważenie bilansu korzyści i zagrożeń. Niedokrwistość wywołaną niedoborem żelaza występującą w I trymestrze ciąży można leczyć podawanymi doustnie preparatami żelaza. Leczenie za pomocą preparatu należy ograniczyć do II lub III trymestru, jeżeli spodziewane korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla matki i płodu. Po zastosowaniu pozajelitowych preparatów żelaza może wystąpić bradykardia płodu. Jest ona zwykle przemijająca i wynika z reakcji nadwrażliwości u matki. Podczas dożylnego podawania pozajelitowych preparatów żelaza kobietom w ciąży należy uważnie obserwować nienarodzone dziecko. Badanie kliniczne z zastosowaniem derizomaltozy żelazowej podawanej kobietom karmiącym piersią wykazało przenikanie żelaza do mleka matki, przy czym średnie stężenia żelaza mieściły się w zakresie normy we wszystkich momentach pobierania próbek. Derizomaltoza żelazowa podawana w dawkach terapeutycznych nie powinna wywierać jakiegokolwiek negatywnego wpływu na noworodki lub niemowlęta karmione piersią. Brak jest danych na temat wpływu leku na płodność u ludzi. W badaniach na zwierzętach derizomaltoza żelazowa nie wykazywała wpływu na płodność.
Działania niepożądane
Często: reakcje w miejscu podania (rumień, obrzęk, pieczenie, ból, zasinienie, odbarwienie, wynaczynienie, podrażnienie, reakcja w miejscu wstrzyknięcia). Niezbyt często: nadwrażliwość (w tym ciężkie reakcje), niewyraźne widzenie, niedoczulica, dysfonia, zaburzenia smaku, duszność, skurcz oskrzeli, nudności, wymioty, ból brzucha, zaparcia, dyspepsja, zaczerwienienie świąd, wysypka, pokrzywka, skurcze mięśni, ból pleców, uczucie gorąca, gorączka, ból, stan zapalny w obrębie miejsca podania, miejscowe zapalenie żył. Rzadko: utrata przytomności, napady padaczkowe, zawroty głowy, niepokój, drżenie, zmęczenie, zmieniony stan umysłowy, arytmia, tachykardia, niskie ciśnienie krwi, ból w klatce piersiowej, biegunka, obrzęk naczynioruchowy, potliwość, ból mięśni, ból stawów, złe samopoczucie. Bardzo rzadko: hemoliza, reakcje rzekomoanafilaktyczne/anafilaktyczne, ból głowy, parestezje, przemijająca głuchota, bradykardia u płodu, palpitacje, nadciśnienie. Częstość nieznana: zespół Kounisa, przebarwienia skóry, objawy grypopodobne, które mogą wystąpić w ciągu kilku godzin do kilku dni. W przypadku podawania pozajelitowych preparatów żelaza mogą wystąpić ostre, ciężkie reakcje nadwrażliwości. Zazwyczaj występują one w ciągu pierwszych kilku minut podania i ogólnie charakteryzują się nagłym pojawieniem się trudności w oddychaniu i (lub) zapaści sercowo-naczyniowej; zgłaszano przypadki zgonów. Mogą również wystąpić inne, mniej poważne objawy natychmiastowej nadwrażliwości, takie jak pokrzywka, wysypka, świąd i nudności. W przypadku podawania pozajelitowych preparatów żelaza kobietom w ciąży, może wystąpić powiązana bradykardia płodu. U pacjentów leczonych żelazem dożylnym, niezbyt często może wystąpić reakcja Fishbane`a charakteryzująca się zaczerwienieniem twarzy, ostrym bólem w klatce piersiowej i (lub) bólem pleców oraz uciskiem, czasami z towarzyszącą dusznością. Może to przypominać wczesne objawy reakcji rzekomoanafilaktycznej lub anafilaktycznej. Należy wówczas przerwać podawanie leku i ocenić stan pacjenta. Te objawy ustępują wkrótce po zaprzestaniu podawania żelaza. Zazwyczaj nie pojawiają się one ponownie, jeśli podawanie zostanie wznowione z mniejszą szybkością. Po wprowadzeniu do obrotu opisywano również odległe przebarwienia skóry w następstwie dożylnego podania żelaza. W przypadku podawania pozajelitowych preparatów żelaza mogą również wystąpić reakcje opóźnione, które mogą być ciężkie. Charakteryzują się one takimi objawami jak: bóle stawowe, bóle mięśniowe i niekiedy gorączka. Objawy mogą pojawić się w okresie od kilku godzin do 4 dni od momentu podania leku. Objawy utrzymują się zazwyczaj przez 2 do 4 dni i ustępują samoistnie lub po podaniu prostych leków przeciwbólowych.
Interakcje
Jak w przypadku wszystkich preparatów żelaza podawanych pozajelitowo, wchłanianie żelaza podawanego jednocześnie doustnie jest zmniejszone.
Dawkowanie
Dożylnie. Preparat można podawać w dawce do 200 mg, przy maksymalnej dawce tygodniowej wynoszącej 1000 mg. W przypadku konieczności stosowania dawek większych niż 200 mg żelaza, należy użyć innych leków zawierających żelazo do podawania dożylnego. Dawka żelaza musi być ustalana indywidualnie dla każdego pacjenta na podstawie odpowiedzi klinicznej na leczenie, w tym oceny saturacji hemoglobiny, ferrytyny i transferyny, leczenia czynnikiem stymulującym erytropoezę (ESA) i dawki leczenia ESA. Poziomy docelowe mogą się różnić w zależności od pacjenta i miejscowych wytycznych. Terapia podtrzymująca za pomocą żelaza podawanego dożylnie może być stosowana w niewielkich dawkach podawanych w regularnych odstępach czasu, w celu utrzymania stabilności wyników badań stężenia żelaza w określonych przedziałach, celem zapobieżenia niedoborowi żelaza lub pogorszeniu parametrów żelaza w badaniach poniżej określonych wartości. Sposób podania. Lek może być podawany jako szybka dożylna iniekcja (bolus) lub jako bezpośrednia iniekcja do ramienia żylnego dializatora. Może być podawany w postaci nierozcieńczonej lub rozcieńczony przy użyciu do 20 ml sterylnego roztworu chlorku sodu o stężeniu 0,9%. Pacjentów należy uważnie obserwować w celu wykrycia podmiotowych i przedmiotowych objawów reakcji nadwrażliwości podczas każdego podawania leku oraz po jego podaniu. Lek należy podawać wyłącznie pod bezpośrednim nadzorem personelu medycznego przeszkolonego w zakresie oceny i leczenia reakcji anafilaktycznych, w miejscu w pełni wyposażonym w sprzęt do resuscytacji. Pacjenta należy obserwować w celu wykrycia potencjalnych działań niepożądanych przez co najmniej 30 minut po każdym podaniu leku. Lek nie powinien być podawany równocześnie z doustnymi preparatami żelaza, ponieważ wchłanianie żelaza podawanego doustnie może ulec zmniejszeniu. Szczególne grupy pacjentów. Lek nie jest zalecany do stosowania u dzieci w wieku poniżej 18 lat z powodu braku wystarczających danych na temat bezpieczeństwa i skuteczności.
Uwagi
Żelazo podawane pozajelitowo może być przyczyną fałszywie podwyższonej wartości stężenia bilirubiny i fałszywie obniżonej wartości stężenia wapnia w surowicy. Lek nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
Dane o lekach i suplementach diety dostarcza
