Noradrenalina – na czym polega badanie?
Noradrenalina to neuroprzekaźnik powiązany z reakcją „walcz lub uciekaj”, typową dla sytuacji stresujących, w których organizm wyczuwa zagrożenie – zarówno realne, jak i abstrakcyjne.
Ten neuroprzekaźnik syntezowany jest w nadnerczach i jego produkcja następuje wraz z syntezą adrenaliny – obie te substancje są uwalniane w odpowiedzi na podobne reakcje. Jakie są wobec tego różnice między nimi?
Przede wszystkim adrenalina ma zdecydowanie silniejsze działanie i stawia cały organizm w stan wyższej gotowości. Z kolei noradrenalina głównie pobudza obszary mózgu, stąd też sprzyja m.in. lepszej koncentracji, przypominaniu sobie faktów/zdarzeń/informacji czy też zwiększa czujność i uważność.
Badanie z oznaczeniem stężenia noradrenaliny polega na pobraniu próbki krwi do analizy laboratoryjnej. Ma to ogromne zastosowanie przede wszystkim w diagnostyce guza chromochłonnego nadnerczy.
Noradrenalina – normy, interpretacja wyników
Za wartości referencyjne uznawane jako normy dla noradrenaliny uznaje się przedział 70-750 pg/m, jeśli krew była pobierana w pozycji leżącej, lub 200-1700 pg/ml, gdy próbkę pobierano na stojąco.
Warto pamiętać, że podane normy są pewnym uśrednieniem, a każde laboratorium może przyjąć nieco inne wartości w zależności od metod badawczych. Dlatego też tylko lekarz może trafnie zinterpretować wyniki badań, biorąc pod uwagę również inne elementy diagnostyki, np. wywiad medyczny. Samodzielna interpretacja może prowadzić do pochopnych lub błędnych wniosków.
Stężenie noradrenaliny zależy od tego, co organizm odbiera jako zagrożenie, dlatego ilość tej substancji w surowicy krwi ulega wahaniom w ciągu dnia. Najniższe stężenie obserwuje się podczas snu.
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
Przyczyny odchyleń od normy w stężeniu noradrenaliny we krwi mogą być różne. Za najczęstszą jednak uznaje się zmiany nowotworowe, a szczególnie guz chromochłonny nadnerczy.
Jego obecność można podejrzewać wówczas, gdy stężenie substancji jest powyżej normy. Podwyższona noradrenalina może występować także przy innych rodzajach zmian nowotworowych, np. nerwiaku zarodkowym (nowotwór złośliwy).
Czytaj także: Profilaktyka chorób nowotworowych. Jak zapobiegać nowotworom?
Oprócz tego wysokie stężenie noradrenaliny w surowicy krwi może wynikać z:
- nadczynności tarczycy,
- długotrwałego stresu.
Z kolei zbyt niskie stężenie noradrenaliny obserwuje się m.in. przy tzw. neuropatii autonomicznej, czyli różnych uszkodzeń lub nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu nerwowego. Na spadek stężenia tej substancji mogą wpływać również niektóre leki oraz produkty spożywcze.
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Na poziom noradrenaliny wpływa przede wszystkim stres – jest to czynnik, który może zaburzyć odczytanie trafnego wyniku badań. Oprócz tego wpływ mogą mieć niektóre leki, szczególnie stosowane w leczeniu nadciśnienia, a także część produktów spożywczych. Do czynników sprzyjających zafałszowaniu wyniku należy również aktywność fizyczna, gdyż stężenie noradrenaliny zmienia się pod wpływem intensywnego wysiłku.
