Funkcje nerwu błędnego
Nerw błędny odpowiada przede wszystkim za pracę serca oraz układu oddechowego i pokarmowego. Jest jednym z 12 nerwów czaszkowych, których zadaniem jest przekazywanie impulsów nerwowych do i z mózgu. Odpowiada za funkcje ruchowe i czuciowe w wielu strukturach organizmu, na przykład uszach, zatokach, krtani, przełyku, płucach czy sercu.Nerw błędny ma ogromne znaczenie w układzie pokarmowym, ponieważ ma wpływ na mięśnie podniebienia, języka, gardła i krtani. Oprócz wpływu na mięśnie podczas przełykania pokarmów, czyli funkcję motoryczną układu pokarmowego, odpowiada również za odczucie smaku w języku oraz bierze udział w procesach powstawania mowy.
Nerw błędny pełni bardzo ważne funkcje w układzie oddechowym oraz w pracy serca. Bierze udział również w procesach pocenia się czy w odruchu kaszlu i wymiotnym.
Schorzenia nerwu błędnego
Uszkodzenie początkowych ośrodków lub włókien, które znajdują się poza czaszką skutkuje dysfunkcją nerwu błędnego. Schorzenia nerwu błędnego mogą również powstać na skutek ran szyi czy uszkodzenia pnia mózgu.Oprócz uszkodzeń mechanicznych do zaburzenia funkcjonowania nerwu błędnego mogą prowadzić również niektóre choroby, takie jak zespół Wallenberga. Z kolei podrażnienie nerwu błędnego na skutek szybkiego wyprostowania się lub pod wpływem silnych emocji może doprowadzić do spowolnienia akcji serca.
Do objawów dysfunkcji nerwu błędnego należą:
- zaburzenia mowy,
- zaburzenia połykania,
- skurcze przełyku, krtani i tchawicy,
- opadnięcie podniebienia miękkiego,
- problemy z wydzielaniem śliny,
- problemy z oddychaniem.
Zaburzenia funkcjonowania nerwu błędnego mogą również prowadzić do bardziej poważnych konsekwencji, takich jak spadek ciśnienia, bradykardia i spowolnienie akcji serca. Nadmierne podrażnienie nerwu błędnego może prowadzić do omdleń wazowagalnych z powodu spadku ciśnienia i chwilowego niedotlenienia ośrodkowego układu nerwowego. Może do nich dojść w przypadku zbyt szybkiego wstania z pozycji leżącej, zbyt obfitego posiłku bądź pod wpływem silnych emocji.
Innym objawem może być również tak zwana dławica piersiowa, czyli piekący, dławiący lub rozpierający ból wieńcowy zlokalizowany za mostkiem, który promieniuje do szyi oraz lewej ręki.
Leczenie schorzeń nerwu błędnego
Schorzenia nerwu błędnego najczęściej leczy się na dwa sposoby. Jest to wagotomia oraz stymulacja nerwu impulsami elektrycznymi. Stosuje się te sposoby w przypadkach lekoopornej depresji czy padaczki, chorobie Alzheimera, zaburzeniach lękowych czy nawet w leczeniu stanów zapalnych jelit oraz reumatoidalnego zapalenia stawów.Wagotomia
Wagotomia to zabieg chirurgiczny przecięcia włókiem nerwu błędnego. Stosuje się go w chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy w celu zmniejszenia wydzielania soku żołądkowego, jednak tylko jako ostateczność. Jeśli owrzodzenia są przewlekłe, a leczenie farmakologiczne jest nieskuteczne rozważa się wagotomię. Zabieg przeprowadzany jest głównie w celu zapobiegania nawrotom. Oprócz tego pojawiły się głosy, że można ją stosować u pacjentów z otyłością, ponieważ nerw błędny odpowiada za odczuwanie głodu i sytości, jednak skuteczność tego zabiegu nie została do końca potwierdzona. Wyróżnia się wagotomię pniową, wybiórczą i wysoce wybiórczą.
Stymulacja nerwu błędnego
Zabieg ten stosowany jest głównie w leczeniu padaczki. Stymulacja nerwu błędnego polega na wszczepieniu pod skórę stymulatora, który generuje impulsy elektryczne. Stymulator umieszczany jest w górnej części klatki piersiowej, a elektroda łączy się na w szyi z nerwem błędnym. Impulsy wysyłane są w regularnych odstępach czasu, a w miarę wzrastania tolerancji pacjenta są wzmacniane. Pacjent posiada również urządzenie, które może wywołać impuls natychmiastowo, aby zapobiec napadowi padaczki.
Sygnały elektryczne wysyłane są w mózgu w sposób uporządkowany. W przypadku osób chorych na padaczkę proces ten jest zakłócony, dlatego stymulacja nerwu błędnego w równych odstępach czasowych zapobiega napadom padaczki. Około 20% osób z padaczką nie reaguje na leki, dlatego u tych osób stymulacja może być korzystna.
Efekty uboczne stymulacji nerwu błędnego to najczęściej:
- kaszel i chrypka,
- problemy z przełykaniem,
- mrowienie szyi.
Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
