Trądzik grzybiczy – wygląd, rozpoznanie i objawy trądziku grzybiczego

Trądzik grzybiczy – co to jest? 

Trądzik grzybiczy został wyodrębniony dopiero w 1969 roku, kiedy po raz pierwszy opisano przypadek zapalenia mieszków włosowych wywołanych przez drożdżaki z rodzaju Malassezia. 

Drożdżaki Malassezia, w tym głównie M. globosa, M. restricta, M. furfur i M. sympodialis, są naturalną częścią mikroflory skóry. W warunkach fizjologicznych nie powodują problemów, ponieważ żywią się lipidami wytwarzanymi przez gruczoły łojowe, utrzymując równowagę mikrobiologiczną skóry. Problem pojawia się wtedy, gdy dochodzi do nadmiernego wydzielania sebum, które staje się pożywką dla drożdży, prowadząc do ich nadmiernego namnażania. To z kolei może wywołać stan zapalny mieszków włosowych, objawiający się swędzącymi grudkami i krostkami. 

Przyczyny trądziku grzybiczego. U kogo najczęściej występuje? 

Ciekawostką jest fakt, że trądzik grzybiczy częściej diagnozuje się w krajach o ciepłym i wilgotnym klimacie, ponieważ warunki te sprzyjają zwiększonemu wydzielaniu sebum i poceniu się, co stwarza dogodne środowisko do namnażania się Malassezia. 

W Polsce trądzik grzybiczy jest stosunkowo rzadko diagnozowany. Najczęściej dotyka on osoby: 

• młode, u których w okresie dojrzewania nasila się produkcja sebum; 
• z zaburzeniami odporności, np. w wyniku zakażenia wirusem HIV; 
• przyjmujące leki immunosupresyjne, np. po przeszczepach szpiku kostnego lub narządów wewnętrznych, takich jak nerki czy serce; 
• zmagające się z chorobami hematologicznymi, np. białaczką lub chłoniakiem Hodgkina. 

Jak wygląda trądzik grzybiczy? 

Do najczęstszych objawów trądziku wywołanego przez Malassezia zaliczamy: 

• pojawienie się swędzących grudek i drobnych krostek o wielkości 1–2 mm; 
• zaczerwienienie skóry wokół grudek lub samej zmiany; 
• skupienie zmian wokół mieszków włosowych, szczególnie w miejscach o intensywnym wydzielaniu sebum. 

Najczęściej zmiany pojawiają się na: 

• twarzy, szczególnie w strefie T (czoło, nos, broda); 
• klatce piersiowej; 
• plecach; 
• ramionach; 
• owłosionej skórze głowy. 

Jak rozpoznać trądzik grzybiczy? 

Rozpoznanie trądziku grzybiczego wymaga dokładnej oceny dermatologicznej, ponieważ istnieje ryzyko jego pomylenia z innymi rodzajami trądziku. Lekarz, na podstawie obrazu klinicznego, lokalizacji zmian i przebiegu wcześniejszych terapii, może postawić diagnozę. 

W przypadku trudności diagnostycznych, zwłaszcza gdy zmiany są ograniczone i nie wywołują swędzenia, lekarz może zlecić dodatkowe badania: 

• dermatoskopia – umożliwia ocenę grudek w powiększeniu przy użyciu dermatoskopu; 
• badanie lampą Wooda – pozwala ocenić stan skóry pod lampą ultrafioletową, gdzie zmiany drożdżakowe mogą wykazywać żółto-zieloną fluorescencję; 
• dermatoskopia ultrafioletowa – pomaga ocenić zmiany zarówno w powiększeniu jak i reakcji na światło UV, zmiany drożdżakowe mogą pokazywać niebiesko-białą fluorescencję ograniczoną do pęcherzyków; 
• mikroskopia z użyciem wodorotlenku potasu (KOH) – pozwala wykryć grzyby w zeskrobinach skóry, włosach lub zawartości pęcherzyków. 

W niektórych przypadkach może być konieczne badanie histopatologiczne, jednak decyzję o jego przeprowadzeniu podejmuje wyłącznie lekarz. 

