Co to są inhibitory pompy protonowej?
Mechanizm działania leków IPP polega na wyhamowaniu działania aktywności pompy protonowej (a konkretnie: leki IPP hamują wydzielanie enzymu – ATP-azy zależnej od jonu potasowego i wodorowego, który jest niezbędny do produkcji kwasu solnego; enzym ten nazywany jest pompą protonową).
W praktyce oznacza to, że po zastosowaniu leku z tej grupy obniża się wydzielanie jonów wodoru do żołądka. W ten sposób aktywowany jest kolejny proces – zmniejsza się wydzielanie żołądkowe, czyli wywoływana jest długotrwała supresja wydzielania kwasu solnego. Dzięki temu inhibitor pompy protonowej może być skuteczny w leczeniu przewlekłych „kwasozależnych” chorób oraz w profilaktyce uszkodzeń błony śluzowej górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Inhibitory pompy protonowej – leki
Pierwszym inhibitorem pompy protonowej był omeprazol – stosowany w USA od 1988 roku. W kolejnych latach na rynku pojawiały się kolejne inhibitory pompy protonowej (o opóźnionym uwalnianiu): lanzoprazol, rabeprazol, pantoprazol i esomeprazol, a następnie połączenie omeprazolu z wodorowęglanem sodu (czyli preparat działający na tej samej zasadzie, ale o natychmiastowym uwalnianiu). Inhibitorem pompy protonowej nowej generacji jest dekslansoprazol.
Preparaty IPP stosowane są zarówno w krótkotrwałym leczeniu zgagi oraz zarzucaniu kwaśnej treści żołądkowej, jak i leczeniu nadżerkowego refluksowego zapalenia przełyku (oraz leczenia podtrzymującego, np. związanego z nienadżerkową objawową postacią choroby refluksowej przełyku).
Inhibitory pompy protonowej – przykładowe preparaty (nazwy leków)
- Omeprazol (np.: Bioprazol, Helicid, Losec, Omeprazole Genoptim, Ultop, Polprazol, Prazol, Ulzol, Ventazol);
- Lanzoprazol (np.: Lanzul, Renazol, Zalanzo, LansoLEK 15);
- Pantoprazol (np.: Anesteloc, Nolpaza control, Ozzion, Controloc 20, Controloc 40, Gastrostad, Pantoprazole Bluefish, Pantoprazole Genoptim, Pantoprazole Genoptim SPH, Ranloc);
- Rabeprazol (np.: Ventiprax, Rabelinz, Zulbex, Rabebir);
- Esomeprazol (np.: Esomeprazole, Nexium, Emanera, Texibax);
- Omeprazol – o natychmiastowym uwalnianiu.
Wskazania do stosowania inhibitorów pompy protonowej
- leczenie objawowego refluksu żołądkowo-przełykowego;
- terapia wrzodu trawiennego;
- leczenie wrzodów żołądka i dwunastnicy;
- terapia wybranymi lekami drażniącymi śluzówkę żołądka;
- profilaktyka choroby wrzodowej;
- zespół Zollingera-ellisona.
Inhibitory pompy protonowej – skutki uboczne
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy inhibitory pompy protonowej są bezpieczne. Tak jak każde leki, IPP również wywołują skutki uboczne, a terapia z udziałem inhibitorów pompy protonowej powinna przebiegać pod nadzorem i po konsultacji z lekarzem. Przed zastosowaniem leków z grupy IPP należy zapoznać się z ulotką, a wszelkie wątpliwości skonsultować z farmaceutą lub lekarzem. Możliwe skutki uboczne zazwyczaj dotyczą układu pokarmowego. Mogą wystąpić:
- nudności,
- biegunki,
- zaparcia
- wzdęcia,
- bóle brzucha.
Uwaga! Pamiętaj o interakcjach! Inhibitory pompy protonowej mogą zaburzyć działanie i wpłynąć na wchłanianie innych preparatów w organizmie. W niektórych przypadkach (np. wybrane preparaty przeciwbakteryjne) IPP mogą zwiększyć wchłanianie leków, w innych (np. niektóre leki przeciwgrzybicze) wchłanianie i skuteczność leku mogą być obniżone w wyniku stosowania leków IPP.
Jak długo można stosować inhibitory pompy protonowej?
Należy stosować się do zaleceń lekarza i w żadnym wypadku nie przyjmować leków IPP na własną rękę przez długi czas. Długotrwałe stosowanie inhibitorów pompy protonowej (dotyczy to nawet leków bez recepty) może prowadzić m.in. do zanikowego zapalenia błony śluzowej żołądka, zmian w błonie śluzowej jelita i uszkodzenia żołądkowej bariery przeciwbakteryjnej.
Autor: Redakcja
