Grypa żołądkowa – leczenie, objawy. Ile trwa grypa jelitowa?

Nieżyt żołądkowo-jelitowy, którego przyczyną jest stan zapalny w obrębie układu pokarmowego, zwykle polega na zwiększeniu liczby oddawanych stolców. W przebiegu zakażenia może występować tylko ostra biegunka lub biegunka z objawami towarzyszącymi, takimi jak wymioty, kurczowe i nagłe bóle brzucha. W niektórych przypadkach mogą również wystąpić objawy ogólne infekcji (np. gorączka, osłabienie, bóle mięśni).

Warto wiedzieć, że mimo swoich nazw grypa żołądkowa i grypa jelitowa nie mają nic wspólnego z wirusem grypy.

Grypa żołądkowa – przyczyny

Przyczyną ostrej biegunki jest stan zapalny układu pokarmowego wywołany przez czynniki zakaźne: najczęściej są to wirusy i bakterie, rzadziej pasożyty. Nieżyt żołądkowo-jelitowy może również wystąpić w wyniku czynników niezakaźnych (np. jako skutek uboczny przyjmowania niektórych leków).

Ostra biegunka wirusowa

Ten rodzaj zakażenia – jak wskazuje nazwa –  jest wywoływany przez wirusy, najczęściej:

• rotawirusy (częsta przyczyna grypy żołądkowej u dzieci);
• norowirusy (na zakażenie podatne są wszystkie grupy wiekowe);
• adenowirusy (powodujące również zakażenie oddechowe, choroby jelit u niemowląt, ostre zapalenia pęcherza moczowego);
• astrowirusy (wywołujące różnego rodzaju choroby biegunkowe).

Zakażenie bakteryjne

W tym przypadku przyczyną grypy jelitowej jest zazwyczaj Campylobacter jejuni (po kontakcie z zakażonym drobiem); Escherichia coli (pałeczka okrężnicy); Shigella; Salmonella; Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty). Przebieg bakteryjnego zakażenia i objawy jelitówki, która powstała na tle bakteryjnym, zależą w dużej mierze od rodzaju patogenu.

Grypa żołądkowa a pasożyty

Istnieje wiele pasożytów, których destrukcyjne działanie w organizmie człowieka może skutkować ostrą biegunką. Najczęściej tę dolegliwość powoduje ogoniastek jelitowy (inaczej: lamblia jelitowa, giardia) – pasożyt wywołujący giardiozę, chorobę jelita cienkiego, która szczególnie u dzieci może objawiać się wodnistą biegunką. Innym pasożytem, którego obecność może skutkować ostrą biegunką, jest m.in. pełzak czerwonki (Entamoeba histolytica).

Przyczyny niezakaźne grypy jelitowej

Do czynników niezakaźnych nieżytu żołądkowo-jelitowego zalicza się m.in.:

• uczulenia pokarmowe (np. uczulenie na laktozę);
• celiakię – chorobę glutenozależną, autoimmunologiczną, polegającą na nieprawidłowej reakcji immunologicznej, która występuje po spożyciu glutenu;
• przyjmowanie niektórych leków (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych);
• zatrucie jadem kiełbasianym;
• chorobę Leśniowskiego-crohna.

Grypa jelitowa – objawy

Objawy grypy jelitowej zależą w dużej mierze od patogenu, który wywołał dolegliwości. Mogą to być m.in.:

• wodniste biegunki;
• wymioty;
• ból brzucha;
• ból w podbrzuszu;
• skurcze brzucha;
• ogólne osłabienie;
• stan podgorączkowy lub gorączka;
• ból głowy;
• ból mięśni.

Każdy niepokojący symptom związany z układem pokarmowym – szczególnie jeśli występuje nagle, utrzymuje się długo lub towarzyszą mu takie objawy jak krew w stolcu, śluz w stolcu, zawroty głowy, wysoka gorączka – należy skonsultować z lekarzem.

Jak dochodzi do zarażenia jelitówką?

Cechą charakterystyczną ostrych biegunek wirusowych jest wysoki stopień zakaźności (większy niż w przypadku grypy jelitowej na tle bakteryjnym). Grypą żołądkową można zarazić się przede wszystkim drogą pokarmową (fekalno-oralną), ale możliwe jest zakażenie drogą kropelkową.

Niezależnie od przyczyny grypy żołądkowe (wirusowe i bakteryjne) występują całorocznie, ale obserwuje się trend: latem częściej występują biegunki bakteryjne (potocznie nazywane „biegunką podróżnych”), zaś zimą – wirusowe (w niektórych krajach potocznie nazywane „zimową chorobą żołądka”).

Często źródłem dalszego przenoszenia się wirusa jest osoba, która niedawno wyleczyła grypę żołądkową – wirus nadal jest obecny w kale, mimo że jego obecność nie daje już żadnych zauważalnych objawów. Do zakażenia wystarcza śladowa ilość materiału zakaźnego, który może być przenoszony przypadkowo (np. na przedmiotach współdzielonych z kimś z bliskiego otoczenia osoby chorej).

Jak leczyć grypę żołądkową?

Intensywna, wodnista biegunka i wymioty – objawy wynikające z zakażenia jelita cienkiego i/lub grubego – bardzo szybko mogą doprowadzić do odwodnienia i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.

Po postawieniu diagnozy podstawowym celem leczenia jest więc leczenie łagodnego lub umiarkowanego odwodnienia poprzez podanie specjalnych płynów nawadniających, elektrolitów, probiotyków (mogą być stosowane jako środek wspierający skracanie czasu grypy żołądkowej), naparów z ziół, a w przypadku biegunki u dzieci dodatkowo kleików.

W przypadku ciężkiego przebiegu grypy żołądkowej mogą być przepisane antybiotyki oraz środki przeciwwymiotne (doraźnie np. ondansetron lub metoklopramid – przenika do mózgu, tam blokuje receptory dopaminowe, dzięki czemu zmniejsza nudności).

Grypa żołądkowa – co jeść?

W diecie należy ograniczyć ilość pokarmów o dużej zawartości cukrów prostych. W pierwszych dniach zaleca się spożywanie tylko lekkostrawnych produktów (sucharków, krakersów), a w kolejnych małych porcji bardziej zróżnicowanych dań (gotowanego mięsa, ryżu, kleików).