Implant antykoncepcyjny – jak działa i czy jest skuteczny?  

Implant antykoncepcyjny – jak wygląda? 

Implant antykoncepcyjny, nazywany też implantem podskórnym lub wszywką antykoncepcyjną, to niewielkie urządzenie w postaci elastycznego pręcika z tworzywa sztucznego (etylenu i octanu winylu kopolimeru, które nie ulegają rozpuszczeniu w organizmie), zawierające 68 mg etonogestrelu zaliczanego do grupy progestagenów.

Implant ma długość ok 4 cm i grubość 2 mm i najczęściej umieszcza się go podskórnie na wewnętrznej stronie ramienia ręki niedominującej, za pomocą specjalnego aplikatora.Zabieg przeprowadzany jest w warunkach ambulatoryjnych, trwa około 15 minut i wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym.

Właściwy moment na wszczepienie implantu to okres między 1 a 5 dniem cyklu (jeśli wcześniej nie były stosowane inne metody antykoncepcji), a jeśli implant ma zastąpić doustną tabletkę antykoncepcyjną, wszczepia się go dzień po przyjęciu ostatniej tabletki aktywnej.

Umieszczony podskórnie implant nie jest widoczny dla osób postronnych, ale pacjentka może wyczuć go palcami oraz oczywiście widać go w badaniach obrazowych.   

Implant antykoncepcyjny – jak działa? 

Mechanizm działania implantu antykoncepcyjnego jest podobny do działania pigułek, plastrów czy krążków dopochwowych i polega na stopniowym uwalnianiu do krwioobiegu hormonu, który oddziałuje na płodność pacjentki. Dostępny w Polsce implant antykoncepcyjny zawiera 68 mg etonogestrelu, czyli hormonu z grupy progestagenów. To syntetyczny hormon żeński, którego profil działania jest zbliżony do progesteronu.

Substancja czynna uwalniana jest do krwioobiegu drogą podskórnych naczyń krwionośnych stopniowo, przez okres 3 lat, a oddziaływanie leku na kobiecy organizm polega na: 

• zahamowaniu owulacji 
• zahamowaniu cyklicznego dojrzewania błony śluzowej macicy (endometrium), zmniejszając tym samym prawdopodobieństwo zagnieżdżenia się zapłodnionej komórki jajowej 
• zagęszczeniu śluzu szyjkowego, utrudniając plemnikom poruszanie się. 

Implant antykoncepcyjny – na ile lat?  

Jednym z kluczowych aspektów działania hormonalnych implantów antykoncepcyjnych jest długi czas ich oddziaływania na organizm.

W przypadku dostępnego w Polsce implantu zawierającego etonogestrel, są to trzy lata zabezpieczenia przed niechcianą ciążą. Po upływie tego czasu implant musi zostać usunięty lub wymieniony na nowy. Implanty uwalniające lewonorgestrel (dostępne m.in. w USA) mogą mieć dłuższy czas działania sięgający pięciu lat.  

Implant antykoncepcyjny – zalety 

Najważniejszą korzyścią stosowania implantu antykoncepcyjnego jest jego bardzo wysoka, sięgająca 99,95% skuteczność. To wynik osiągany również dzięki innym metodom antykoncepcji hormonalnej, ale w przypadku implantu pacjentka nie ryzykuje błędu, który przydarza się wielu kobietom stosującym pigułki antykoncepcyjne, czyli pominięcia jednej lub kilku dawek hormonu.

Ponadto, korzyści z implantu dla większości pacjentek obejmują: 

• rzadsze i lżejsze miesiączki lub ich brak, 
• złagodzenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego, 
• długotrwałe działanie antykoncepcyjne,  
• bezpieczeństwo stosowania u kobiet karmiących piersią,  
• wygodę wynikającą z braku konieczności pamiętania o codziennym stosowaniu,  
• brak konieczności umawiania się do lekarza w celu pozyskiwania recept na środki antykoncepcyjne w okresie działania implantu, 
• brak ryzyka, że hormon źle się wchłonie w przypadku problemów żołądkowych (co jest częstym problemem podczas stosowania pigułek antykoncepcyjnych), 
• odwracalność – możliwość usunięcia implantu w dowolnym momencie z szybkim powrotem naturalnej płodności (już do kilku dni po usunięciu). 

