Antygen HBs (HBsAg) – na czym polega badanie?
Badanie antygenu HBs polega na analizie, czy organizm rozpoczął produkcję przeciwciał HBs. Do sytuacji tej dochodzi na skutek naruszenia bariery immunologicznej – system odpornościowy wykrywa antygen HBs, w odpowiedzi na co podejmuje reakcję obronną i wytwarza dedykowane przeciwciała, których celem jest zniszczenie patogenu.
Antygen HBs pojawia się w organizmie na skutek zakażenia wirusem HBV. Badanie polega na pobraniu próbki krwi i przekazaniu jej do dalszej analizy.
Do zakażenia może dojść m.in. na skutek:
- stosunków seksualnych bez zabezpieczenia,
- korzystania z zakażonych igieł.
W niektórych sytuacjach miejscem zakażenia mogą być np. gabinety kosmetyczne czy medyczne, które nie spełniają podstawowych zasad sanitarnych.
Co istotne, wirus HBV może być przenoszony również z matki na dziecko – infekcja może rozwinąć się od razu lub trwać w organizmie malucha przez kilka czy kilkanaście lat w formie nieaktywnej, czyli uśpionej.
Antygen HBs (HBsAg) jako badanie obowiązkowe w czasie ciąży
Badanie pod kątem obecności antygenu HBs należy do obowiązkowej diagnostyki prenatalnej. Wynika to z faktu, iż infekcja ta przenosi się z matki na płód. Często przyszłe mamy nie są świadome, iż posiadają w sobie wirusa, który pozostaje w formie nieaktywnej.
- Podczas porodu, m.in. poprzez łożysko, wirus HBV może przedostać się do organizmu dziecka, które jeszcze nie posiada własnej odporności.
- Ryzyko przekazania wirusa ma również miejsce w trakcie karmienia piersią.
Jednym z głównych skutków transmisji wirusa jest m.in. żółtaczka dziecięca. Badanie trzeba wykonać między 33. a 37. tygodniem ciąży.
Antygen HBs (HBsAg) – normy, interpretacja wyników
Badanie na obecność antygenu HBs ma bardzo prostą skalę – wynik może być dodatni lub ujemny. Jeśli analiza wskazuje wynik ujemny, to oznacza dobrą informację – w organizmie nie wykryto wirusa HBV.
Z kolei wynik dodatni świadczy o obecności wirusa. Warto zaznaczyć, że w przypadku ostrej postaci infekcji antygen HBs wykrywalny jest do ok. 5-6 miesięcy, natomiast w przypadku infekcji przewlekłej cały czas utrzymuje się w organizmie.
Po uzyskaniu wyniku dodatniego należy wykonać diagnostykę pogłębiającą, która pozwoli kompleksowo ocenić stan organizmu oraz dopasować najskuteczniejsze leczenie.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Na wynik badania może mieć wpływ przede wszystkim czas od momentu potencjalnego zakażenia do chwili pobrania próbki krwi.
Warto wiedzieć, że wirus potrzebuje trochę czasu, aby „zadomowić się” w ludzkim organizmie, odżywić i rozpocząć rozmnażanie. W związku z tym jego obecność we krwi wykrywana jest dopiero po upływie ok. 6-16 tygodni.
Antygen HBs (HBsAg) – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do wykonania badania są wszelkie podejrzenia zaburzeń lub chorób w obrębie pracy wątroby, które mogą wynikać z obecności wirusa HBV. Do wskazań należy m.in. żółtaczka, obowiązkowe badania prenatalne, podejrzenie obecności ostrej lub przewlekłej postaci wirusowego zapalenia wątroby typu B.
O obecności wirusa mogą świadczyć takie objawy, jak:
- uczucie zmęczenia,
- bóle brzucha,
- stany gorączkowe,
- bóle mięśni,
- zabarwienie moczu (w silnej fazie).
Obserwacja takich symptomów, zwłaszcza po wystąpieniu sytuacji, które sprzyjają zakażeniu wirusem HBV, powinno skłonić do natychmiastowego wykonania badań.
Warto pamiętać, że objawy występują w momencie, gdy wirus jest już mocno rozwinięty w organizmie. We krwi można zaobserwować go znacznie wcześniej, nim wystąpią symptomy fizyczne. Wskazaniem do wykonania badania jest również podejrzenie samego nosicielstwa (wirus jest obecny, ale nieaktywny).
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Antygen HBs w diagnostyce kontrolnej
Badanie to zalecane jest także w formie tzw. diagnostyki kontrolnej dla osób, które już podjęły leczenie przeciwwirusowe. Profilaktyczna kontrola wyników badań pozwala ocenić skuteczność dobranej terapii.
Warto zatem dbać o ten obszar, gdyż nieleczone WZW B uszkadza wątrobę, co w konsekwencji może prowadzić do poważnych chorób narządu, m.in. takich jak marskość, która z kolei skutkuje zwłóknieniem i niewydolnością wątroby.
Równocześnie należy pamiętać, że wirus zapalenia wątroby typu B wnika mocno w struktury ludzkiego DNA co sprawia, iż jego całkowite usunięcie z organizmu nie jest możliwe. Skuteczne leczenie umożliwia natomiast jego wygaszenie i tym samym złagodzenie objawów.
Antygen HBs (HBsAg) – przeciwwskazania
Badanie na obecność antygenu HBs jest w pełni bezpieczne, dlatego nie ma przeciwwskazania do jego wykonania.
Antygen HBs (HBsAg) – przygotowanie do badania
Do badania nie trzeba się wcześniej przygotowywać. Dla zachowania wiarygodności wyników próbkę krwi należy oddać na czczo. Jeśli przyjmujesz jakieś leki, pamiętaj, aby poinformować o tym diagnostę i lekarza.
Przekaż również informację o przebytym szczepieniu na WZW B – w takiej sytuacji badania krwi wykażą obecność przeciwciał HBs co oznacza, że organizm ma wykształconą odporność na wirusa zapalenia wątroby typu B. To ważna wiadomość dla lekarza, gdyż przeciwciała mogą świadczyć albo o szczepieniu, albo o tym, iż organizm przeszedł przez infekcję.
Antygen HBs (HBsAg) – przebieg badania
Badanie na obecność antygenu HBs przebiega tak samo, jak klasyczna morfologia. Diagnosta pobiera próbkę krwi żylnej, po czym oddaje ją do analizy. Wyniki dostępne są dosyć szybko, zwykle w ciągu 1-2 dni, choć ostateczny czas oczekiwania zależy od konkretnej placówki.
Antygen HBs (HBsAg) – skutki uboczne i powikłania
Badanie jest nieinwazyjne, dlatego nie powoduje żadnych skutków ubocznych. Można je przeprowadzić u każdej osoby, w tym również u dzieci i kobiet w ciąży.