Trądzik grzybiczy a trądzik pospolity 

Rozpoznanie trądziku grzybiczego bywa utrudnione, ponieważ często myli się go z trądzikiem młodzieńczym, zwłaszcza u nastolatków i młodych dorosłych. Dodatkowo, u około 25% pacjentówmogą współistnieć oba typy trądziku, co komplikuje terapię. 

Błędna diagnoza często skutkuje zastosowaniem niewłaściwego leczenia, co opóźnia poprawę stanu skóry. Różnice między trądzikiem grzybiczym a bakteryjnym zapaleniem mieszków włosowych lub trądzikiem pospolitym obejmują głównie: 

• lokalizację zmian, 
• rodzaj wykwitów (mniejsze, swędzące grudki i krostki), 
• reakcję na standardowe terapie antytrądzikowe. 

Z szczegółowym zestawieniem można zapoznać się w tabeli: 

Leczenie trądziku grzybiczego

Zmiany zapalne spowodowane drożdżakami nie reagują na tradycyjne terapie przeciwtrądzikowe ani antybiotykoterapię, dlatego konieczne jest zastosowanie leczenia przeciwgrzybiczego. 

Dostępne opcje terapeutyczne obejmują: 

• miejscowe leczenie kremami lub maściami przeciwgrzybiczymi, np. z mikonazolem, ketokonazolem lub ekonazolem – taka kuracja może być wystarczająca w łagodnym przebiegu trądziku; 
• terapię doustną lekami przeciwgrzybiczymi, np. itrakonazolem lub flukonazolem, które penetrują do mieszków włosowych i skutecznie redukują namnażanie Malassezia – terapia najczęściej kierowana jest dla osób z umiarkowanym lub ciężkim przebiegiem trądziku; 
• terapię skojarzoną – miejscową i doustną, zalecaną w przypadku braku efektów przy leczeniu rozłącznym; 
• doustna kuracja retinoidami,np. izotretynoina, która może przynieść poprawę w przypadkach trudnych lub opornych na leczenie przeciwgrzybicze; 
• terapię wspomagającą, np. szampony z dwusiarczkiem selenu, który reguluje pracę gruczołów łojowych i ma właściwości przeciwgrzybicze. 

Dla leczenia podtrzymującego i profilaktyki nawrotów zaleca się stosowanie szamponów z ketokonazolem lub cyklopiroksem 1–2 razy w tygodniu. 

Należy pamiętać, że antybiotykoterapia nie zmniejsza zmian w trądziku drożdżakowym, a wręcz może zaburzać mikrobiom skóry, sprzyjając namnażaniu grzybów. Podobnie, miejscowe kortykosteroidy mogą chwilowo zmniejszyć stan zapalny, lecz nie leczą infekcji i po odstawieniu często dochodzi do nawrotu, z tego też powodu środki sterydowe (jeżeli są konieczne) powinny być stosowane jako dodatek do kuracji przeciwgrzybiczej.  

Jak dbać o skórę przy trądziku grzybiczym? 

Przede wszystkim, jeżeli lekarz zdiagnozował drożdżakowe zapalenie mieszków włosowych to należy wdrożyć odpowiednią kurację przeciwgrzybiczą. Dodatkowo, warto odpowiednio pielęgnować skórę. 

Trądzik grzybiczy występuje rzadziej w Polsce niż w krajach tropikalnych. Jednak, jeżeli zmagasz się z zmianami skórnymi, masz tendencję do nadmiernej produkcji sebum, czy też stosowane tradycyjne kuracje przeciwtrądzikowe nie przynoszą efektu, to warto skonsultować się z lekarzem w celu oceny stanu skóry. 

Polecane artykuły:

Hashimoto a ciąża – jak zaburzenia tarczycy wpływają na płodność? Techniki relaksacyjne – w jaki sposób odstresować ciało i umysł? Grudki perliste – czym są, skąd się biorą? Jak usunąć grudki perliste? Świąd sromu – nasilenie dolegliwości po stosunku z prezerwatywą