Zobacz: Suplementy, leki i witaminy na układ nerwowy
Noradrenalina – wskazania do wykonania badania
Lekarz zaleca badanie z oznaczeniem stężenia noradrenaliny wówczas, gdy podejrzewa obecność guza chromochłonnego nadnerczy, najczęściej na podstawie objawów zgłaszanych przez pacjenta, takich jak:
- bóle głowy,
- zimne poty,
- utrzymująca się bladość skóry,
- rozregulowanie ciśnienia tętniczego (zauważalne skoki),
- zaburzenia rytmu serca (arytmia),
- spadek masy ciała,
- skłonności do wymiotów lub nudności.
Badanie z oznaczeniem stężenia noradrenaliny nie należy do rutynowej diagnostyki, a więc lekarz musi zaobserwować konkretne przesłanki medyczne, aby zlecić analizę tego wskaźnika.
Potrzebujesz konsultacji z lekarzem pierwszego kontaktu?
Umów się do internisty w Świecie Zdrowia
Badanie stężenia noradrenaliny może być pomocne również w kontrolowaniu dobranych form terapii w leczeniu nowotworowym. Rutynowo badanie to powinny wykonywać również osoby obciążone większym ryzykiem zachorowania na dany typ nowotworu.
Badanie to lekarz może zalecić, podejrzewając również nadczynność tarczycy, neuropatię autonomiczną, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego czy ocenę funkcji wydzielniczych gruczołów endokrynnych.
Noradrenalina – przeciwwskazania
Badanie z oznaczeniem stężenia noradrenaliny w surowicy krwi jest w pełni bezpieczne, a więc nie ma przeciwwskazań do jego wykonania.
Noradrenalina – przygotowanie do badania
Choć do badania z oznaczeniem stężenia noradrenaliny nie trzeba się szczególnie przygotowywać, to warto pamiętać o kilku kwestiach.
- Noradrenalina powiązana jest z poziomem stresu, dlatego warto zadbać o wyciszenie i wyspać się w dniu badań. Wyjątkiem są sytuacje, w których stres ten utrzymuje się przewlekle lub jest wynikiem zaburzeń lękowych – tu stężenie tego neuroprzekaźnika może być pomocne w różnicowaniu przyczyn tych schorzeń.
- Noradrenalina zmienia swoje stężenie również pod wpływem aktywności fizycznej, dlatego na minimum 24 godziny przed badaniem zrezygnuj z intensywnego wysiłku. Najlepiej ograniczyć go już 2 dni przed badaniem.
- Unikaj używek na 2 dni przed badaniem, m.in. takich jak alkohol czy papierosy.
- Na badanie przyjdź rano i pozostań na czczo. Pamiętaj, aby ostatni posiłek spożyć ok. 8-10 godzin przed badaniem.
Jeśli przyjmujesz jakieś leki na stałe, to poinformuj o tym lekarza. Szczególnie gdy stosujesz farmaceutyki na nadciśnienie – noradrenalina jest powiązana z tym procesem i wpływa na wzrost ciśnienia tętniczego.
Z tego też powodu przed badaniem lekarz może zalecić ograniczenie przyjmowanego leku, zmniejszyć jego dawkę lub poprosić o odstawienie dzień przed badaniem.
Noradrenalina – przebieg badania
Badanie przebiega dokładnie tak jak klasyczna morfologia – polega na pobraniu próbki krwi i przekazaniu jej do laboratorium celem dokładnej analizy.
Samo badanie trwa bardzo krótko, a po jego zakończeniu warto jeszcze przez kilka minut uciskać miejsce po nakłuciu, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia siniaka. Wyniki standardowo powinny być dostępne w ciągu kolejnych 1-2 dni roboczych, jednak ostateczny czas oczekiwania zależy od wybranej placówki.
Noradrenalina – skutki uboczne i powikłania
Badanie nie powoduje żadnych skutków ubocznych ani powikłań, z wyjątkiem ryzyka wystąpienia zasinienia w miejscu nakłucia. Oznaczenie stężenia noradrenaliny w surowicy krwi można przeprowadzić zarówno u dzieci, jak i u kobiet w ciąży.
Polecane artykuły:
