Cytomegalia – co to jest za choroba?
Cytomegalia jest chorobą wywoływaną przez wirus cytomegalii (Cytomegalovirus – CMV), który jest rozpowszechniony w środowisku. Najczęściej atakuje gruczoły ślinowe i nie daje żadnych objawów. U 99 proc. osób z prawidłowym układem immunologicznym zakażenie CMV ma bezobjawowy przebieg lub daje łagodne objawy.Czy cytomegalia jest groźna?
Cytomegalia jest zagrożeniem dla osób z niedoborami odporności. Po zakażeniu pierwotnym CMV przechodzi w postać utajoną. Uaktywnia się w stanach niedoboru odporności, do którego może dojść w przebiegu zakażenia HIV, choroby nowotworowej, a także w ciąży. Zatem cytomegalia jest niebezpieczna, ale wyłącznie dla osób mających problemy z odpornością.Przyczyny cytomegalii
Bezpośrednią przyczyną rozwoju cytomegalii jest zakażenie wirusem CMV. Wyróżnić można trzy rodzaje zakażenia:- pierwotne – najczęściej dochodzi do niego w dzieciństwie, w przypadku braku wcześniejszego kontaktu z wirusem. Później w krwi już do końca życia obecne są białka odpornościowe;
- chroniczne – konsekwencja infekcji pierwotnej, bezobjawowy przebieg, niekiedy pojawia się wirus. Po zakażeniu wirus zostaje utajony, zalega w organizmie i reaktywuje się, gdy poczuje sprzyjające warunki;
- wtórne zakażenie pierwotne – dochodzi do niego w przypadku spadku odporności lub wtórnego zarażenia wirusem cytomegalii. Zakażenie wtórne nie powoduje objawów, ale pacjent zaraża inne osoby.
Jak można zarazić się cytomegalią?
Nosicielem wirusa cytomegalii jest tylko i wyłącznie człowiek. Do zakażenia wirusem może dojść:- na skutek kontaktu z pochodzącymi od osoby zakażonej wydzielinami (ślina, łzy, nasienie, mleko, wydzielina z pochwy i szyjki macicy) lub wydalinami (kał, mocz),
- podczas transfuzji krwi i preparatów krwiopochodnych oraz przeszczepu narządów,
- od matki do płodu przez łożysko lub w trakcie porodu.
Cytomegalia – objawy
Nabyte zakażenie CMV najczęściej ma bezobjawowy przebieg, jednak może przybrać postać mononukleozy cytomegalowirusowej i dawać objawy takie jak gorączka, bóle mięśniowo-stawowe czy osłabienie. U chorego może dojść do powiększenia węzłów chłonnych i powiększenia wątroby, a także do pojawienia się zmian na migdałkach i powiększenia śledziony.Inna postać nabytego zakażenia CMV to wirusowe zapalenie wątroby. Wtedy pojawia się wysoka gorączka, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie wątroby czy zespół mononukleozopodobny.
U osób z ciężkimi niedoborami odporności cytomegalia przebiega jako m.in. zapalenia siatkówki i naczyniówki, śródmiąższowe zapalenie płuc, zapalenie mózgu lub zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, nadnerczy czy trzustki.
Cytomegalia w ciąży
Zakażenie wirusem cytomegalii jest szczególnie groźne dla kobiet w ciąży. Przez wewnątrzmaciczne zakażenie płodu wirusem CMV może dojść do samoistnego poronienia, zakażenia płodu, a nawet jego obumarcia. U noworodków po urodzeniu może wystąpić szereg niepożądanych objawów, jak: zapalenie mózgu, wodogłowie uszkodzenie układu nerwowego, niedosłuch lub głuchota i wiele innych.Cytomegalia – diagnostyka
W przypadku podejrzenia cytomegalii wykonuje się badania, które pozwalają wykryć przeciwciała w klasie IgM i IgG. Pozwala to odróżnić pierwszy w życiu kontakt z wirusem CMV od zakażenia wywołanego jego reaktywacją. Po 2–3 tygodniach badanie należy powtórzyć.W zależności od objawów diagnostyka cytomegalii obejmuje wykonanie badań umożliwiających ocenę poszczególnych narządów czy szpiku kostnego, a także obrazujących stan ośrodkowego układu nerwowego.
Cytomegalia – interpretacja wyników
Badanie na cytomegalię można interpretować następująco:- IgG ujemny IgM ujemny – pacjent nie miał styczności z wirusem i jest podatny na pierwotne zakażenie,
- IgG dodatni IgM ujemny – pacjent przebył zakażenie, a wirus jest w uśpieniu,
- IgG ujemne IgM dodatnie – pacjent może aktualnie przechodzić zakażenie lub niedawno zostać zakażony, mogło też dojść do wybudzenia wirusa z uśpienia,
- IgM dodatki oraz 4-krotny wzrost IgG w porównaniu z poprzednią próbką – infekcja pierwotna lub reaktywacja wirusa.
Leczenie cytomegalii
U osób z dobrą odpornością zakażenie zazwyczaj przebiega bezobjawowo, a leczenie nie jest konieczne. W pozostałych przypadkach postępowanie zależy od postaci choroby. Dla przykładu w przypadku mononukleozy cytomegalowirusowej najczęściej stosuje się leczenie objawowe. Pacjentowi podaje się leki, główne gancyklowir.Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
