Co to jest gronkowiec skórny?
Staphylococcus epidermidis, bliski krewny bakterii MRSA, to bakteria tak powszechna, że niemal każdy z nas ma ją na swojej skórze. Gronkowiec skórny wchodzi w skład naturalnej flory bakteryjnej i nie jest groźny, gdy jest się zdrowym – to śmiercionośny mikroorganizm, który występuje na całym świecie i pozostaje w uśpieniu. Gronkowiec tego rodzaju często jest ignorowany w testach klinicznych, ze względu na swoją wszechobecność może bardzo szybko ewoluować i mutować genetycznie pomiędzy poszczególnymi bakteriami.
Problem z gronkowcem skórnym pojawia się w momencie obniżenia odporności – zakażenie Staphylococcus epidermidis może wówczas wywołać szereg powikłań i być czynnikiem ryzyka wielu chorób. Gronkowiec skórny jest szczególnie groźny u osób po zabiegach inwazyjnych. Bakteria ta coraz częściej uzyskuje antybiotykooporność i powoduje zagrażające życiu infekcje pooperacyjne.
Gronkowiec skórny – objawy
- zmiany skórne;
- złe samopoczucie;
- ropnie na skórze;
- bóle w miejscu zakażenia gronkowcem;
- owrzodzenia;
- wykwity pod powierzchnią skóry.
Objawy gronkowca skórnego nie są charakterystyczne – każdy przypadek gronkowca skórnego może dawać nieco inne objawy, w zależności od tego, którą część ciała zaatakuje. Na objawy gronkowca skórnego powinny zwrócić uwagę szczególnie osoby, które mają przejść operację.
Gronkowiec skórny u dziecka
Układ odpornościowy dziecka jest bardziej wrażliwy niż układ odpornościowy osoby dorosłej, dlatego gronkowiec skórny może być niebezpieczny również dla najmłodszych. Jeśli u dziecka występują urazy skóry, należy odpowiednio je oczyścić, opatrzyć i chronić przed czynnikami zewnętrznymi, aby uniknąć infekcji. Jeżeli u dziecka występują zmiany skórne bez przyczyny, należy zgłosić się z nim do lekarza.
Gronkowce u dziecka mogą wywoływać m.in. zapalenie mieszków włosowych, figówkę gronkowca, ropnie mnogie. Choroby takie jak liszajec pęcherzowy, zapalenie pęcherzowe i łuszczenie skóry mogą pojawić się w wyniku zakażenia gronkowcem u noworodków.
Gronkowiec skórny – jak można się zarazić?
Do zakażenia gronkowcem skórnym dochodzi u pacjentów z obniżoną odpornością (np. po ciężkiej infekcji, po zabiegu, po chemioterapii, u biorców narządów i szpiku kostnego). Bakteria dostaje się do krwiobiegu i prowadzi do uogólnionego zakażenia, czyli bakteriemii gronkowcowej.
Gronkowiec skórny – jakie choroby może wywołać Staphylococcus epidermidis?
- zapalenie otrzewnej;
- zapalenie wsierdzia;
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych;
- zapalenie układu moczowego;
- bakteriemia;
- zapalenie kości i szpiku.
Gronkowiec skórny – badania
Jak rozpoznać zakażenie gronkowcem Staphylococcus epidermidis? Wykonuje się badania krwi, badania moczu oraz badanie tkanki z zakażonego miejsca na skórze lub błonie.
Gronkowiec skórny – leczenie
Naukowcy z Milner Centre for Evolution na University of Bath zidentyfikowali w bakterii gronkowca skórnego aż 61 genów, które mogą wywoływać śmiertelnie niebezpieczne choroby. Pobrano próbki od pacjentów, którzy cierpieli na infekcje po zastąpieniu stawu biodrowego lub stawu kolanowego i operacjach stabilizacji złamań, i porównano je z próbkami wymazu ze skóry zdrowych ochotników. Zaskakujące było to, że u niektórych zdrowych osób, które wzięły udział w badaniu, wykryto jeszcze więcej śmiercionośnych postaci bakterii. Stwierdzono też, że Staphylococcus epidermidis tworzą biofilmy, które zwiększają odporność organizmu na antybiotyki.
Leczenie gronkowca skórnego polega na zastosowaniu antybiotyków. Niestety, niektóre antybiotyki nie działają na pewne typy gronkowca skórnego (lekoodporność gronkowca skórnego jest na zbliżonym poziomie do gronkowca złocistego). W przypadku wysokolekoopornych szczepów stosuje się wankomycynę lub teikoplaninę, skuteczne wobec gronkowców (w tym szczepów opornych na metycyninę).
Autor: Jacek Krajl
