Ostuda – co to jest?
Ostuda (chloasma, melasma) to schorzenie związane z ogniskowym lub uogólnionym zwiększeniem ilości melaniny. Charakteryzuje się nieregularnym, brązowym przebarwieniem na twarzy i szyi. Ostuda jest powodowana przez światło słoneczne, skłonności genetyczne oraz nadmiar hormonów żeńskich. Może wystąpić w ciąży lub u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną. Plamki na ogół robią się u osób o ciemnej karnacji, choć nie jest to regułą. Częstość występowania ostudy maleje wraz z wiekiem.
Przyczyny ostudy
Z ostudą zwykle mamy do czynienia na skutek nadmiernej ekspozycji słonecznej. Problem ten jest związany ze wzmożonym wytwarzaniem melaniny. Choć podstawowym czynnikiem wywołującym jest promieniowanie UV, to pojawieniu się ostudy mogą sprzyjać różne inne okoliczności.
Do wystąpienia ostudy pośrednio mogą się przyczynić takie czynniki, jak:
- predyspozycje genetyczne,
- zaburzenia hormonalne,
- menopauza,
- ciąża,
- stosowanie hormonalnej terapii zastępczej,
- przyjmowanie niektórych leków hormonalnych lub niehormonalnych,
- stosowanie preparatów o działaniu fotouczulającym,
- przewlekła choroba wątroby,
- hormonalnie aktywne guzy jajnika,
- schorzenia tarczycy.
Biorąc pod uwagę ilość możliwych czynników zwiększonej predyspozycji do ostudy, czasem trudno jest jednoznacznie wskazać przyczynę problemu.
Ostuda – objawy
Ostuda najczęściej lokalizuje się na twarzy – plamy mogą się zrobić na czole, nosie, policzkach, skroniach lub nad górną wargą. Zmiany są wyraźnie odgraniczone od otaczającej je skóry, mają nieregularny kształt i są symetrycznie rozmieszczone. Zwykle przybierają brązową barwę, czasem są koloru szarego. Ostuda na twarzy nasila się pod wpływem słońca.
Diagnostyka ostudy
W przypadku wątpliwości co do pochodzenia zmian najlepiej skonsultować się w tej sprawie z dermatologiem. Do zdiagnozowania ostudy zwykle wystarcza wywiad i obserwacja skóry pacjenta. Przydatne w rozpoznaniu i doborze odpowiedniego sposobu leczenia jest określenie głębokości lokalizacji barwnika.
Ostuda – leczenie
W sytuacji gdy za przebarwieniami na ciele stoją problemy zdrowotne, terapia ma charakter przyczynowy. Nieestetycznych plam na skórze można pozbyć się (lub przynajmniej zminimalizować ich widoczność) za pomocą złuszczania z wykorzystaniem wysokich stężeń kwasu glikolowego albo trójchlorooctowego. Dermatolodzy czasem zalecają także stosowanie preparatów o działaniu odbarwiającym na bazie hydrochinonu, kwasu azaleinowego lub kojowego. Poza tym miejscowo stosuje się retinoidy, alfa-hydroksykwasy, beta-hydroksykwasy (kwas salicylowy) oraz witaminę C i jej pochodne.
- laser Fraxel 1550 nm – wykorzystujący mechanizm fototermolizy frakcyjnej,
- IPL 515-1200 nm – tzw. intensywne źródło światła.
Od kilku lat dużym powodzeniem cieszy się też zabieg przy zastosowaniu preparatu Cosmelan oraz jego następcy o nazwie Dermamelan. Polega on na wykorzystaniu skojarzonego działania kilku kwasów, m.in. kojowego, fitowego, retinolu, arbutyny. W przypadku Dermamelanu stosuje się dodatek aloesu, wyciąg ze szczawiu, witaminy A, C, E, niacynamid. Zabiegi są skuteczne, przywracają równowagę skórze, regulują wydzielanie łoju i stymulują odnowę kolagenu, a przede wszystkim usuwają plamy barwnikowe pochodzenia hormonalnego, posłonecznego oraz przebarwienia pozapalne. Mogą być wykonywane o każdej porze roku i są odpowiednie dla każdego rodzaju i fototypu skóry.
Profilaktyka ostudy
Ostuda ma tendencję do nawracania, dlatego po pozbyciu się plam trzeba stosować środki zapobiegawcze. W ramach profilaktyki ostudy należy stosować kremy o wysokim stopniu ochrony (np. SPF 50 lub więcej). Smarować ciało filtrem powinno się przez cały rok, nie tylko latem. Nie oznacza to jednak, że trzeba unikać słońca. Można wystawiać skórę na promienie słoneczne, ale nie należy tego robić wtedy, gdy nie jest ona odpowiednio chroniona przed ich szkodliwym wpływem.
Autor: Redakcja
