Potnica – co to za choroba?
Potnica (inaczej wyprysk potnicowy, wyprysk pęcherzykowy) to powszechnie występująca choroba dermatologiczna obejmująca stopy i dłonie. Jeśli chodzi o dłonie, zmiany lokalizują się przede wszystkim na powierzchniach palców, natomiast w przypadku stóp robią się głównie na łukach. Na dolegliwość cierpią przeważnie młodzi ludzie i najczęściej rozwija się w okresie wiosennym.Przyczyny potnicy
Przyczyna powstawania potnicy nie jest do końca znana. Wiadomo jedynie, że wyprysk potnicowy jest reakcją organizmu na alergeny (zarówno pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego), zakażenia grzybicze lub bakteryjne. Podejrzewa się także, że w rozwoju potnicy swój udział mają czynniki idiopatyczne oraz skaza atopowa.Objawy potnicy mogą nasilać zaburzenia produkcji i wydzielania potu. Potwierdzeniem tego faktu jest choćby to, że choroba zwykle jest najbardziej nasilona w miesiącach letnich, kiedy przez wysoką temperaturę człowiek bardziej się poci.
Potnica – objawy
Najbardziej typowym objawem potnicy są zmiany skórne przybierające postać pęcherzyków. Pęcherzyki są głęboko osadzone w okolicy bocznej palców z wyjątkiem palucha, rzadko kiedy robią się po stronie grzbietowej i dłoniowej ręki. Potnica na stopach zwykle lokalizuję się jedynie po stronie podeszwowej.Pęcherzyki na skórze dłoni i stóp na ogół są umiejscowione symetrycznie. Mogą się łączyć, tworząc duże pęcherze. Towarzyszy im silny świąd. Podczas gojenia pęcherzyki zamieniają się w łuszczące grudki.
Co robić w przypadku zauważenia objawów potnicy?
W przypadku zauważenia objawów wskazujących na wyprysk potnicowy należy udać się na konsultację do lekarza. Można zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu (lekarza rodzinnego) lub dermatologa. Specjalista skieruje pacjenta na odpowiednie badania, postawi diagnozę i wdroży odpowiednie leczenie.Diagnostyka potnicy
Podstawą rozpoznania potnicy jest szczegółowo przeprowadzony wywiad lekarza z pacjentem oraz badanie przedmiotowe obejmujące oględziny pęcherzyków. Do potwierdzenia diagnozy konieczne jest przeprowadzenie oceny histopatologicznej polegające na pobraniu wycinka ze zmiany.Jeżeli zmiany skórne występują tylko na stopach, trzeba wykluczyć grzybicę stóp. Służy temu badanie mykologiczne. Gdy pęcherze zajmują również grzbietowe powierzchnie rąk i stóp, należy ponadto wykluczyć alergiczne kontaktowe zapalenie skóry przy pomocy testów płatkowych.
Potnica – jak leczyć?
Potnica jest chorobą wymagającą leczenia. Należy jednak zdać sobie sprawę, że leczy się ją bardzo trudno. Podstawą leczenia jest wyeliminowanie czynnika wywołującego wyprysk potnicowy.Na początku zwykle stosuje się leczenie miejscowe z wykorzystaniem kremów i maści zawierających glikokortykosteroidy. W razie silnego świądu podaje się doustne leki przeciwhistaminowe, które pomagają go zmniejszyć.
W leczeniu potnicy zastosowanie znajduje także fototerapia PUVA, szczególnie przy często nawracających objawach. Wspomagająco stosować można także maść cynkową lub z wyciągiem z aloesu, a także okłady z roztworu soli.
Jeżeli przyczyną wyprysku pęcherzykowego jest grzybica, konieczne jest leczenie przeciwgrzybicze. Przy zmianach wywołanych alergią stosuje się doustne leczenie antyalergiczne. Trzeba się nastawić, że leczenie potnicy może zająć nawet kilka tygodni.
Zapobieganie potnicy
Wystąpienie lub zaostrzenie objawów potnicy może powodować kontakt z alergenami. Dlatego osoby zmagające się z potnicą powinny przede wszystkim unikać kontaktu z alergenami, które je uczulają. Niestety w większości przypadków trudno jest wykryć dokładną przyczynę potnicy, przez co skuteczna profilaktyka nie jest możliwa.Osoby z potnicą na co dzień powinny dbać o prawidłową higienę dłoni i stóp, co ograniczy wysiew potnicy. Ważne jest także noszenie wygodnego i przewiewnego obuwia, szczególnie latem, gdy stopy nadmiernie się pocą.
Autor: Redakcja
