Tabletki antykoncepcyjne jedno- i dwuskładnikowe mają różny skład i mechanizm działania. Podczas gdy pierwsze zawierają tylko progestagen, drugie łączą działanie tego hormonu z estrogenem. Obie substancje są syntetyczne – oznacza to, że powstały w laboratorium jako odpowiedniki żeńskich hormonów.
Dla kogo tabletki jednoskładnikowe (minipigułki)?
Tabletki antykoncepcyjne jednoskładnikowe zawierają tylko jeden hormon – progestagen w niskim stężeniu. Dzięki temu są bezpieczniejsze dla zdrowia i powodują mniej skutków ubocznych. Progestegen zagęszcza śluz szyjkowy oraz zmniejsza jego przepuszczalność, co obniża ryzyko zapłodnienia – plemniki nie mogą się przedostać przez gęstą barierę; ma także wpływ na endometrium (błonę śluzową macicy) oraz jajowody.
Jednoskładnikową tabletkę antykoncepcyjną określa się potocznie minipigułką. Rekomendowana jest głównie dla kobiet karmiących, powyżej 35 r.ż., z dyslipidemią, nadciśnieniem tętniczym, migreną. To także znacznie bezpieczniejsze rozwiązanie dla pań zagrożonych zakrzepicą, zbliżających się do menopauzy lub nałogowo palących.
Mimo że w badaniach laboratoryjnych tabletki jednoskładnikowe mają podobną skuteczność co ich dwuskładnikowy odpowiednik, to jednak w praktyce nie zawsze się sprawdzają. Charakteryzują się znacznie większą wrażliwością na błędy w zażywaniu niż preparaty złożone. By utrzymać działanie antykoncepcyjne, ustalony termin zażycia można przekroczyć o maksymalnie trzy godziny. Główne działania niepożądane to plamienia międzymiesiączkowe oraz nieregularne krwawienia.
Tabletki antykoncepcyjne dwuskładnikowe – czy są skuteczniejsze?
Badania laboratoryjne dowiodły, że połączenie progestagenu z estrogenem zwiększa skuteczność kuracji hormonalnej. Podczas gdy progestagen powoduje zagęszczenie śluzu, hamuje owulację, estrogen dodatkowo hamuje selekcję i wzrost pęcherzyka Graafa, zapobiega krwawieniom międzymiesiączkowym i wzmaga działanie składnika progestagennego. Przy właściwym stosowaniu jest to w zasadzie niezawodna metoda antykoncepcji z niewielkim ryzykiem zapłodnienia. Stosowanie jest bardzo proste. Pigułkę trzeba połykać przez 21 dni, a następnie zrobić 7 dni przerwy – w tym czasie występuje krwawienie. Ważne, aby kolejne opakowanie rozpocząć dokładnie w 8. dniu, niezależnie od tego, czy menstruacja się zakończyła, czy nie. Aktualnie coraz częściej stosowane są preparaty zawierające 28 tabletek, zwykle w schemacie 21 + 7 ( 21 tabletek zawierających substancję czynną + 7 placebo) lub 24 + 4 ( 24 tabletki zawierające substancję czynną + 4 placebo)
Nowoczesne pigułki dwuskładnikowe mają tę zaletę, że poza działaniem antykoncepcyjnym regulują miesiączki i zmniejszają ich dokuczliwe objawy (ból, wrażliwość piersi itp.), a także eliminują zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS). Dodatkowo syntetyczne hormony mogą pozytywnie działać na cerę (zwłaszcza ze skłonnościami do trądziku) oraz włosy. Zmniejszają też ryzyko wystąpienia nowotworu jajnika i trzonu macicy.
Tabletki jedno- i dwufazowe – na czym polega różnica?
Pigułka jednoskładnikowa i tabletki jednofazowe to dwa odmienne typy tabletek. Jednofazowa forma antykoncepcji może zawierać zarówno dwa hormony, jak i jeden hormon. Tabletki są bardzo łatwe w stosowaniu, ponieważ nie trzeba dzielić cyklu na fazy, aby pamiętać o kolejności ich przyjmowania. Każda pigułka, która jest w opakowaniu, ma dokładnie ten sam skład i kolor. Jeśli pomylony zostanie dzień tygodnia i np. we wtorek zostanie połknięta tabletka przypisana na środę, nie będzie to miało żadnego znaczenia dla organizmu – skuteczność pozostanie taka sama.
Tabletki dwufazowe wymagają zwiększonej uwagi i skrupulatności podczas stosowania – należy ściśle przestrzegać kolejności ich brania, ponieważ są przypisane konkretnym fazom. W tych preparatach uwzględniono różnice stężeń hormonów występujące w cyklu naturalnym. Wpływa to na lepszą przyswajalność przez organizm i rzadsze występowanie skutków ubocznych. Przykładowo: opakowanie pigułek dwufazowych składa się z 21 tabletek, z których 11 białych zawiera niską dawkę progestagenu, a 10 różowych wysoką; zawartość etynyloestradiolu pozostaje bez zmian. Wszystkie zawierają taką samą dawkę estrogenu, ale różnią się stężeniem progestagenu. Jeśli zaburzona zostanie kolejność łykania pigułek, zachodzi ryzyko wywołania owulacji.
Autor: Redakcja
