Arytmia serca – co to jest?
Arytmia serca charakteryzuje się niemiarowością pracy serca lub zmianą jej częstości, związaną przede wszystkim z aberracją regularności, szybkości oraz miejsca, w którym powstają impulsy elektryczne w mięśniu sercowym. Na rozwój takiej nieprawidłowości ma także wpływ zmiana przewodzenia impulsów nerwowych w układzie automatycznym serca, przez co dochodzi do zakłócenia kolejności powstawania pobudzeń w komorach oraz przedsionkach.
Arytmia serca – objawy
W medycynie znane są przypadki bezobjawowej arytmii – w takiej sytuacji choroba zostaje rozpoznana w trakcie rutynowej wizyty u lekarza. Pacjenci z arytmią często odczuwają jednak uciążliwe dolegliwości – im są one intensywniejsze, tym postać zaburzenia rytmu serca jest groźniejsza. Warto mieć na uwadze fakt, że nie u wszystkich chorych występuje ten sam zestaw symptomów.
Do najczęstszych objawów wskazujących na arytmię należą:
- uczucie zbyt powolnej lub zbyt szybkiej pracy serca,
- uczucie kołatania serca,
- dolegliwości bólowe za mostkiem,
- dolegliwości bólowe brzucha,
- duszności, trudność w oddychaniu, uczucie dławienia,
- osłabienie organizmu, a niekiedy nawet omdlenia,
- zawroty głowy,
- bóle wieńcowe,
- odczuwanie lęku i niepokoju,
- zaburzenia pamięci.
Arytmia serca – przyczyny
Najczęstszą przyczyną arytmii serca są nieprawidłowości, które wynikają z chorób współistniejących układu sercowo-naczyniowego. Zaburzenia rytmu serca pojawiają się zazwyczaj u osób z:
- nadciśnieniem tętniczym,
- miażdżycą,
- chorobą zastawek serca,
- chorobą niedokrwienną,
- zespołem WPW,
- zakażeniem wirusowym, bakteryjnym i grzybiczym.
Jednym z elementów mających wpływ na nierównomierne bicie serca jest również stres. Należy jednak pamiętać, że w kardiologii nie istnieje takie pojęcie jak nerwica serca.
Arytmia często rozwija się u osób nieprzestrzegających zasad zdrowego stylu życia. Czynnikami zwiększającymi ryzyko niemiarowej pracy serca są:
- nadużywanie alkoholu,
- nadmierne spożywanie kofeiny, napojów energetycznych,
- palenie wyrobów tytoniowych,
- stosowanie pewnych leków,
- niedobór potasu (hipokaliemia) oraz magnezu (hipomagnezemia).
Jak długo można żyć z arytmią serca?
Na długość życia pacjentów wpływa głównie rodzaj posiadanych zaburzeń rytmu serca, które mają wiele odmian, a każda z nich wymaga indywidualnego podejścia oraz konsultacji lekarskiej.
Arytmia serca – leczenie
Leczenie łagodnej arytmii serca polega jedynie na zmianie stylu życia (wprowadzeniu zdrowych nawyków żywieniowych oraz systematycznej aktywności fizycznej), a także na przyjmowaniu określonych przez kardiologa leków. Niektóre odmiany zaburzeń rytmu serca wymagają inwazyjnych sposobów leczenia, np. przeprowadzenia kardiowersji, wykonania ablacji lub – w przypadku zaburzeń zagrażających życiu – wszczepienia kardiowertera bądź defibrylatora.
Leki na arytmię serca
Przyjmowanie odpowiednich leków na arytmię serca na receptę jest istotnym elementem wpływającym na lepszą pracę tego narządu. Środki antyarytmiczne mają na celu:
- zmniejszenie lub zwiększenie częstotliwości akcji serca (przy zaburzeniach nomotopowych – tachykardii, bradykardii i arytmii zatokowej),
- spowolnienie powstawania bodźców (przy zaburzeniach ektopowych – skurczach dodatkowych, tachykardii napadowej lub komorowej, migotaniu lub trzepotaniu przedsionków i komór),
- spowodowanie spadku lub wzmożenia prędkości przewodzenia wewnątrzkomorowego, zatokowo-przedsionkowego i przedsionkowo-komorowego.
Niektóre leki mogą wykazywać działanie proarytmogenne, czyli nasilające istniejące już arytmie lub prowadzące do pojawienia się nowego rodzaju zaburzenia pracy serca – z tego względu należy stosować je pod kontrolą lekarza.
Czego unikać przy arytmii serca?
By wspomóc leczenie nieprawidłowej pracy serca, należy pamiętać o kilku ważnych zasadach. Przede wszystkim warto ograniczyć napięcie, a zatem wyeliminować jak najwięcej czynników wywołujących stres. Ważnym elementem jest też dobrej jakości sen. Oprócz tego warto sprawdzić, jakie ćwiczenia fizyczne są pomocne przy arytmii serca.
Większość zaburzeń obliguje do rezygnacji z uprawiania sportów ekstremalnych. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę wykonywaną pracę oraz ryzyko wystąpienia w jej trakcie arytmii. Powinno się unikać zawodów stwarzających ryzyko dla zdrowia i życia zarówno własnego, jak i współpracowników.
Arytmia serca u dziecka
Zaburzenia pracy serca u dzieci nie należą do częstych zjawisk – zazwyczaj są uwarunkowane genetycznie lub spowodowane wrodzoną wadą tego narządu. Do innych przyczyn arytmii u młodszych pacjentów należą zaburzenia jonowe, które są konsekwencją odwodnienia, biegunki lub wymiotów w przebiegu infekcji. Niemniej jednak arytmia w tym wieku wymaga pilnej oceny kardiologicznej.
