Objawy tachykardii – jak rozpoznać
Serce zdrowego, dorosłego człowieka bije w spoczynku miarowo od 60 do 100 uderzeń na minutę. Gdy jednak tempo pracy serca wzrasta znacząco bez podejmowania aktywności fizycznej i wynosi ponad 100 uderzeń na minutę, mówimy właśnie o tachykardii (zamiennie stosuje się też określenie częstoskurcz).
Objawy tachykardii są bardzo charakterystyczne, a cierpiący na nią pacjent z pewnością sam zauważy, że dzieje się coś niedobrego. Głównym objawem jest przyspieszona praca serca – im większa tachykardia, czyli im szybciej bije serce, tym mocniej odczuwa to pacjent.
Tachykardia zazwyczaj jest opisywana przez chorych jako kołatanie serca – mimowolne, szybkie bicie serca, którego w żaden sposób nie można samodzielnie zatrzymać. Równocześnie tętno dotkniętego tachykardią człowieka jest podwyższone i może osiągać wartość w przedziale 150-180 uderzeń na minutę.
Przeczytaj: Kołatania serca – przyczyny, objawy towarzyszące
Do innych objawów tachykardii można zaliczyć objawy towarzyszące takie jak:
- ból w klatce piersiowej,
- osłabienie,
- zawroty głowy,
- trudności w złapaniu oddechu,
- mroczki przed oczami.
Czy tachykardia jest groźna?
Występowanie wymienionych wyżej objawów oznacza, że organizm dotknięty tachykardią utracił stabilność hemodynamiczną – serce nie zdołało tak szybko pompować krwi, by zapewnić transport tlenu do wszystkich tkanek i narządów. Kiedy organizm zostaje przez dłuższą chwilę niedotleniony na skutek tachykardii, może dojść do utraty przytomności, a w skrajnych przypadkach nawet do nagłej śmierci sercowej będącej skutkiem zatrzymania krążenia. To właśnie dlatego ataków tachykardii nie można ignorować.
Jeśli przyspieszona akcja serca występuje nagle, bez żadnej przyczyny i trwa dłużej niż 6 minut lub towarzyszy jej nasilające się uczucie duszności, niezbędna jest wizyta u lekarza bądź na szpitalnym oddziale ratunkowym.
Rodzaje tachykardii
Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje tachykardii.
Tachykardia nadkomorowa
To rodzaj częstoskurczu powstający powyżej pęczka Hisa, czyli elementu przewodzącego impulsy z węzła przedsionkowo-komorowego do przegrody międzykomorowej i dalej do mięśnia komór serca. O tachykardii nadkomorowej mówimy wówczas, gdy do skurczu serca dochodzi w jego przedsionkach. Jednymi z częściej występujących typów tachykardii nadkomorowej są: trzepotanie przedsionków oraz migotanie przedsionków, kiedy impuls jest przekazywany z częstotliwością nawet do 400 uderzeń na minutę. Tachykardia nadkomorowa zazwyczaj pojawia się nagle i równie nagle ustępuje; rzadko trwa przez dłuższy czas.
Tej formie tachykardii na ogół nie towarzyszą choroby serca – wiąże się ona jedynie z pewną dysfunkcją w przewodzeniu w obrębie węzła. To sytuacja, w której u pacjenta występuje dodatkowa nić przewodzenia. Wysyła ona impulsy do komór, pobudzając je dodatkowo i zbyt często. O leczeniu tego typu tachykardii decyduje częstotliwość jej występowania i związane z tym pogorszenie komfortu życia codziennego.
Tachykardia zatokowa
W medycynie uznaje się tachykardię zatokową za odpowiedź organizmu na duży stres bądź wysiłek fizyczny – wtedy właśnie pod wpływem intensywnych bodźców serce zaczyna bić ponad 100 razy na minutę. W tym przypadku rytm pracy mięśnia sercowego nadaje węzeł zatokowy, który jest naturalnym rozrusznikiem serca. Tachykardia zatokowa bywa skutkiem nieprzewidzianych sytuacji czy silnych emocji — to rodzaj tachykardii fizjologicznej. Temu typowi tachykardii również towarzyszy uczucie kołatania serca, jednak gdy emocje bądź wysiłek fizyczny ustaną, serce wraca do swojego naturalnego rytmu.
