Wskaźnik Pearla jest sporządzony na podstawie liczby nieplanowanych ciąż, do których doszło mimo stosowania przez 100 par określonej metody antykoncepcji przez okres jednego roku. Stanowi więc wyznacznik pewności, jaką daje dana metoda, i umożliwia porównanie jej z innymi.
Wskaźnik Pearla – co oznacza?
Wskaźnik Pearla ocenia skuteczność danej metody antykoncepcji poprzez liczbę ciąż w ciągu określonego czasu stosowania tej metody. Jeśli wartość zostanie określona jako 5, oznacza to, że w grupie 100 kobiet 5 z nich zaszło w ciążę mimo stosowania zabezpieczenia. Czyli im jego wartość jest niższa, tym skuteczniejsza jest dana metoda antykoncepcji. Składa się na to także fakt, że nie wszystkie pary sumiennie przestrzegają zasad stosowania danego środka, co oczywiście ma wpływ na wynik. Aby zmniejszyć ryzyko błędu, w niektórych tabelach wskaźnik Pearla wyznacza się w podziale na „typowe” i „idealne” stosowanie.
Typowe stosowanie dopuszcza możliwość m.in. zapomnienia przyjęcia pigułki, mogącego w konsekwencji doprowadzić do zapłodnienia. To wskaźnik, który powinna brać pod uwagę większość par – zapomniana pigułka nie należy do rzadkości, podobnie jak różne godziny połykania tabletki czy stosowanie innych leków mogących mieć wpływ na działanie antykoncepcji, np. niektórych antybiotyków doustnych. Wskaźnik określany jako idealne zastosowanie służy do porównania ze sobą kilku środków w warunkach idealnych.
Mimo że zasady szacowania wskaźnika Pearla wydają się proste, w wielu źródłach można znaleźć różne wartości dla tych samych metod. Różnica wynika właśnie z tego, że inny jest wskaźnik dla rzeczywistego stosowania zasad antykoncepcji, a inny w badaniach w warunkach laboratoryjnych.
Wskaźnik Pearla a prezerwatywa
Zanim kobieta wybierze metodę antykoncepcji na stałe, zwykle partnerzy seksualni korzystają z łatwo dostępnych prezerwatyw, nakładanych na członek w trakcie wzwodu. Prezerwatywa męska ma wskaźnik Pearla równy 14 przy typowym zastosowaniu i 3 przy idealnym stosowaniu, zakładając, że nie zawiera dodatkowych substancji plemnikobójczych. Dla porównania, przy zupełnym braku zabezpieczenia omawiana wartość jest szacowana w przedziale 80–90. Na tej podstawie można sobie wyobrazić, jak duże jest ryzyko zajścia w ciążę bez antykoncepcji. Szczególnie istotna jest edukacja nastolatków rozpoczynających dopiero współżycie. Odpowiednia wiedza na temat różnych metod antykoncepcji oraz właściwego ich stosowania może zapobiec nie tylko niechcianej ciąży, ale także uchronić przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Za najskuteczniejsze uważane są metody, których wskaźnik nie przekracza wartości 2, czyli tylko 2 na 100 kobiet, które stosowały dany środek antykoncepcji, zaszły w ciążę. Wszystko powyżej tej wartości jest uważane przez specjalistów za mniej skuteczne w zapobieganiu ciąży, a powyżej 5 – za nieskuteczne. Łatwo sobie teraz wyobrazić, jak niewielkie zabezpieczenie daje prezerwatywa, zwłaszcza jeśli nie jest dobrej jakości (zachodzi ryzyko jej pęknięcia), jest stosowana z płynem plemnikobójczym, który osłabia skuteczność, lub jest zakładana zbyt późno, kiedy z członka wydostał się już tzw. preejakulat. Skuteczność uzależniona jest też od umiejętnego jej zakładania.
Najskuteczniejsze metody antykoncepcji
Z najczęściej wybieranych przez kobiety środków za skuteczne uważa się tabletki antykoncepcyjne – wskaźnik Pearla wynosi w przypadku pigułek dwuskładnikowych (zawierających estrogen i progesteron) od 0,1 (warunki laboratoryjne) do 5 (typowe zastosowanie). Tzw. minipigułki, których składnikiem jest tylko jeden hormon – progestagen, mają już niższą skuteczność, w warunkach laboratoryjnych określoną jako 0,5 (5 przy typowym stosowaniu). Niestety, w praktyce wiele kobiet zapomina o przyjęciu dziennej dawki hormonów w jednej z trzech faz cyklu. Pigułki wchodzą też w interakcję z różnymi lekami, np. antybiotykami czy preparatami przeciwdepresyjnymi. Ich skuteczność może obniżać również kuracja odchudzająca, zaburzenia wchłaniania oraz infekcje żołądkowe, których konsekwencją są wymioty lub biegunka – substancja czynna nie wchłania się wówczas w odpowiedniej ilości do krwiobiegu, lecz jest usuwana z organizmu.
Bardzo niską skuteczność mają metody naturalne. Przykładowo: stosunek przerywany ma wskaźnik Pearla (w warunkach rzeczywistych) aż 19. Naturalne metody planowania rodziny, takie jak kalendarzyk, mierzenie temperatury czy obserwacja własnego organizmu (m.in. wydzieliny z pochwy), niosą jeszcze większe ryzyko zapłodnienia, zwłaszcza przy nieregularnych cyklach. Ich skuteczność równa się 25, czyli ¼ ze 100 kobiet zajdzie w ciążę przy posługiwaniu się tymi metodami. Właśnie dlatego naturalne metody antykoncepcji zalecane są tylko parom, które dopuszczają ryzyko zajścia w ciążę.
Autor: Redakcja
