Sedacja jest stosowana w trosce o komfort pacjenta i lekarzy – obie strony czerpią z niej korzyści. Spokojny pacjent ułatwia pracę lekarzom, którzy mogą bez przeszkód wykonać zabieg. Sedacja, czyli innymi słowy uspokojenie, stosowana jest przed planowanymi zabiegami wymagającymi interwencji chirurgicznej. Polega ona na podawaniu pacjentowi środków farmaceutycznych mających wyciszyć ośrodkowy układ nerwowy. W efekcie pacjent jest rozluźniony, zrelaksowany, często senny.
Wskazaniem do sedacji są zarówno zabiegi operacyjne w pełnym znieczuleniu, jak i zabiegi w znieczuleniu miejscowym i zewnątrzoponowym. Często wskazaniem do sedacji są także badania – np. kolonoskopii, rezonas magnetyczny i tomografia komputerowa. Coraz częściej sedacja jest stosowana w przypadku dzieci przed zabiegami dentystycznymi – mali pacjenci o wiele lepiej i spokojniej je znoszą po zastosowaniu środków uspokajających.
Podsumowując sedacja jest stosowana:
- przy zabiegach kolonoskopii lub gastroskopii;
- u dzieci podczas badania tomografem komputerowym lub rezonansem magnetycznym (przy badaniu trzeba leżeć nieruchomo, co może być problemem dla dziecka);
- podczas zabiegów dentystycznych;
- podczas zabiegów ginekologicznych (np. łyżeczkowania jamy macicy);
- przed operacjami w celu uspokojenia pacjenta.
Po co stosuje się sedację?
Sedacja jest stosowana w trosce o psychikę pacjenta i w celu zminimalizowania stresu, jaki wywołuje niepokój o własne zdrowie i przebieg planowanego zabiegu. Podawanie środków uspokajających przed operacją sprawia, że pacjent lepiej znosi znieczulenie, jest mniej zestresowany i nie próbuje walczyć z lekarzami. Należy tutaj pamiętać, że widok chirurgów lub lęk przed znieczuleniem może wywołać u pacjenta atak paniki. Stosowanie sedacji ma na celu uniknięcie takiej sytuacji.
Sedacja znacznie poprawia komfort pracy lekarzy, którzy mogą w spokoju wykonać planowany zabieg.
Rodzaje sedacji
- sedacja wziewna – bardzo często stosowana w stomatologii oraz przy porodzie. Polega na podaniu pacjentowi mieszaniny tlenu i podtlenku azotu, czyli po prostu gazu rozweselającego. Dzięki niemu pacjent jest zrelaksowany, ale w pełni świadomy, reaguje na polecenia lekarza i współpracuje z nim;
- sedacja dożylna – polega na podaniu leków poprzez założony pacjentowi wenflon. Zazwyczaj są to leki uspokajające i przeciwbólowe. Często stosowana w szpitalach;
- sedacja farmakologiczna – polega na podaniu pacjentowi środków farmakologicznych – także w formie dożylnej. U dzieci i dorosłych przed planowanym zabiegiem podaje się w odstępie czasu leki uspokajające mające na celu wyciszyć pacjenta przed operacją. U dzieci leki są w formie syropu, a dzieci po nich często są senne.
Sedacja może być ponadto:
- płytka – zachowana jest pełna świadomość pacjenta, a podanie leków uspokajających znosi lęk pacjenta i sprawia, że jest rozluźniony;
- głęboka – wymaga obecności anestezjologa. Pacjent zapada w kontrolowany przez lekarza sen.
Powikłania sedacji
Sedacja jest bezpiecznym zabiegiem, jednak jak każde działanie może być obarczona powikłaniami. Do najczęstszych z nich należą:
- zaburzenia rytmu serca w wyniku nieprawidłowej reakcji na podane leki;
- reakcja alergiczna;
- spadek ciśnienia tętniczego;
- utrata przytomności;
- zaburzenia oddychania.
Bibliografia:
1. Kamiński B., Kübler A., Anestezjologia i intensywna terapia: podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2000.