Tachykardia komorowa
To rodzaj tachykardii, w której to komory serca przejmują rolę inicjatora impulsu. Fizjologicznie może występować, gdy pacjent jest narażony na silny stres lub wysiłek fizyczny. Kiedy jednak powstaje samoczynnie i nie ustępuje – może być wynikiem choroby (zarówno choroby serca, jak i choroby ogólnoustrojowej), a także zagraża życiu.
Tachykardie komorowe są niebezpieczne, pod żadnym pozorem nie należy ich lekceważyć – wymagają leczenia, ponieważ ich występowanie może prowadzić nawet do nagłej śmierci sercowej. Tachykardia komorowa objawia się szybką i nieskoordynowaną pracą komór nawet do 600 uderzeń na minutę.
Przyczyny tachykardii
W zależności od rodzaju tachykardii przyczyn jej występowania może być wiele. Niekiedy powodują ją naturalne procesy fizjologiczne organizmu, innym razem reakcja na bodźce zewnętrzne i stres, a czasem źródłem są choroby serca lub choroby ogólnoustrojowe.
Do głównych przyczyn tachykardii można zaliczyć:
• silny stres,
• intensywny wysiłek fizyczny,
• niewłaściwe wydzielanie adrenaliny przez organizm,
• odwodnienie,
• nadmiar kawy, środków pobudzających,
• nadciśnienie tętnicze,
• choroba wieńcowa,
• niewydolność serca i układu krążenia,
• zawał,
• niedocukrzenie lub hipoglikemia,
• zatrucie pokarmowe,
• patologiczne zmiany w budowie mięśnia sercowego.
Jak rozpoznać tachykardię – diagnostyka
Pierwszym elementem niezbędnym do diagnostyki tachykardii jest rozszerzony wywiad lekarski – pacjent powinien odnotowywać w dzienniku częstotliwość napadów częstoskurczów, a także poprzedzające je zdarzenia. Diagnozę stawia się na podstawie zapisu EKG w spoczynku. Jeśli zaburzenia rytmu występują okresowo i przypadkowo, a nie regularnie, lekarz zapewne zleci wykonanie badania metodą holter. To nieinwazyjne badanie serca, które polega na 24-godzinnym monitoringu pracy serca w codziennych warunkach pacjenta. Urządzenie za pomocą elektrod podpiętych do klatki piersiowej zarejestruje epizody tachykardii.
Dowiedz się: Holter EKG (badanie holterowskie EKG) – jak przebiega?
Jak leczy się tachykardię?
Po zdiagnozowaniu u pacjenta tachykardii lekarz kardiolog dobierze odpowiednią metodę leczenia. Leczenie jest uzależnione od częstotliwości występowania tachykardii, a także od jej rodzaju.
Tachykardii zatokowej występującej fizjologicznie nie trzeba leczyć – częstoskurcz powinien ustać po zaprzestaniu wysiłku fizycznego lub opadnięciu emocji.
W przypadku pozostałych typów tachykardii rozważa się przeważnie leczenie farmakologiczne – wówczas lekami pierwszego wyboru są beta-blokery lub leki antyarytmiczne, których zadaniem jest blokowanie powstawania częstoskurczów. Farmakoterapię wprowadza się zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, którzy cierpią na tachykardię serca. Dobrze dobrane leki na ogół pomagają opanować i powstrzymać nawracające ataki tachykardii.
Jeśli leczenie farmakologiczne nie przynosi oczekiwanego skutku, kardiolog może skierować pacjenta z tachykardią na zabieg kardiowersji elektrycznej. Polega on na przyłożeniu do klatki piersiowej pacjenta elektrod, a następnie na umiarkowaniu pracy serca za pomocą krótkotrwałych wyładowań elektrycznych. Zabieg odbywa się w znieczuleniu ogólnym i zajmuje zwykle niecały kwadrans.
W przypadku gdy zarówno leczenie farmakologiczne, jak i kardiowersja nie przynoszą pożądanego rezultatu, kardiolog może skierować pacjenta na zabieg ablacji termicznej, podczas którego metodą cewnikowania kardiochirurg wypala bądź zamraża część serca lub dodatkowe nici przewodzenia odpowiedzialne za powodowanie częstoskurczu.
Polecamy artykuł: Prawidłowy puls – normy. Za niski puls, tętno prawidłowe, tętno spoczynkowe, za wysoki puls
Autor: Redakcja