Jeśli implant podskórny został założony w sposób prawidłowy, nie jest konieczne stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji w celu uniknięcia ciąży.  

Implant antykoncepcyjny – wady i skutki uboczne 

Choć skuteczność implantu jest bardzo wysoka, a długi czas działania zadowala większość pacjentek, implant antykoncepcyjny, jak każdy inny lek, może mieć działania niepożądane. Ulotka informuje, że u niektórych pacjentek z implantem hormonalnym mogą pojawić się następujące skutki uboczne:  

• nieregularne krwawienie miesiączkowe, czasem bolesne, 
• nieznaczne plamienie lub bardziej obfite krwawienie, wymagające użycia podpasek,  
• reakcje miejscowe w miejscu wprowadzenia implantu (siniaki, tkliwość lub obrzęk wokół implantu), 
• trądzik, 
• bóle i zawroty głowy, 
• zmiana apetytu, 
• zwiększenie masy ciała, 
• tkliwość i ból piersi, 
• infekcje pochwy, 
• nadmierne wypadanie włosów, 
• zaburzenia nastroju (chwiejność emocjonalna, depresja), 
• zmniejszone libido, 
• bóle brzucha, wzdęcia, nudności. 

Sprawdź: Preparaty przeciw wypadaniu włosów

Wadą implantu dla niektórych kobiet może być też konieczność przeprowadzenia zabiegu w celu jego założenia i usunięcia (z tego samego powodu niektóre kobiety nie decydują się na wkładkę domaciczną).

Implant antykoncepcyjny – czy można go stosować po 40 roku życia? 

Dostępny w Polsce implant antykoncepcyjny został zarejestrowany dla kobiet od 18 do 40 roku życia, gdyż na podstawie przeprowadzonych badań producent udowodnił, że lek jest dla tej grupy bezpieczny i skuteczny. Nie oznacza to jednak, że ginekolog nie może przepisać i założyć implantu kobiecie starszej. W takim przypadku trzeba zachować szczególną ostrożność, gdyż panie po 40. roku życia zaczynają powoli wchodzić w okres przekwitania, a hormon uwalniany z implantu mógłby zaburzyć ich cykle lub zamaskować naturalnie pojawiające się niedobory estrogenu.

Jeśli na podstawie badań lekarz stwierdzi, że u danej pacjentki jajniki są jeszcze całkowicie wydolne, może przepisać implant antykoncepcyjny. Czasami konieczne może być dodatkowe suplementowanie estrogenu.   

Kiedy nie można stosować implantu antykoncepcyjnego? 

Producent zarejestrowanego w Polsce implantu antykoncepcyjnego ostrzega, by nie stosować go w następujących przypadkach: 

• uczulenie na etonogestrel lub którykolwiek z pozostałych składników leku,  
• występowanie u pacjentki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej,  
• występowanie u pacjentki w przeszłości żółtaczki, ciężkiej choroby wątroby lub guzów wątroby, 
• występowanie u pacjentki (lub podejrzenie występowania) raka piersi lub nowotworu narządów rodnych,  
• występowanie krwawienia z dróg rodnych o nieznanej przyczynie. 

Zobacz również:

Rak szyjki macicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Rak trzonu macicy (rak endometrium) – objawy, leczenie, rokowania

Implant antykoncepcyjny – NFZ czy prywatnie?  

W Polsce implant antykoncepcyjny nie jest refundowany przez NFZ. Kwalifikacja do założenia implantu oraz zabieg jego wszczepienia odbywają się w ramach prywatnej opieki zdrowotnej.

Łączny koszt implantu oraz jego założenia to obecnie od ok. 1000 do 1500 zł i w całości pokrywa go pacjentka.  

To również może Cię zainteresować:

Antykoncepcja dla mężczyzn − najskuteczniejsze metody zabezpieczenia