Każdy diabetyk potrzebuje innej ilości insuliny – podanej w odpowiedni sposób i w określonym czasie, dlatego tak ważny jest właściwy wybór sposobu jej podawania. Optymalną, dostosowaną do sytuacji pacjenta metodę podawania insuliny doradzi lekarz diabetolog, pielęgniarka diabetologiczna lub edukator cukrzycowy.
Do najpopularniejszych metod codziennych podań insuliny należą: iniekcje strzykawką, penem lub za pomocą pompy insulinowej.
Podawanie insuliny za pomocą strzykawki insulinówki
Podawanie insuliny strzykawką to tradycyjna, najstarsza metoda podawania tego hormonu. Z fiolki pacjent pobiera za pomocą strzykawki odpowiednią dawkę insuliny (insulinówki są zaopatrzone w cienkie igły oraz skalę jednostek). Następnie lek jest podawany podskórnie.Ze względu na trudności w podawaniu insuliny poza domem metoda ta jest coraz rzadziej stosowana przez chorych. Można się z nią spotkać w szpitalach.
Podawanie insuliny za pomocą pena
Polski odpowiednik pena to „wstrzykiwacz”. Pen to jedno- lub wielorazowe urządzenie do podskórnego podawania insuliny pacjentowi. Obecnie to najpopularniejsza metoda wstrzyknięć insuliny. Podawanie w ten sposób preparatów hormonu jest dokładniejsze, prostsze, szybsze oraz o wiele wygodniejsze dla pacjenta niż stosowanie strzykawek napełnianych insuliną z fiolki bezpośrednio przed jej podaniem.
Do pena nakładamy igłę o odpowiedniej długości, zapewniającą wbicie na właściwą głębokość. Praktycznym rozwiązaniem dla osób mających problem ze wzrokiem są tzw. needle guides – urządzenia pomagające umocować właściwie igłę w urządzeniu.
Wstrzykiwacz jednorazowy zawiera ampułkę insuliny bez możliwości jej wymiany. W penie wielorazowego użytku pacjenci wymieniają ampułki z insuliną po ich wykorzystaniu. Liczbę jednostek podanej jednorazowo insuliny regulujemy za pomocą pokrętła. W penach zamiast tłoka (obecnego w strzykawkach) używamy przycisku uwalniającego żądaną dawkę hormonu.
Na rynku farmaceutycznym dostępne są również wstrzykiwacze bezigłowe, w których dawka insuliny zostaje wtłoczona podskórnie pod wysokim ciśnieniem. Ta metoda jest często wybierana przez cukrzyków obawiających się igieł, jednak jest uważana za bardziej bolesną.
Podawanie insuliny za pomocą pompy insulinowej
Pompa insulinowa to urządzenie służące do podawania insuliny w regularnych odstępach czasu – bez konieczności wykonywania żmudnych i częstych zastrzyków. Wkłucie jest zakładane na 2-3 dni podskórnie, najczęściej na brzuchu, przedramieniu lub udzie. Pompa jest połączona z wkłuciem przy pomocy drenu. Nosi się ją na zewnątrz ciała, najczęściej w etui przy pasie.Ogromną zaletą tego rodzaju podawania insuliny jest możliwość uwalniania hormonu w zbliżony sposób do tego, w jaki robi to prawidłowo funkcjonująca trzustka. Pompa insulinowa umożliwia znaczne ograniczenie liczby wkłuć dokonywanych przy stosowaniu penów i strzykawek. Metoda ta jest polecana szczególnie najmłodszym pacjentom. Często koszt zakupu pompy insulinowej przewyższa możliwości finansowe pacjenta, jednak od 2013 roku dla osób do 26. roku życia (do 2013 roku granicą był 18. rok życia pacjenta) z cukrzycą typu 1. pompa może być finansowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Nowoczesne metody podawania insuliny
Cały czas prowadzone są intensywne badania nad nowymi metodami podawania insuliny – metody te w przyszłości mają ułatwić proces podawania insuliny chorym. Obecnie trwają prace m.in. nad plastrami insulinowymi, aerozolami rozpylanymi do jamy ustnej (aerozole były już stosowane, ale zostały wycofane – obecnie powstają ich udoskonalone wersje), kapsułkami wolno uwalniającymi insulinę (w zależności od stężenia glukozy we krwi) oraz sztuczną trzustką, czyli pompą dwuhormonalną.Autor: lek. Michał Nanaszko
Polecane artykuły:
